Caerwent — Venta Silurum: cloddio tref Rufeinig

Staff: Richard J Brewer [gyda Dr Peter Guest (Prifysgol Caerdydd)]

[delwedd: Caerwent: y wal ddeheuol a'r tyrau]

Caerwent: y wal ddeheuol a'r tyrau

Cynhaliwyd cloddfeydd ymchwil rhwng 1981 a 1995 yn nhref Rufeinig Venta Silurum (Caerwent, Sir Fynwy), rhaglen a gynhaliwyd ar y cyd gyda Cadw o 1984 ymlaen. Ymchwiliwyd i dri safle: tŷ mawr yng ngogledd orllewin y dref (I.28N); y forum-basilica (VIII) wrth galon y dref; a'r deml Rhufeinig-Geltaidd gyfagos (IX). Mae olion yr adeiladau hyn wedi eu cyfuno a'u dehongli ar gyfer eu harddangos yn gyhoeddus yn y tymor hir. Cyhoeddwyd cyfrif a chanllaw poblogaidd gan Cadw ac fe gafodd ei ail argraffu yn 1997 a 2006 (R J Brewer, Caerwent Roman Town ).

Mae gwaith ôl gloddio yn parhau, gyda'r ymdrechion yn canolbwyntio ar y forum-basilica (marchnad a neuadd y dref). Er bod y safle wedi'i harchwilio yn y gorffennol yn 1907 a 1909, teimlwyd bod llawer i'w ddysgu o hyd am y ganolfan weinyddol a masnachol sy'n diffinio bywyd dinesig Rhufain yn y rhan hon o Brydain. Datgelodd y cloddfeydd ddwy ran o dair o neuadd y basilica , bob un o'r saith ystafell y tu ôl i'r basilica , yn ogystal â chornel gogledd dwyreiniol y fforwm (gan gynnwys y rhodfa ac un o'r siopau o amgylch sgwâr y fforwm). Deall gwreiddiau, gweithredoedd a datblygiad y forum-basilica yng Nghaerwent yw prif nod y project ymchwil hwn, a fydd yn gwneud cyfraniad sylweddol at astudiaeth bywyd dinesig Prydain Rufeinig.