Amgueddfa Cymru

Lliwiau canol oesol, cyfryngau paent a phlaster wal

Staff: Penny Hill

[delwedd: Murlun o Santes Catrin, yn ei safle gwreiddiol, a ddarganfuwyd ar fur dwyreiniol transept y de. Mae'n debyg y'i paentiwyd tua 1400]

Murlun o Santes Catrin, yn ei safle gwreiddiol, a ddarganfuwyd ar fur dwyreiniol transept y de. Mae'n debyg y'i paentiwyd tua 1400

Mae eglwys ganol oesol Sant Teilo a ail godwyd yn Sain Ffagan, Amgueddfa Werin Cymru, yn cael ei adfer ar hyn o bryd, a bydd yn cael ei gyflwyno i'r cyhoedd fel y byddai wedi ymddangos yn 1520. Adferwyd nifer o beintiadau wal o'r adeilad, ac er na ellir eu harddangos yn yr eglwys, bydd copïau cywir yn cael eu hatgynhyrchu ar y waliau gan ddefnyddio lliwiau a deunyddiau gwreiddiol a fyddai ar gael yn y cyfnod hwnnw. Ymgymerwyd ag adnabyddiaeth o'r lliwiau ac astudiaeth o'r technegau a ddefnyddiwyd er mwyn galluogi'r cadwraethwyr i atgynhyrchu'r peintiadau wal mor agos â phosibl.

Ychydig o enghreifftiau o'r ffigurau amryliw canoloesol sydd wedi goroesi, ac mae'r rhai sydd wedi goroesi ag olion darniog o'u harwynebedd lliw yn unig, gan ei wneud yn anodd i ymwelwyr ddychmygu eu hymarweddiad gwreiddiol. Er mwyn cynorthwyo i ddehongli'r ffigurau sy'n cael eu harddangos ac adnabod lliwiau priodol er mwyn ail greu ymarweddiad gwreiddiol y ffigurau amryliw ar gyfer y tu mewn i eglwys Sant Teilo, bydd croestoriad o haenau paent yn cael eu hastudio a'r pigmentau a'r cyfryngau paent yn cael eu hadnabod, lle bo'n bosibl.