Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 
English

Siaraded Esgyrn Sychion! Dyddio amlosgiad Oes Efydd drwy radio carbon

Staff: Adam Gwilt a Jody Deacon [gyda Labordy Dyddio Groningen a Dr Jacqueline McKinley (Wessex Archaeology)]

Yn y blynyddoedd diweddar, datblygwyd a phrofwyd techneg yn Labordy Dyddio Groningen i gael dyddiadau radio carbon manwl o esgyrn dynol wedi'u hamlosgi. Golyga'r datblygiad hwn bod amlosgiadau Oes Efydd, a gloddiwyd dros y degawdau diwethaf, ac sydd bellach mewn casgliadau, yn medru cael eu dyddio am y tro cyntaf. Mae hyn yn darparu ffordd annibynnol werthfawr o brofi'r tybiaethau am deipoleg a chronoleg ein harteffactau. O ganlyniad, bydd yn ein cynorthwyo i ysgrifennu naratif cynyddol gynnil am fywyd a marwolaeth yn yr Oes Efydd.

Dewiswyd saith sampl amlosgiad o dair cofeb crug, ar sail safon ac ystod y crochenwaith a gwaith metel cysylltiedig yn y beddau, a hefyd o ran y gallu i ysgogi'r hanes cymhleth cysylltiedig gyda defnydd ac ailddefnydd crugiau. Roedd y rhain yn perthyn i grugiau yn Candleston Cist, Merthyr Mawr, Pen-y-bont ar Ogwr; Six Wells 267, Llanilltud Fawr, Bro Morgannwg a Kilpaison Burrows, Sir Benfro. Cynhyrchodd y samplau ddyddiadau llwyddiannus, ac fe gafodd y canlyniadau cychwynnol eu nodi mewn papur yng nghyfarfod y Grŵp Ymchwil Cerameg Cynhanesyddol yng Nghaerdydd (Hydref 2005). Mae oblygiadau'r dyddiadau hyn, ar gyfer dealltwriaeth ehangach o ddiwylliant rhwng dechrau a chanol yr Oes Efydd ac o ran hanes crugiau yng Nghymru, yn cael eu hymchwilio ar hyn o bryd.