Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 
English

Dyddio ac ail-werthuso beddrod Neolithig Bryn Celli Ddu

Staff: Dr. Steve Burrow
Bryn Celli Ddu
O ran ei gyflwr, Bryn Celli Ddu (Ynys Môn) yw un o'r beddau cyntedd gorau yng Nghymru. Llun: Cadw (Hawlfraint y Goron).
Cynllun Bryn Celli Ddu
Cynllun Bryn Celli Ddu yn dangos y dramwyfa sy'n arwain i ganol y twmpath crwn.

Bryn Celli Ddu yn Sir Fôn yw un o gofebion cynhanesyddol amlycaf Cymru, ac mae wedi denu diddordeb archeolegwyr ers y 18fed ganrif, gan arwain at raglen ymchwil drylwyr gan W H Hemp yn y 1920au. Yn gynnar yn yr 20fed ganrif, argymhellodd Syr Norman Lockyer, E Neil Baynes a'r Arglwydd Boston bod y beddrod yn aliniedig ar doriad gwawr hirddydd haf, ond ni chafodd y darganfyddiad hwn ei wirio am bron i ganrif nes i'r aliniad gael ei gadarnhau a'i ffilmio fel rhan o'r project hwn.

Mae'r project hwn yn parhau i adolygu'r dystiolaeth a adferwyd o gloddfeydd Hemp drwy ddefnyddio'i archif nad oedd wedi'i gyhoeddi, a'i gasgliadau siarcol ac esgyrn a gofnodwyd yn fanwl iawn, i gynhyrchu cronoleg newydd wedi'i ddyddio drwy radio carbon ar gyfer y safle. Cyflwynwyd y canlyniadau hyd yma mewn seminarau ym Mhrifysgolion Caerdydd, Llanbed a Dulyn, ac fe gynhyrchodd sylw rhyngwladol yn y wasg, teledu a radio. Fideo o doriad gwawr hirddydd haf oedd canolbwynt arddangosfa "Marwolaeth yng Nghymru: 4000–3000 CC" ac roedd yn brif eitem yng nghylchgrawn British Archaeology.