Rhagor - darganfod byd o gasgliadau

Darganfod T. Leigh: canfod peintiwr coll

[delwedd: Fig.1: Thomas Leigh, Robert Davies III o Wysane, 1643, NMW A 20]

Fig.1: Thomas Leigh, Robert Davies III o Wysane, 1643, NMW A 20

[delwedd: Fig.2: Thomas Leigh, Anne Davies, 1643, NMW A 21]

Fig.2: Thomas Leigh, Anne Davies, 1643, NMW A 21

[delwedd: Fig.3: Artist Prydeinig anhysbys, Y Fonesig Mutton, tua 1640, NMW A 3742]

Fig.3: Artist Prydeinig anhysbys, Y Fonesig Mutton, tua 1640, NMW A 3742

[delwedd: Fig.4: Artist Prydeinig anhysbys, Syr Peter Mutton, 17eg ganrif, NMW A 3741]

Fig.4: Artist Prydeinig anhysbys, Syr Peter Mutton, 17eg ganrif, NMW A 3741

[delwedd: Fig.5: Artist Prydeinig anhysbys, Llanerch, Sir Ddinbych, Cymru, c. 1667, Canolfan Celf Brydeinig Yale, Casgliad Paul Mellon B1976.7.115]

Fig.5: Artist Prydeinig anhysbys, Llanerch, Sir Ddinbych, Cymru, c. 1667, Canolfan Celf Brydeinig Yale, Casgliad Paul Mellon B1976.7.115

Gan weithio ar y cyd â Phrifysgol Concordia, Montreal, mae ymchwilwyr yn Amgueddfa Cymru wedi datgelu gwybodaeth newydd am fywyd a gwaith y peintiwr portreadau anadnabyddus, Thomas Leigh. Credir bellach bod dau beintiwr o'r enw Thomas Leigh — tad a mab — ond gobeithio y gellir darganfod mwy o baentiadau fydd yn gymorth i dynnu'r llen ar ddirgelwch bywyd y teulu hwn o beintwyr.

T. Leigh: yr enigma

Gall gwneud ymchwil i waith peintiwr anadnabyddus o'r 17eg ganrif fod yn dasg anodd. Weithiau, y gwaith a orffennwyd yw'r unig beth ar ôl o fywyd yr artist, ac felly oedd hi gyda Thomas Leigh.

Ym 1941, cyhoeddodd yr hanesydd celf Maurice Brockwell apêl am wybodaeth am y peintiwr 'di-nod' T. Leigh gan nodi; 'It is strange that we still know nothing about his origin, place and date of birth... marriage, and death,'.1

Dim ond trwy ei lofnod y gwyddid am Leigh ar y pryd, a hynny ar chwe phortread gan gynnwys un o Robert Davies o Wysane. Doedd dim sicrwydd beth oedd ei enw cyntaf hyd yn oed.

Mae nifer o bortreadau eraill gan Leigh wedi eu canfod ers hynny, gan ddod a'r cyfanswm i un deg tri.

Chwilio am beintiwr coll

Er mwyn canfod person 'coll' mae'n rhaid chwilio trwy doreth o ddogfennau a rhestrenni mewn archifau lleol, a gellir canfod pethau hynod.

Mae'r cyfeiriad cynharaf ato yn dangos bod Leigh yn Llundain ym 1613/14, lle cafodd ei wysio i'r llys ddwy waith: y tro cyntaf am ryddhau carcharor, a'r ail dro am ddadlau â chychwr!2 Mae'n debyg iddo adael Llundain am Gaer.

Cafwyd tro yng nghynffon y stori wedi darganfod dogfen yn archifau Caer. Ym 1642 cyflogodd y peintiwr Edward Bellen ddau jermon newydd: Thomas Leigh a'i fab.3 Awgrymai'r dystiolaeth newydd hon bod dau beintiwr o'r enw 'T. Leigh', tad a mab, a'u bod yn gweithio gyda'u gilydd am gyfnod.

Gwr o Gaer?

Yn ogystal â gweithio yn Swydd Gaer, mae'r dystiolaeth yn awgrymu eu bod yn hanu o'r sir yn wreiddiol. Efallai na fyddwn ni byth yn medru eu canfod fodd bynnag, gan fod bron i ugain Thomas Leigh wedi'u cofrestru yno yn y 17eg ganrif — a dyna'r rhai y gwyddon ni amdanynt!

Roedd cymuned fawr o beintwyr yn gweithio yng Nghaer yn y 17eg ganrif. Byddai'r rhan fwyaf yn peintio tai, arfbeisiau a herodrau, ond trodd rhai at bortreadau, gan ateb galw cynyddol gan y dosbarth uwch am botreadau i arddangos yn eu plastai yn y wlad.

Tramorwyr oedd nifer o'r peintwyr portreadau a weithiau ym Mhrydain yn ystod y cyfnod, a thrwy hyn fe gyflwynwyd arddulliau a thechnegau newydd a ddylanwadodd ar beintwyr Prydain. Ganwyd Cornelius Johnson i rieni o'r Iseldiroedd, ac mae'n debyg i'w naturoliaeth dawel ddylanwadu ar Leigh. Mae rhai yn credu iddo dderbyn hyfforddiant ganddo hyd yn oed.4

Portreadau'r teulu Davies

Mae dau bortread gan Thomas Leigh yn yr Amgueddfa — portread o Robert Davies o Wysane, a'i wraig Anne (ffigyrau 1a 2). Peintiwyd y ddau ym 1643 i'w harddangos yn Neuadd Llannerch, cartref rhieni Anne, Syr Peter Mutton a'i wraig (ffigyrau 3-5). Peintiodd Leigh bortread o chwaer Anne Eleanor hefyd, ond mae lleoliad presennol y llun yn anhysbys.

Roedd hi'n arferol i beintwyr gopïo portreadau ar gyfer gwahanol aelodau o'r teulu, ac fe beintiodd Thomas Leigh sawl fersiwn unfath i'w harddangos yn ystâd teulu Davies, Gwysane.

Wyddon ni ddim pam y comisiynodd y teulu Davies y grŵp hwn o bortreadau. Ddegawd ynghynt, priododd Robert ag Anne ‐ oedd yn 12 oed ar y pryd — gan uno ystadau Gwysane a Llannerch.

Allwch chi helpu?

Anaml y byddai peintwyr ar ddechrau'r 17eg ganrif yn llofnodi eu gwaith, ond mae'r Leighs wedi gadael dau lofnod gwahanol. Efallai taw llofnod y tad yw un a llofnod y mab yw'r llall, ond mae'n anodd profi hyn.

Dos dim dwywaith nad oes portreadau eraill gan Thomas Leigh sy'n dal heb eu darganfod. Ydych chi wedi gweld ei lofnod ar bortread sydd heb gael ei restru yma? Efallai taw dyna'r darn jig-so olaf, fydd yn datgelu'r cyfan am ddirgelwch bywyd y teulu hwn o beintwyr!

Erthygl gan: Stephanie Roberts, Amguddfa Cymru a Robert Tiller

[delwedd: Llofnod 1]

Llofnod 1

 

[delwedd: Llofnod 2 ]

Llofnod 2

Llyfryddiaeth Bellach

Stephanie Roberts a Robert Tittler, 'Discovering 'T.Leigh': Tracking the elusive portrait painter through Stuart England and Wales', British Art Journal X1:2 (2010/11), tud.24-30

Nodiadau

  1. Maurice Brockwell, 'T.Leigh, Portrait-Painter, 1643', Notes&Queries rhif181 (Awst, 1941), tud.119
  2. 'Sessions, 1613: 28 and 30 June' and 'Sessions, 1614: 5 and 6 May', County of Middlesex. Calendar to the sessions records: new series, cyfrol1: 1612-14 (1935), tud. 117-154 a 400-452;
  3. Chester Archive MS G17/2, Minutes of the Company of Painters, Glaziers, Embroiderers and Stationers of Chester 1620-1836, unpagenated vide 1642
  4. J. D. Milner, 'Two English Portrait Painters', Burlington Magazine 29:165 (Rhagfyr. 1916), tud.374

Rhestr o bortreadau gan Thomas Leigh

  • Robert Davies o Wysane, 1643 (Amgueddfa Cymru, ffig.1)
  • Anne Davies o Wysane, 1643 (Amgueddfa Cymru, ffig.2)
  • Eleanor Mutton (Eyton yn ddiweddarach), 1643 (lleoliad anhysbys)
  • Robert Davies o Wysane, 1643 (casgliad preifat)
  • Anne Davies o Wysane, 1643 (casgliad preifat)
  • Eleanor Mutton, 1643 (casgliad preifat)
  • Margaret Lloyd o Esclus, 1643 (casgliad preifat)
  • Robert Ashley, c.1656 (Llyfrgell Middle Temple, Llundain)
  • Aston Cokayne, c.1635-40 (lleoliad anhysbys)
  • Boneddiges Anhysbys a elwir yn Iarlles Derby, 1634 (lleoliad anhysbys)
  • Thomas Heyton, 1634 (Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Trerice)
  • Isabel Heyton, 1634 (Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Trerice)
  • David, Iarll 1af Barrymore (lleoliad anhysbys)
 

 

Dyddiad yr erthygl: 26 Ionawr 2012

3 sylw

Jeremy Stainer ar 21 Mawrth 2014, 20:41

Hello

I am a descendant of Sir Aston Cokayne and have inherited two portraits of Sir Aston and Lady Mary Cokayne.

These were painted in 1877 by F R Ryles, and labels on the back state they are "copies of the ones originally painted by Thomas Leigh in 1637 which hung in Ashbourne Hall,Derbyshire"

We have extensively traced the Cokayne family tree and know that Aston and Mary lived at Pooley Hall, Polesworth, Warwickshire until at least 1660. Aston also held the lordship of Ashbourne Hall but used this hall as a dower house for his mother, Lady Anne Stanhope.

If you maintain T Leigh painted them in 1635 - 1640 they may have been commissioned by the Cokaynes whilst they were living at Pooley Hall. Maybe the current residents of Pooley Hall will have information on the originals?

Unfortunately Aston Cokayne died penniless in 1684 but the originals obviously still existed in 1877 for F R Ryles to copy. I have a Victorian ancestor Andreas Edward Cokayne, who was a publisher in Bakewell and we believe he could have commissioned the copies. Andreas was very interested in his ancestry and wrote many books on the subject, including "The Cokayne Memoranda"

Gorringes art dealers have advised us that F R Ryles was probably an amateur or commercial artist as they cannot find any record of him.

We also spoke to a lady at Ashbourne Heritage Society last year who said portraits of Aston and Mary used to hang in the main hall of Queen Elizabeth’s Grammar School, The Green Road, Ashbourne when she was a pupil there in the 1930s. This school was founded in 1585 by Thomas Cokayne, Aston's father. So whether these were the originals or the copies we do not know. Maybe the school will know?

We have images of the portraits we can send you if you reply to my email address:

s.stainer@ntlworld.com

I hope this information is helpful.

Jeremy Stainer (Hertfordshire)

Amgueddfa Cymru ar 4 Mai 2012, 11:07 (Staff Amgueddfa Cymru)

Dear Sean B,
In order to ascertain provenance of this painting we would need to see photographs of the portrait in question. For further assistance, please contact the Art Department via direct email at: art@museumwales.ac.uk
Many thanks,
Graham Davies, Online Curator Amgueddfa Cymru

Sean B ar 4 Mai 2012, 06:27

I have a an antique portrait that I am 95% sure that it is of Letitia Whitehall, who was the daughter of Robert Davies and Anne Brockholes Davies. The portrait is of a woman wearing a red dress and she has period style hair and I think the frame is original. I was hoping you could help me out to see if this is in fact who I think it is. Also, maybe you might know who painting this portrait.

The back of the painting has a very old piece of paper glued to the portrait that includes this information about the portrait.
BACK PAINTING READS AS FOLLOWS(I can't make out some of the script text):
Letilia Whitehall Letitia
______ and coheir of Broughton Whitehall

_____ Married Robert Davies
of Flennerch and Guysammey Died 1745

Gadael sylw


Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:     

Delweddau:     

Arddull a darllenadwyedd: