Rhagor - darganfod byd o gasgliadau

Glowyr o Gymru'n cloddio dros Brydain ar y Ffrynt y Gorllewin

Ffosydd y Rhyfel Byd Cyntaf

[delwedd: Medelau Captain Arthur Edwards]

Medelau Captain Arthur Edwards

Y Capten Arthur Edwards o Flaenafon oruchwyliodd tanio ffrwydryn cyntaf Prydain ar Ffrynt y Gorllewin ym Mawrth 1915.

Mae'r Rhyfel Byd Cyntaf (1914-18) yn enwog am y brwydro ffyrnig yn ffosydd Ffrynt y Gorllewin yn Ffrainc a Fflandrys. Wynebai byddinoedd anferth ei gilydd mewn amgylchiadau erchyll, wrth baratoi am y frwydr fawr nesaf i ennill tir.

Roedd cloddio twneli a gosod ffrwydron tanddaearol yn rhan bwysig o frwydro yn y ffosydd, wrth i'r ddwy ochr geisio ennill mantais. Cloddiwyd twneli o dan yr ardaloedd "tir neb" a ffosydd y gelyn. Yna fe'u llenwyd a ffrwydron cyn eu tanio.

Roedd calch sych y Somme yn arbennig o addas ar gyfer ffrwydron tanddaearol, ond roedd modd gosod ffrwydron yng nghlai gwlyb Fflandrys hefyd. Chwaraeodd profiad a medrau glowyr Cymru ran allweddol yn y gwaith o gynhyrchu'r ffrwydron hyn.

Ymladd y rhyfel o dan y ddaear

[delwedd: ]

Y Capten Arthur Edwards, peiriannydd glofaol a wasanaethodd yn ail Fataliwn Catrawd Sir Fynwy, gychwynnodd y cyfan. Yn Rhagfyr 1914 ffurfiwyd y 4th Divisional Mining Party, dan reolaeth Edwards.

Ym Mawrth 1915, wedi deufis o gloddio twneli o dan linellau'r gelyn, gwagiwyd y twneli ac fe'u llenwyd â ffrwydron cyn eu tanio. Dinistriodd y ffrwydrad adeiladau ar wyneb y tir - oherwydd cloddiwyd y twneli o dan adeiladau a ddefnyddid gan saethwyr y gelyn.

Ar achlysur arall, wrth i dîm gosod ffrwydron tanddaearol yr Almaenwyr gloddio mewn un cyfeiriad, daethant ar draws twneli'r lluoedd cynghreiriol a oedd yn cloddio i'r cyfeiriad arall, gan arwain at frwydro ffyrnig wyneb yn wyneb o dan y ddaear.

Bathodyn Anrhydedd

[delwedd: ]

Ym Mehefin 1915 enillodd y Capten Arthur Edwards y Groes Filwrol, gwobr newydd ar gyfer capteiniaid ac is-swyddogion. Cafodd hefyd ei grybwyll mewn gohebiaeth am wasanaeth dewr a neilltuol. Gwasanaethodd gydol y rhyfel, yn cynnwys diwrnod cyntaf brwydr y Somme (1 Mehefin 1916) cyn cael ei anafu'n ddifrifol gan siel nwy ym Mehefin 1918.

Cyflwynwyd ei fedalau i Amgueddfa Cymru ym 2006. Maent yn rhan o'r arddangosiad "Bathodynnau Anrhydedd: medalau o'r ddau ryfel byd" yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Erthygl gan: Edward Besly, Niwmismatydd, Archeoleg a Niwmismateg. Amgueddfa Cymru

Dyddiad yr erthygl: 1 Hydref 2009

3 sylw

Gwynne Thomas ar 9 Mehefin 2014, 00:12

I am currently writing a book that deals the involvement of the Royal Monmouthshire Royal Engineers (Malitia), the oldest regiment in the British Army and their involvement in the tunneling companies in France 1914. I am aware of the details written in 2009 by Edward Beasley of the museum staff and I wold like to contact him or discover more details about Captain Arthur Edwards.MC.I have spoken to someone who knew him, but surprisingly his name does not appear in the official history of the Monmouthshire Regiment.
I wold be grateful for any help.
Gwynne Thomas.

Amgueddfa Cymru ar 10 Rhagfyr 2009, 10:51 (Staff Amgueddfa Cymru)

Dear Paul, I understand from our Numismatist that you have arranged to meet him to discuss this. Many thanks, and I hope you enjoy your visit to the Museum.

PAUL MARTIN ar 9 Rhagfyr 2009, 16:43

I understand that a photograph of my grandfather and his medal "legion d'honneur" is on display. I am visiting Cardiff this weekend and I intend to visit the museum. I was instrumental in obtaining his medal from the French government and I have a number of photographs and documents which feature him from World War 1 which I am willing to share with you. Will somebody be available to to discuss this on saturday.
Many thanks

Gadael sylw


Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:     

Delweddau:     

Arddull a darllenadwyedd: