Rydych chi yn: Archwilio'r Casgliadau > Blodau gwyllt anhymhorol yng Nghaerdydd: Gaeaf 2012

Blodau gwyllt anhymhorol yng Nghaerdydd: Gaeaf 2012

Mwg y ddaear afreolus, cylchdro A4232, 7 Ionawr 2012
Mwg y ddaear afreolus, cylchdro A4232, 7 Ionawr 2012
Marddanhadlen goch, cylchdro A4232, 7 Ionawr 2012
Marddanhadlen goch, cylchdro A4232, 7 Ionawr 2012
Meillionen goch, y Llain Sglefrio, 7 Ionawr 2012
Meillionen goch, y Llain Sglefrio, 7 Ionawr 2012
Danadl poethion, Watkiss Way, 7 Ionawr 2012
Danadl poethion, Watkiss Way, 7 Ionawr 2012
Marchysgallen, Watkiss Way, 7 Ionawr 2012
Marchysgallen, Watkiss Way, 7 Ionawr 2012
Tim Rich yn cael ei gyfweld ar gyfer BBC News 24 gan Sian Lloyd, 11 Ionawr 2012
Tim Rich yn cael ei gyfweld ar gyfer BBC News 24 gan Sian Lloyd, 11 Ionawr 2012

Ar Dydd Calan 2012 gwelwyd planhigion yn blodeuo yn anghyffredin ar draws dinas Caerdydd. Fyddwn ni'n gweld yr un peth ar Ddydd Calan 2013, neu a fydd rhew'r gaeaf yn atal ein blodau gwyllt rhag blodeuo allan o'u tymor?

Cafwyd gaeaf yn 2011-2012 gan gloi yr ail flwyddyn gynhesaf ers dechrau cofnodi ym 1910. Diolch i'r tywydd mwyn, dyma nifer o blanhigion yn parhau i dyfu drwy'r Gaeaf, pan fydden nhw fel arfer yn diflannu yn yr Hydref.

Ar Ddydd Calan 2012, arweiniodd Dr Tim Rich (Amgueddfa Cymru) a Dr Sarah Whild (Prifysgol Fetropolitan Manceinion) helfa blodau gwyllt a ddangosodd pa mor anarferol fu gaeaf 2011-2012: canfuwyd 63 o flodau gwyllt yn eu blodau wrth chwilio o amgylch Caerdydd. Doedd rhew'r hydref ddim wedi bod yn ddigon garw i wywo'r planhigion dros y gaeaf ac roedd y rhan fwyaf o'r blodau gwyllt wedi parhau i dyfu. Roedd tair rhywogaeth sy'n blodeuo yn y gwanwyn – collen, briallu a Llygad Ebrill – yn blodeuo'n gynnar iawn. Mae 63 o flodau gwyllt yn gyfanswm tipyn uwch na'r hyn a ddisgwylir fel arfer, sef tua 10-20 o rywogaethau.

Yn ogystal ag amrywiaeth y rhywogaethau yn blodeuo, roedd y patrwm ailadroddus o blanhigion unigol ym mhob rhywogaeth yn blodeuo, a hynny ar draws y ddinas, yn anarferol. Gwelwyd niferoedd da o Efwr, Y Bengaled, Meillion Coch a Blodau Menyn mewn lleoliadau gwahanol. Gwelwyd gwair troed y ceiliog â'r pennau'n blodeuo am tua 1.5km ar hyd llain ganol yr A470.

Roedd hi'n hynod ddiddorol gweld y gwair o gyffiniau Môr y Canoldir, Compact Brome yn llawn blodau. Planhigyn unflwydd gaeafol sy'n sensitif i oerfel yw Compact Brome, a dim ond yn ne-ddwyrain Prydain y mae'n goroesi. Bydd yn blodeuo rhwng Mai a Gorffennaf ym Mhrydain fel arfer, ond mae blodeuo yn y gaeaf yn nodweddiadol o'i ymddygiad yn ardal Môr y Canoldir lle mae'n rhaid iddo flodeuo'n gynnar er mwyn osgoi sychder yr haf.

2011 – 2012: Gaeafau gwahanol

Roedd gaeaf 2011-2012 yn cyferbynnu'n llwyr â gaeaf 2010-2011, pan brofwyd y Rhagfyr oeraf ers dechrau cofnodi. Grug oedd yr unig blanhigyn a welwyd yn blodeuo ar Ddydd Calan 2011 – os ydy 'wedi rhewi dan flanced eira' yn cyfri fel 'blodeuo'.

O ganlyniad i'r gaeaf mwyn gwelwyd hefyd nifer o flodau'r ardd yn blodeuo'n gynnar, gyda Camellia, Clychau Aur a Chorswigen y Gaeaf yn blodeuo ym mis Ionawr. Daeth canfyddiadau'r arolwg i glyw'r cyfryngau cenedlaethol, a daeth hi'n amlwg drwy hyn bod tystiolaeth debyg ym mhob cwr o Brydain.

Os taw cynhesu byd-eang sydd i gyfri am y patrymau blodeuo anarferol, efallai eu bod yn arwydd o'r hyn i'w ddisgwyl yn y dyfodol. Er bod y blodau gwyllt yn blodeuo, ni allent ledu hadau am nad oedd gwenyn na gwybed yn hedfan. Fel arfer, bydd oerfel gaeaf yn lladd plâu fel y pryfyn glas a'r pathogen, ond os byddan nhw'n goroesi mewn gaeafau mwyn gallent dyfu'n broblem fawr. Bydd planhigion Arctig-alpaidd yn pydru mewn gaeafau cynnes, gwlyb, felly gallai gael effaith anghymesur arnynt hefyd. Gallai rhywogaethau bythwyrdd sy'n hoff o wres ffynnu.

Fyddwch chi'n mwynhau'r awyr iach ar Ddydd Calan 2013?

Pa blanhigion blodeuog fydd i'w gweld ar Ddydd Calan 2013? Os gwelwch chi unrhyw flodau, anfonwch e-bost aton ni yn rhagor@amgueddfacymru.ac.uk yn nodi rhywogaeth a lleoliad y planhigyn, a llun ohono.

Erthygl gan: Tim Rich, Pennaeth Planhigion Fasgwlaidd


Wild-flowers-in-Cardiff-on-New-Year€™s-Day-2012.pdf
Blodau gwyllt a welwyd yng Nghaerdydd ar Ddydd Calan 2012

Dyddiad yr erthygl: 20 Rhagfyr 2012

Gadael sylw


Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:
starstarstarstarstar

Delweddau:
starstarstarstarstar

Arddull a darllenadwyedd:
starstarstarstarstar