Rydych chi yn: Archwilio'r Casgliadau > Cofio

Cofio

Dwy stori wahanol iawn i gofio'r Rhyfel Mawr

Nifer fach iawn bellach sy'n cofio, eu hunain, am y Rhyfel Byd Cyntaf. Erbyn hyn mae atgofion, lluniau a gwrthrychau'r genhedlaeth honno wedi eu trosglwyddo i ddwylo plant ac wyrion nad ydynt o anghenraid yn deall eu harwyddocâd emosiynol. Ac eto, mae'r cyfrifoldeb am gadw cof am y Rhyfel Mawr yn fyw yn dal i bwyso'n drwm ar ambell i berson.

Yma ceir dwy stori wahanol iawn.

Cyfweld Gerald Williams, nai Hedd Wyn yn y cartref teuluol Yr Ysgwrn

Mae Mr Gerald Williams yn dal i fyw yn Yr Ysgwrn, cartref ei daid a'i nain a hefyd ei ewythr, Ellis Humphrey Evans, y bardd Hedd Wyn. Yn unol â dymuniad ei nain mae Mr Williams yn croesawu miloedd o ymwelwyr bob blwyddyn i'r tŷ. Dônt i weld y gadair farddol yr enillodd Hedd Wyn, wedi ei farw, yn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw, 1917 — "Eisteddfod y Gadair Ddu".












Roedd thad Gwyneth Edwards wedi dechrau ysgrifennu ei atgofion am y rhyfel, ond bu farw cyn iddo orffen y gwaith. Mae Ms. Edwards yn teimlo'n gryf iawn mai ei chyfrifoldeb hithau yw gwneud yr hyn sydd yn ei gallu i orffen y dasg.

Mae Ms Gwyneth Edwards yn unig blentyn i Pearce Stanley Edwards BSc. Yn ystod cyfnod olaf y rhyfel ymunodd ei thad, yn fachgen 18 mlwydd oed, â'r Corfflu Hedfan Brenhinol. Yn ystod ei phlentyndod, roedd ei swfenîrs a'i hanesion ef am ei brofiadau yn ystod y rhyfel yn gyfarwydd iawn iddi. Taniwyd diddordeb ynddi a arweiniodd yn y pen draw at ei gyrfa fel darlithydd ym maes astudiaethau Almaenig. Roedd ei thad wedi dechrau ysgrifennu ei atgofion am y Rhyfel, ond bu farw cyn iddo orffen y gwaith. Mae Gwyneth Edwards yn teimlo'n gryf iawn mai ei chyfrifoldeb hithau yw gwneud yr hyn sydd yn ei gallu i orffen y dasg.

Mae'r fideo yn Saesneg unig. I'w chwarae, mae angen Flash Player sydd ar gael am ddim o wefan Adobe.

Gadael sylw


Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:
starstarstarstarstar

Delweddau:
starstarstarstarstar

Arddull a darllenadwyedd:
starstarstarstarstar