Rhagor - darganfod byd o gasgliadau

Adfer Gardd Rosod

[delwedd: Canfod hen gynllun y gamlas]

Canfod hen gynllun y gamlas

[delwedd: Cynllun yr Amgueddfa ym 1951 a cherflun 'Joyance']

Cynllun yr Amgueddfa ym 1951 a cherflun 'Joyance'

[delwedd: Yr Ardd Rosod ym 1902]

Yr Ardd Rosod ym 1902

Maenordy o ddiwedd yr 16eg ganrif ar gyrion Caerdydd yw Castell Sain Ffagan. Fe'i rhoddwyd i bobl Cymru gan Iarll Plymouth. Ym 1947, daeth Sain Ffagan yn rhan o Amgueddfa Genedlaethol Cymru ac ers hynny datblygodd yn un o atyniadau treftadaeth mwyaf poblogaidd Cymru.

Un peth sy'n denu pobl yw gerddi hardd y castell, yn cynnwys gardd rosod hynod brydferth. Ar ôl cael ei hesgeuluso am flynyddoedd, aed ati i ailgynllunio'r Ardd Rosod a'i hadfer i'w hen ogoniant.

Cynllun 1899

Mae hen ffotograffau'n dangos gardd furiog, drionglog. Cychwynnwyd yr ardd hon ym 1899 yn dilyn cynllun a baratowyd gan y prif arddwr newydd, Hugh Pettigrew (1871—1947), a hyfforddwyd yng ngerddi Kew.

Rhestr o Rosod o 1904

Seiliwyd cynllun yr Ardd Rosod ar gyfres o gylchoedd ac roedd yn cynnwys dyfrffos, pergolas, delltwaith a llwybrau cysylltiol. Plannwyd 124 o wahanol fathau o rosod mewn 19 pâm blodau. Llwyddwyd i ail-greu cynllun gwreiddiol yr ardd o'r rhestr o rosod a luniwyd gan Pettigrew ym 1904.

Archaeoleg yr Ardd

Gyda'r gwaith adfer, daeth cyfle i wneud tipyn o archaeoleg arbrofol — darganfuwyd gwaith teils rhyw 18" (45cm) o dan y pridd lle bu'r ddyfrffos, yn dangos gwely gwreiddiol y gamlas.

Canfuwyd bod pedwar darn bychan o'r gamlas wreiddiol heb eu dinistrio gan eu bod yn gorwedd o dan y llwybrau tywyrch newydd a osodwyd ym 1950. Roedd digon o sylfeini waliau'r ddyfrffos ar ôl i gadarnhau bod teils cochion wedi bod arnynt hwythau ar un adeg hefyd.

Ailblannu'r Pamau Rhosod

Bu'n rhaid chwilio am gyflenwyr rhosod a chafwyd cryn drafferth i ddod o hyd i rai mathau o rosod. Roedd rhai o'r mathau y llwyddwyd i ddod o hyd iddynt yn dueddol o ddioddef ymosodiadau o lwydni a'r gawod goch. Fodd bynnag, dangosodd hyn pa anawsterau y byddai garddwyr yn eu hwynebu ar droad y ganrif ddiwethaf hefyd.

Ond roedd clywed persawr llawer o'r hen fathau yn gwneud yr holl waith yn werth y drafferth. Erbyn hyn, mae rhan gyntaf y prosiect wedi'i chwblhau, y cynllun a baratowyd gan Pettigrew ym 1899 yn cael ail fywyd a'r gwaith yn parhau. Rydym yn dal i chwilio am rosyn te o'r enw 'Mrs Stephen Treseder', hen fath o rosyn y credir iddo gael ei ddatblygu ym Meithrinfa Treseder yng Nghaerdydd.

Dyddiad yr erthygl: 6 Gorffennaf 2007

4 sylw

gareth sloggett ar 28 Mawrth 2011, 09:52

visited st fagans with gt aunt in 1951 i hope you do not commercialize it and spoil the peace of this place where are the cockle small fishing boats are they still on show and the cariages at the entrance of the house are they still on show many thanks

Joan Haskell ar 3 Tachwedd 2008, 12:14

I am trying to restore an old rose garden that dates from the 1960's. This is nothing compared to your project but, since I am just beginning, I wonder if there is any advice you can give me?
Many of the roses seem to have canes that are dead and yet other parts of the roses are still are flowering. Thank you for referring me to a source that can help. [e-mail removed]

Amgueddfa Cymru ar 3 Tachwedd 2008, 12:14

Many thanks for your comment Joan, your enquiry has been passed onto the Senior Garden Conservator at the Museum. Thank you for your interest in Amgueddfa Cymru.

Senior Garden Conservator ar 3 Tachwedd 2008, 12:14

During the summer months, decide if you like the roses enough to want to keep them. Give them a feed of rose fertiliser, and a few foliar feeds of seaweed solution plus iron throughout the growing season to help them to grow stronger. Apart from cutting out any obviously dead and damaged wood, leave any pruning until early spring.

Most bush roses, such as hybrid teas, will respond well to fairly hard pruning. In spring, first cut out any dead, diseased or damaged wood. Then cut the rest of the plant back to a third of its height.

Old climbers tend to flower high up, with little flowering lower down. If there is no new wood coming from the base, the plant can be cut back hard and hopefully new shoots will form low down, although there are no guarantees!

Old ramblers tend to form new growth close to the base. In this case, cut back the old branches close to the base, and train in the newer growth.

After all pruning, feed with rose fertiliser and mulch.

If you decide to plant new roses in an area where roses have been grown previously, the soil will have to be changed to prevent rose sickness. Dig out the soil to a depth and diameter of 18" / 45cm where you intended to plant, and replace with soil from another part of the garden which has not grown roses.

Hope this helps,

Juliet

Gadael sylw


Erthygl gwreiddiol

Cliciwch i lawrlwytho'r erthygl gwreiddiol.

rose garden.pdf
726 KB

Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:     

Delweddau:     

Arddull a darllenadwyedd: