Rhagor - darganfod byd o gasgliadau

Dreigiau a sebras yng Nghymru - creu casgliad o gyfrifiaduron Cymreig

[delwedd: Y BBC model B (top) a'r Acorn Electron.]

Y BBC model B (top) a'r Acorn Electron.

[delwedd: Y Dragon 32 (chwith) a'r Spectrum Plus.]

Y Dragon 32 (chwith) a'r Spectrum Plus.

Amgueddfa Cymru wedi bod yn ceisio ychwanegu enghraifft o bob cyfrifiadur a wnaed yng Nghymru at ei chasgliad.

Ym 1943, roedd Thomas Watson yr hynaf, Cadeirydd IBM, yn dychmygu mai dim ond pum cyfrifiadur gwahanol fyddai yna ym marchnad gyfrifiaduron y dyfodol. Ond roedd o leiaf chwe model gwahanol yn cael eu cynhyrchu yng Nghymru'n unig yn ystod y 1980au.

Sebras a Dreigiau

Mathau o gyfrifiaduron cynnar oedd y Zebra a'r Dragon.

Cynhyrchwyd y Zebra yn y 1960au. Dim ond deugain gafodd eu gwneud a chafodd y rhan fwyaf eu hallforio. Gwnaed y Zebra sydd yng nghasgliad yr amgueddfa yng Ngasnewydd ac fe'i cyflwynwyd i'r Amgueddfa gan Brifysgol Caerdydd.

Roedd dwy fersiwn o'r Dragon ar gael, y trideg dau a'r chwedeg pedwar. Cyfeiriad o faint cof y peiriannau yw'r rhifau hyn. Er bod ganddynt lai o gof o lawer na chyfrifiaduron modern, roedden nhw'n bwerus iawn yn y 1980au.

Nid tasg hawdd oedd ffeindio gwybodaeth am ble cafodd y cyfrifiaduron cynnar eu gwneud. Ond ffeindiwyd nifer o lyfrau sgrap oedd yn rhoi gwybodaeth ddefnyddiol yn Archifdy Morgannwg, a chyflwynodd AB Electronics, Abercynon nhw i'r Amgueddfa. Roedd y llyfrau sgrap yn dangos taw AB Electronics oedd wedi cynhyrchu'r rhan fwyaf o'r modelau o gyfrifiadur a wnaed yng Nghymru, ac yn rhoi gwybodaeth am gynhyrchwyr eraill yng Nghymru.

Yr Electron a'r BBC

Yr Acorn Company wnaeth yr Electron, sy'n fwyaf adnabyddus am gynhyrchu cyfrifiadur y BBC. Roedd e'n rhatach ac yn llai pwerus o lawer na'r BBC, sef y cyfrifiadur cartref mwyaf pwerus a drytaf oedd ar gael yn y 1980au. Er mai defnydd addysgiadol oedd i hwn yn bennaf, roedd rhai o'r gemau a ysgrifennwyd ar gyfer y BBC ymhlith y gorau i gael eu cynhyrchu ar gyfer unrhyw gyfrifiadur mewn unrhyw gyfnod.

Roedd y llyfrau sgrap yn dangos bod AB Electronics wedi cynhyrchu nifer o beiriannau Electron, a bu cadeirydd Grŵp Defnyddwyr yr Electron mor garedig â chyflwyno peiriant a wnaed yng Nghymru i'r Amgueddfa. Roedd y llyfrau'n dangos bod tri chwmni wedi cynhyrchu'r BBC yng Nghymru: AB Electronics o Abercynon, Race Electronics o Lantrisant ac ICL o Kidsgrove. Cyflwynodd masnachwr hen galedwedd Acorn gyfrifiadur BBC a gynhyrchwyd gan Race Electronics i gasgliadau'r Amgueddfa.

ZX Spectrum

Er bod y Spectrum yn boblogaidd ac ar gael ar raddfa eang, roedd hi'n dipyn o dasg dod o hyd i fodel a wnaed yng Nghymru. AB Electronics o Abercynon oedd wedi gwneud y Spectrum hefyd, ond ffatri Timex yn Dundee oedd wedi gwneud y mwyafrif. Yn y pen-draw, llwyddodd yr Amgueddfa i gael gafael ar enghraifft o Spectrum Plus a wnaed gan AB Electronics i'w ychwanegu at y casgliad.

Torch Computers

Roedd llyfrau sgrap AB yn cyfeirio at 'Torch Computers of Cambridge' oedd â ffatri yng Nghaernarfon ac oedd yn adeiladu peiriannau ar gyfer y farchnad fusnes. Bu'r cwmni mor hael â chynnig enghraifft o beiriant a adeiladwyd yn y gogledd i ni.

Dim ond tri chyfrifiadur sydd eu hangen ar yr Amgueddfa i gwblhau ei chasgliad o gyfrifiaduron a wnaed yng Nghymru. Un o'r rhain yw'r Apple iMac a wnaed gan LG Corporation, Casnewydd.

Mae llawer o wefannau ar gael sy'n gallu rhoi rhagor o wybodaeth am gyfrifiaduron cynnar. Mae rhai o'r gwefannau hyn yn cynnig meddalwedd ar gyfer y peiriannau cynnar, ac mae yna raglenni i'w rhedeg ar gyfrifiaduron personol modern hefyd sy'n efelychu ymddygiad yr hen beiriannau, i ddangos sut mae cyfrifiaduron wedi datblygu.

Dyddiad yr erthygl: 15 Mehefin 2007

3 sylw

David Mayer ar 20 Medi 2013, 08:43

I bought a Dragon 32 Computer in 1981. I thought these were made in Swansea? My daughter is profoundly deaf and I thought computers would be important for her future. I tried to learn programming but soon discovered this was not for me but by the age of 5 my daughter was producing animations on the Computer. She could operate the video and change tapes before she could walk. My next computer was an Atari ST and in 1988 I bought my first Apple Mac. By the time I became a Newport City Councillor in 1990 I was a very experienced user and by 1995 I had finally persuaded the council to provide officers and members with computers and a dial up internet connection. I knew that computers would be a key development in communication between the public and the council. However, there has been great resistance right up until very recent times. My daughter's world is literally the whole world. She plays Minecraft with people of all nationalities and this has improved both her language and understanding of the world.

Rhys ar 6 Medi 2011, 15:42

Cofnod arbennig! Hynod ddiddorol. Ambell beth arall i chi feddwl amdanyn nhw:

* y SAM Coupe, a gynhyrchwyd yn Abertawe ar fachlud cyfnod cyfrifiaduron 8-did (h.y. rhai fel y ZX Spectrum/BBC Micro). Bychan oedd y niferoedd a werthwyd, ond llwyddodd i ymestyn oes y Spectrum rhyw gymaint.

* o ran meddalwedd, mi oedd na feicro-ddiwydiant (ym mhob ystyr y gair) yng Nghymru'r 1980au, yn rhaglennu deunydd addysgiadol yn ogystal phethau llai 'difrifol'. Meddyliwch, er enghraifft, am gwmni Meddalwedd Macsen o Gaerfyrddin, fu'n llwyddiannus iawn wrth gynhyrchu gemau oedd yn cyd-fynd rhaglenni teledu'r cyfnod.

(Croeso i unrhyw un o'r Amgueddfa ebostio fi i drafod yr ail bwynt: rhys at newydd dot net yw fy nghyfeiriad.)

Rob Lewis ar 3 Tachwedd 2008, 12:14

I worked for Acorn Computer in the three Welsh factories: RACE, AB Abercarn and AB Rogerstone. There was another factory in Treforest (the name escapes me) which made some other stuff for Acorn. I was the QA auditor. Great times.

Gadael sylw


Erthygl gwreiddiol

Cliciwch i lawrlwytho'r erthygl gwreiddiol.

Welsh computers.pdf
499 KB

Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:     

Delweddau:     

Arddull a darllenadwyedd: