Rhagor - darganfod byd o gasgliadau

Cwpan llewpart y Fenni

[delwedd: Y cwpan llewpart.]

Y cwpan llewpart. 115cm (4.5 modfedd) o uchder.

[delwedd: Manylyn o'r glust ar ffurf llewpart]

Manylyn o'r glust ar ffurf llewpart, yn dangos nodweddion ei chrefftwaith cain a smotiau arian.

[delwedd: Y cwpan llewpart yn cael ei osod yn y Microsgop Sganio Electron.]

Y cwpan llewpart yn cael ei osod yn y Microsgop Sganio Electron.

[delwedd: Pelydr-X o'r cwpan]

Pelydr-X o'r cwpan.

[delwedd: Microffotograff o wyneb y llewpart.]

Microffotograff o wyneb y llewpart.

Darganfuwyd un o'r llestri Rhufeinig gwychaf i'w ddarganfod yng Nghymru ger y Fenni yn 2003. Mae crefftwaith y cwpan o safon uchel ac, yn ôl pob tebyg, fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal yn ystod y ganrif gyntaf OC. Cafwyd hyd i gwpanau tebyg iawn yn ninas Pompeii, a ddinistriwyd wedi ffrwydrad llosgfynydd Feswfiws yn 79 OC.

Gwaith Cloddio

Dangosodd gwaith cloddio Ymddiriedolaeth Archaeolegol Morgannwg Gwent fod y cwpan wedi'i osod wyneb i waered mewn pydew bach oedd yn cynnwys corfflosgiad. Roedd y corfflosgiad yn rhan o fynwent ger ffordd Rufeinig, gryn bellter o'r gaer Rufeinig (Gobannium) yn y Fenni, sy'n dyddio o ganol y ganrif gyntaf hyd ddechrau'r ail ganrif. Yn ogystal, yng nghyffiniau'r fynwent hon, ceir mwy a mwy o dystiolaeth am anheddiad sifil sy'n dyddio o'r ail ganrif hyd y bedwaredd.

Cwpan Pwy?

Nid ydym yn gwybod a oedd y cwpan yn eiddo i aelod o'r fyddin Rufeinig oedd yn gwasanaethu neu'n rhan o'r garsiwn yn Gobannium, neu, efallai, yn eiddo i un o frodorion yr anheddiad sifil gerllaw. Pa esboniad bynnag sy'n gywir, roedd y cwpan hwn o'r ganrif gyntaf yn fewnforyn drud ac yn ôl pob tebyg roedd yn eiddo i rywun o fri. A chymaint oedd meddwl y perchennog ohono, mynnai y câi ei gladdu yn yr un bedd â'i lwch.

Gwneuthuriad y Cwpan
  • Castiwyd mewn mowld gan ddefnyddio efydd plwm.
  • Ffurfiwyd mowld clai o amgylch model cŵyr o lewpart.
  • Arllwyswyd efydd i'r gwagle lle fu'r cŵyr, a thorri'r mowld wedi i'r metel oeri.
  • Llenwyd tyllau'r smotiau ar y corff gydag arian, ac mae'n bosib mai ambr oedd y llygaid.
  • Roedd dewis llewpart yn addas iawn ar gyfer cwpan gwin, gan ei fod yn greadur pwysig ym mytholeg y Rhufeiniaid, yn gydymaith i Bacchws, duw gwin, a addolwyd drwy wledda, diota, cerddoriaeth a dawns.

Darllen Cefndir

Things Fall Apart: museum conservation in practice Amguedddfa Genedlaethol Cymru, 2006

Dyddiad yr erthygl: 9 Medi 2007

0 sylw

Gadael sylw


Geirfa

Amffitheatr
Adeilad cyhoeddus o'r cyfnod Clasurol (cysylltiedig â Rhufain hynafol yn arbennig) a ddefnyddiwyd ar gyfer gwylio chwaraeon, gêmau ac arddangosfeydd.

Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:     

Delweddau:     

Arddull a darllenadwyedd: