Rydych chi yn:  >   >   > 

Datganiadau i'r Wasg

Ysbrydwlithen yn cyrraedd y 10 Rhywogaeth Newydd Orau yn y Byd

Mae'r Ysbrydwlithen ‘carismatig', a ddarganfuwyd gyntaf mewn gardd yng Nghaerdydd yn 2007, wedi ei henwi gan Sefydliad Rhyngwladol ar gyfer Archwilio Rhywogaethau fel un o'r rhywogaethau gorau a ddisgrifiwyd yn y Byd y llynedd.

Mae'r Sefydliad Rhyngwladol ar gyfer Archwilio Rhywogaethau yn cyhoeddi rhestr flynyddol o'r 10 Rhywogaeth Newydd Orau yn y Byd ar gyfer y flwyddyn galendr flaenorol. Yn ‘ddarganfyddiad annisgwyl mewn lleoliad sydd wedi ei gasglu'n helaeth ac sy'n boblog iawn' dewiswyd yr Ysbrydwlithen neu'r Selenochlamys ysbryda, fel y'i henwyd gan arbenigwyr yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, yngh?d â naw rhywogaeth arall a ddisgrifiwyd yn 2008.

Syfrdanwyd biolegwyr yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd a Phrifysgol Caerdydd pan ddangosodd aelod o'r cyhoedd sbesimenau iddynt. Daw perthnasau'r wlithen o Georgia a Thwrci.

Yn wahanol i'r mwyafrif o wlithod, mae'r Ysbrydwlithen yn gigysol ac mae'n lladd mwydod yn y nos â'i dannedd pwerus llafnaidd, gan eu sugno i'w chorff fel sbageti. Nid oes llygaid ganddi, mae'n gwbl wyn ac mae'n byw o dan y ddaear gan wasgu ei chorff hyblyg i mewn i holltau i gyrraedd at y mwydod.

Pan sylwodd y gwyddonwyr mai rhywogaeth nas disgrifiwyd o'r blaen oedd hi, heb enw gwyddonol, penderfynwyd galw'r creadur yn Selenochlamys ysbryda. Esboniodd Ben Rowson, un o fiolegwyr Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd a astudiodd y wlithen yn wreiddiol:

"Roedd 'Selenochlamys ysbryda' i'w weld yn addas ar gyfer yr heliwr nosol iasol hwn, ac mae'n cyfeirio at lle cafodd ei darganfod gyntaf. Rydym yn credu mai dyma'r tro cyntaf i air Cymraeg gael ei ddefnyddio mewn enw gwyddonol anifail."

Hefyd ar restr Sefydliad Rhyngwladol ar gyfer Archwilio Rhywogaethau y mae morfarch maint pysen, coffi heb gaffein a bacteria sy'n byw mewn chwistrell gwallt. Ceir rhagor o wybodaeth ar www.species.asu.edu/Top10.

I fonitro lledaeniad y Wlithen, mae'r Amgueddfa wedi cynhyrchu llawlyfr adnabod syml sydd ar gael ar www.amgueddfacymru.ac.uk/cy/rhagor/erthygl/?article_id=193. Yn aml, y llefydd gorau i adnabod anifeiliaid neu blanhigion anarferol yw Amgueddfeydd sydd â chasgliadau hanes natur a staff arbenigol, fel Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, ac mae'r mwyafrif ohonynt yn croesawu ymholiadau oddi wrth y cyhoedd.

Dyddiad: 28 Mai 2009
« Nôl i'r pennawdau newyddion
  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.