Rydych chi yn:  >   > 
Cromlech

Marwolaeth yng Nghymru: 4000-3000CC

Pen
Cromlech

Mae marwolaeth a phopeth sy'n ymwneud â'r pwnc wedi diddori pobl erioed. O draddodiadau gwahanol gymunedau a diwylliannau, neu'r ffordd rydym wedi delio â marwolaeth drwy'r oesau, mae'n bwnc sy'n sicr o greu ymateb, trafodaeth a diddordeb.

Mae arddangosfa archeoleg ddiweddaraf Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Marwolaeth yng Nghymru, yn delio â'r cyfnod o 4000-3000CC, pan oedd bywydau pobl yn wahanol iawn, ond roedd delio gyda cholli car neu rywun agos yn effeithio pobl yn yr un ffordd ag y mae'n ei wneud heddiw.

Ond, roedd delio gyda marwolaeth ei hun yn wahanol iawn yn 4000-3000CC, fel mae'r arddangosfa yn ei ddangos. Roedd defodau claddu ein cyndadau yn wahanol iawn i'r rhai rydym wedi arfer â hwy heddiw. Mae'r beddrodau eu hunain hefyd yn wahanol iawn i unrhyw beth sydd i'w weld yn ein mynwentydd ar ddechrau'r unfed ganrif ar hugain, ac yn y rhain ceir cyfrinachau bywydau – a marwolaeth ein hynafiaid.

Cafodd cerrig a chreigiau anferthol eu gosod fel cartrefi ar gyfer y meirw, ac mae rhai ohonyn nhw'n dal i sefyll chwe mil o flynyddoedd yn ddiweddarach. Cafodd y beddrodau eu hadeiladu gan bobl gyda diwylliant lliwgar a fyddai'n teithio dros dir a môr i wahanol gymunedau. Roedden nhw'n grefftwyr a fyddai'n defnyddio eu medrau er mwyn creu'r campweithiau cerrig a ddangosir yn yr arddangosfa.

Mae Marwolaeth yng Nghymru: 4000-3000CC yn dangos olion y bobl a adeiladodd cofgolofnau cynharaf Cymru, a sut a pham y datgelwyd cyfrinachau eu bywydau a'u marwolaeth gan archeolegwyr. Mae'n edrych ar Tinkinswood, Bryn yr Hen Bobl, Bryn Celli Ddu a Pipton, pedwar siambr claddu mewn gwahanol rannau o Gymru, oll gyda stori wahanol, a ddangosir yn yr arddangosfa.

Cromlech

Mae Llyfrau Amgueddfa Cymru wedi cyhoeddi'r llyfr Cromlechi Cymru i gyd-fynd â'r arddangosfa yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd. Wedi'i ysgrifennu gan Dr Steve Burrow, Curadur Archaeoleg Neolithig Amgueddfa Cymru, mae'r llyfr ar gael o siopau yr amgueddfa ac mewn siopau llyfrau da eraill am £14.99, ac yn archwilio tarddiad y beddrodau yma a beth maen nhw'n ei ddangos i ni heddiw am hanes ein cyndeidiau.

Mae Marwolaeth yng Nghymru 4000-3000CC i'w gweld yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd tan 24 Medi 2006. Ceir mynediad am ddim i'r Amgueddfa, diolch i gefnogaeth Llywodraeth Cynulliad Cymru.