Rydych chi yn:  > 
Pawb / Am ddim / Galwch draw, does dim rhaid archebu.

Saturnalia

13 Rhagfyr 2014, 11am - 4pm

 

Bydd llawer ohonon ni wedi ymlâdd dros y Nadolig... yn llythrennol os oes llofrudd yn llechu! Beth am brofi parti Nadolig anarferol yn yr Amgueddfa wrth i ni roi blas i chi o Nadolig y Rhufeiniaid, Saturnalia, a helfa am lofrudd!

Mae pobl wastad wedi mwynhau gŵyl ganol gaeaf. Mae’n ein hatgoffa y daw’r haul ar fryn ac y bydd cnydau’n tyfu. Roedd y Rhufeiniad yn dathlu Saturnalia, gŵyl un o’r duwiau Rhufeinig hynaf, Sadwrn, a oedd yn gofalu am y cnydau. Yn wreiddiol, cynhaliwyd yr ŵyl ar 17 Rhagfyr, ond gydag amser, trodd yn ddathliad wythnos gyfan.

Yn debyg i heddiw, byddai pobl yn dathlu trwy gynnal parti, rhoi anrhegion - a bwyta ac yfed gormod! Roedd y Rhufeiniaid yn ystyried Saturnalia yn ŵyl gydraddoldeb hefyd, a byddai pawb yn gwisgo cap ‘freedman’, sef cap a chanddi dafod ar ei blaen, ac a wisgid gan was y rhoddwyd rhyddid iddo. AM y diwrnod hwn, byddai’r gweision yn feistri a’u meistri’n gweini arnynt. Ymhlith yr anrhegion poblogaidd oedd afalau, canhwyllau neu sigillaria, ffigurau bach siâp pobl neu anifeiliaid.

Mae rhai o’n traddodiadau ni heddiw yn deillio o ddathliadau Saturnalia. Mae hetiau papur yn adlais o gapiau’r gwŷr rhydd a phan fydd merch yn chwarae prif ran y bachgen mewn pantomeim, mae’n bwrw’n ôl at berthynas ben ei wared y meistr a’r gwas adeg Saturnalia.