Rydych chi yn:  > 
Oedolion / £3.50 / Rhaid archebu lle: 02920 573550

Darlith Ben-blwydd Flynyddol Caerllion

Mae'r digwyddiad hyn wedi gorffen 23 Medi 2013, 7pm

[delwedd: ]

Gan ddwyn ei hysbrydoliaeth o ganfyddiadau diweddar yng Nghaerllion, bydd y ddarlith hon yn cymharu dwy ddelwedd eiconig sydd bellach yn symbolau annatod o’u diwylliannau gwahanol: yr arfwisg gylchrannol Rufeinig, a’r Vickers Supermarine Spitfire.

Mae adain grom neu ganu grwndi Merlin yn dal i ennyn balchder nifer fawr o drigolion Prydain heddiw, yn yr un modd ag y byddai gweld llengfilwyr yn eu harfwisg yn symbol o rinwedd milwrol i Rufeiniaid am dair canrif.

Roedd cofebion metropolitan yn y Ddinas Dragwyddol wedi’u gorchuddio â darluniau o’r arfwisg gymalog soffistigedig hon. Byddai Rhufeinwyr yn gweld y lorica segmentata (i ddefnyddio’r term modern) ym mhobman.

Bellach, mae darganfyddiadau archaeolegol o bob cwr o Ymerodraeth Rhufain yn datgelu mwy am gynhyrchiad, defnydd ac esblygiad y wisg amddiffynnol oedd ar flaen y gad ym mhob ystyr y gair. O ble ddaeth e, sut y cai eu greu a pa filwyr fyddai yn ei wisgo?

Dysgwch beth sy’n gyffredin rhwng Swyddfa Miss Shilling a chylchynnau cwmpas Rhufeinig, pwysigrwydd y dechneg torri a chau a Heraclitus, a pam fod cymaint o bwyslais ar enwau. Gorau arf, arf metel sgrap.

Awdur, cyhoeddwr ac archaeolegydd ar ei liwt ei hun yw Dr Mike Bishop, a’i faes arbenigol yw astudio byddin Rhufain. Mae wedi cloddio yng ngaerau Rhufeinig Chester-le-Street, Newton-on-Trent, ac Osmanthorpe, ac yn yr aneddiadau y tu hwnt i waliau caerau Brough-on-Noe, Inveresk, a Roecliffe.

Ef oedd cyd-awdur yr adroddiadau cyhoeddedig ar y dref a’r gaer Rufeinig yn Corbridge a chaer Housesteads (projectau wrth gefn gan English Heritage) ac mae wedi catalogio casgliadau o ddeunyddiau ar gyfer English Heritage yn Aldborough ac yn yr amgueddfeydd ar Wal Hadrian yn Corbridge, Chesters, a Housesteads.

Bydd Dr Bishop yn arwain teithiau ar hyd Wal Hadrian a safleoedd cyfagos yn rheolaidd a cyn hir bydd yn gwneud yr un gwaith ar y cyffindir Almaenig. Mae’n olygydd y Journal of Roman Military Equipment Studies, yn cyfrannu at yr Encyclopedia of the Roman Army gaiff ei gyhoeddi yn y dyfodol agos gan Wiley-Blackwell, ac yn gyd-awdur astudiaeth hanesyddol o arfau ac arfwisgoedd Rhufeinig. Mae wedi bod yn aelod o’r Gymdeithas er Hybu Astudiaethau Rhufeinig ers dros dri deg mlynedd, yn Gymrawd Cymdeithas Henebion yr Alban, ac yn un o Ymddiriedolwyr Cronfa Ddatgloddio Corbridge.