Amgueddfa Cymru

Dywedai Jonah Jones (1919-2004) ei hun fod y gair ysgrifenedig a’i amrywiol ffurfiau yn greiddiol i’w gelf a’i fywyd, a chyflwyniad i’w waith yw’r arddangosfa hon.

Ganwyd Jonah Jones i deulu o lowyr yng ngogledd ddwyrain Lloegr ond symudodd yr artist – a ddysgodd y grefft ei hun – i Gymru ym 1948.

Wedi astudio cerflunio yng ngweithdy Eric Gill yn Pigotts, ymsefydlodd ym Mhentrefelin, Sir Gaernarfon cyn symud i dˆy newydd a adeiladodd uwchlaw aber Afon Dwyryd, ger Portmeirion. Treuliodd ei flynyddoedd olaf yn Llandaf ger Caerdydd.

Er taw canolbwynt ei waith oedd arysgrifio mewn carreg, roedd yn gerfluniwr amryddawn a weithiai ar ffigyrau coffaol (gan gynnwys y ffigyrau ar gornel gogleddorllewinol yr adeilad hwn) a cherfweddau haniaethol mawr, penddelwau a ffigyrau bach cerfiedig.

Yn y 1960au trodd ei law hefyd at wydr lliw a murluniau mosaig. Gweithiodd gyda phaent dyfrlliw drwy gydol ei fywyd, gan droi yn ei flynyddoedd olaf at baentio testunau.

Fel artist a chrefftwr, byddai Jonah yn llunio llythrennau oedd yn ffurfio geiriau.

Byddai’n ysgrifennu ei hun ac roedd ganddo nifer o gyfeillion llenyddol.Daeth yn athro pan yn ganol oed gan wasanaethu fel Cyfarwyddwr Coleg Celf a Dylunio Cenedlaethol Iwerddon.

Roedd yn wˆr hynod grefyddol gai ei ysbrydoli gan air Duw, ac yn genedlaetholwr o Gymro oedd wrth ei fodd â sain a straeon yr iaith Gymraeg.

 

Sgyrsiau amser cinio am 1.05pm

11 Ionawr 2013

Peter Jones: ‘Jonah Jones Y Gair – the Word: Cyflwyniad i’r Arddangosfa’.

18 Ionawr 2013

Yr Athro Tony Curtis: ‘Jonah Jones a delwedd ysgrifennu’.