Adluniad o'r 'faestref goffaol' sydd newydd gael ei darganfod tu allan i'r gaer lengol yng Nghaerllion

Cloddio yng Nghae'r Priordy yn 2010

Archwilio’r faestref o Adeiladau Coffaol sydd wedi ei darganfod y tu allan i’r gaer lengol yng Nghaerllion.

Tref ar lan orllewinol Afon Wysg ychydig i’r gogledd o ddinas Casnewydd yw Caerllion ac fe saif ar rai o weddillion mwyaf atyniadol y cyfnod Rhufeinig ym Mhrydain.

Yn ystod arolygon geoffisegol yn 2009 a 2010 canfuwyd gweddillion casgliad o adeiladau cyhoeddus yr olwg i’r de o’r gaer, rhwng yr amffitheatr ac afon Wysg.

Mae dyddiadau, pwrpas a hanes yr adeiladau yma yn anhysbys, ond gallent gynnwys neuaddau marchnad, adeiladau dinesig, stordai, baddondai a themlau.

Bydd tîm o 50 archaeolegydd o Brifysgol Caerdydd yn dychwelyd i’r safle yn haf 2011 i gynnal arolygon geoffisegol pellach a datgloddio cyfres o ffosydd prawf ar draws y casgliad hwn o adeiladau coffaol.

Bydd y gwaith hwn yn darparu tystiolaeth bwysig newydd all ateb rhai o’r cwestiynau cyntaf a godwyd gan y darganfyddiad am rôl a statws caer Isca yng nghyfnod y goncwest, a tasg byddin Rhufain o gadw heddwch yng Nghymru.

Bydd Dr Peter Guest, Uwch Ddarlithydd ym Mhrifysgol Caerdydd a chyfarwyddwr datgloddio Caerllion, yn disgrifio cefndir y project ac yn datgelu beth fydd y project newydd hwn yn ei gyfrannu at ein dealltwriaeth o Isca a’i chatrawd, yr Ail Leng Awgwstaidd.