Amgueddfa Cymru

Gan ddibynnu ar eich safbwynt, mae’r darn Vexations yn naill ai un o’r pwysicaf neu’r rhyfeddaf yn hanes cerddoriaeth.

Dyma gyfle prin i benderfynu drosoch chi’ch hun yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd ar 20 Mehefin o 7am ymlaen gyda pherfformiad llawn o’r darn byr ar gyfer yr allweddellau, a gyfansoddwyd tua 1893 gan y cyfansoddwr Ffrengig Erik Satie (1866-1925).

Arhoswch i glywed yr 840 o ailadroddiadau (tua 18 awr) neu piciwch i mewn ac allan yn ystod y perfformiad.

Cynhelir y perfformiad yn ystod blwyddyn gerddoriaeth Amgueddfa Cymru, gellir disgrifio Vexations fel darn o gelfyddyd syniadol, ac mae e wedi sefydlu ei hun fel un o gyfansoddiadau mwyaf dylanwadol yr 20fed ganrif.

Mae’r darn wedi ysbrydoli cyfansoddwyr arbrofol a minimol fel John Cage a La Monte Young i ddefnyddio ffurfiau annatblygiadol a chan ragweld y genres a adwaenir heddiw fel cerddoriaeth ambient a ‘chill out’.

Darn cymhellgar ac anniffiniadwy, dywedir bod natur ailadroddus y darn wedi creu amrywiaeth o wahanol gyflyrau ym meddyliau perfformwyr, o ddiflastod llethol i ganolbwyntio dwys, myfyrio a rhith-weld. Mae Satie’n nodi y dylai chwaraewr y darn baratoi mewn distawrwydd ymlaen llaw gyda ‘llonyddwch difrifol’.

Ysbrydolir perfformiad Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd gan ddau ddigwyddiad: pen-blwydd y perfformiad cyntaf o Vexations yng Nghymru (ac un o’r perfformiadau cynharaf o’r darn sydd wedi’i ddogfennu yn y byd) a gynhaliwyd ym Mangor ym 1969; a phenodiad John Cale i gynrychioli Cymru yn y Venice Biennale ym Mehefin 2009 (www.walesvenicebiennale.com).

Roedd John Cale, un o aelodau sylfaenol The Velvet Underground, yn un o ddeuddeg cerddor a gymerodd ran yn y perfformiad cyhoeddus cyntaf o Vexations yn y Pocket Theatre yn Efrog Newydd ym Medi 1963.

Y cyfansoddwr John Cage, un o gefnogwyr cynnar cerddoriaeth a syniadau Satie, drefnodd y perfformiad, sydd bellach bron mor chwedlonol â Vexations ei hun.

Cynhaliwyd perfformiad Bangor yn Chwefror 1969 yn ffenest siop gerddoriaeth Cranes. Cymerodd gr?p o 10 myfyriwr a’u hathro, Reginald Smith Brindle, 21 awr i’w gwblhau.

Heddiw, 40 mlynedd ar ôl iddynt eistedd i’w chwarae am y tro cyntaf, bydd chwech o’r deg gwreiddiol yn cymryd rhan yn y perfformiad yng Nghaerdydd.

Bydd Mike Tooby a Bryony Dawkes yn trafod Erik Satie, Vexations a’i ddylanwadau am 1.05pm a 7.05pm.