Casglwyr a Chasgliadau
Ionawr 2013
The launch of 'Wallace 100'
On the evening of Thursday 24th January I was fortunate to be invited to the Natural History Museum in London. The event was for the unveiling of a portrait of the intrepid explorer and brilliant naturalist Alfred Russel Wallace by comedian and fellow naturalist Bill Bailey.
The painting was donated to the NaturalHistoryMuseum in 1923 to mark the 100th anniversary of Wallace's birth but was moved in 1971. It has now been restored and returned to its original position on the main stairs of the Central Hall, near to the Charles Darwin statue.
The unveiling of the painting also marked the official launch of Wallace100 and the Wallace Letters Online website, both of which are part of the celebrations for this year's centenary anniversary of Wallace's death.
Some famous names of the natural science world were in attendance at the launch including Sir David Attenborough, whose hand I got to shake!
A number of organisations in Wales, including Amgueddfa Cymru – National Museum Wales, will be joining the Wallace 100 celebrations. The museum is planning a number of activities and events to run alongside our exhibition planned for later this year. Keep an eye on our website for further information.
Tachwedd 2012
We have completed our work on the Wallace Palms!
Over recent months, botanical conservators Vicky Purewal and Annette Townsend have been carrying out painstaking work on a series of eleven historical palm specimens. They were collected around 1850 by the renowned British naturalist and explorer Alfred Russell Wallace (1823-1913) during his travels in the Amazon. Wallace is best known for his studies on evolution, which helped trigger the publication of Charles Darwin’s ground breaking research ‘Origin of Species’.
The Wallace palms reside at the Royal Botanic Gardens, Kew and the curators there requested that Vicky and Annette, who are specialist conservators in botanical collections at AC-NMW, carry out the necessary conservation work. The specimens are over 150 years old and had to endure adverse conditions in the hold of a ship, and then later to contend with soot and pollution from Battersea Power station. The palms were understandably very fragile and in need of plenty of careful cleaning, re-structuring and repackaging so that their true splendour could be appreciated by all. The palms have been re-housed in custom made boxes so that they can travel back to Kew safely and are also now fit for display.
You will be able to see the palms for yourself on display at AC-NMW in Oct 2013, as RBG Kew will be loaning some of the collection for our Wallace’s bicentenary exhibition and celebrations.
Describing new worms
Natural History Open Day.
During half term we held a Natural History open day in the main hall at National Museum Wales, Cardiff. It was a great opportunity for us to chat to visitors about our work and show them parts of the collections not normally seen by the public.
The day had a Halloween theme, and visitors had the chance to engage with a wide range of material from the collections. This included solving a ‘murder mystery’ in the herbarium, comparing our UK bats to the size of the largest fruit bat or studying closely a bedbug!
It was a busy, but fun day for all the staff involved. Look out on the website for the next open day.
Hydref 2012
Old Bones for a New Exhibition
More than 20 years ago the Museum was donated a large research collection of animal bones. This had been put together by a veterinary scientist, Dr Barbara Noddle. The collection mainly consists of sheep, goat and cattle bones from many different breeds.
When it was donated the collection was in a poor state and required extensive conservation and curation. Today it is now housed in over 600 boxes at our offsite Collection Centre at Nantgarw, and a database is available on the website.
Over the years the Noddle Collection has mainly been used in zoo-archaeological research – this is the study of animal remains found at archaeological sites. However parts of the collection will soon find their way into the exhibition limelight!
From the 13th October ‘The Wolf Inside’ exhibition opens. This will be looking at animal domestication, focusing on dogs but also exploring other animals such as sheep and chickens. And this is where Barbara’s collection of old bones finds a new use. We are using a range of skulls from the collection to show some of the diversity found in the different breeds of sheep. A range of these skulls have been checked over and polished up ready for public display.
Along with the skulls there will also be a whole range of animal specimens on display from the museums collections, many of which we haven’t had the opportunity to bring out for many years.
The exhibition runs until February next year.
Gorffenaf 2012
Mai 2012
Blind shrimps
Within the groundwater in the rocks below our feet is a hidden world where living animals can be found. It’s a secret world that is difficult to study, and frequently forgotten as it is out of sight. In the UK these groundwater dwelling animals tend to be made up of crustaceans (which includes familiar animals such as crabs and lobsters), and range from tiny microscopic copepods to ‘larger’ shrimp like animals.
Recent survey work by Lee Knight, a freshwater ecologist, and Gareth Farr, a groundwater specialist with the Environment Agency, has found some new species to the Welsh fauna. This has included the first records for the very small amphipod Microniphargus leruthi which has now been found in a number of sites around South Wales.
Recently I joined Gareth on some fieldwork around the Bridgend area to collect some voucher specimens for the museum collections. On this particular trip we found two species not represented in the collections (and shown in the pictures). Both of these are termed ‘stygobiont’ animals, which means they are permanent inhabitants of underground environments. As a result they are characteristically white and eyeless as an adaptation to life underground.
So why does it matter that we learn about such animals and their environment? Understanding biodiversity is always important. Our whole way of life is underpinned by the environment through the food we eat, the water we drink, to the resources we use. In the case of these groundwater animals if the groundwater they live in gets polluted, then this affects not only these animals but us through contaminated water supplies. Thus even these small blind beasties have an important role to play in the sustainability of our environment.
Gorffenaf 2011
St Fagans Collections Manager - FIRST BLOG!
My name is Dylan Jones and I am the Collections Manager at St Fagans:National History Museum. Apart from being responsible for the documentation at St Fagans I also look after the fishing and hunting collection which will be the main focus of my first blog. It will cover the work / preparation for the fishing weekend at St Fagans later on this month.
Follow the blog as I finalise details for the weekend which will include Karl Chattington, Coracle maker from the Cynon Valley, lave netsmen of the Severn estuary demonstrating their unique fishing skills and Hywel Morgan giving a demonstration on fly fishing. For the first time around the Netshouse we will also be preparing and cooking fish. I hasten to add it will not be me cooking!
Karl is no stranger to St Fagans and over the years he has been a popular attraction on site demonstrating his coracling skills on the ponds at Easter and in the summer months. Karl was part of the Welsh contingent that attended the Smithsonian Folklife Festival in Washington DC in 2009. It was at this particular festival Karl constructed a Tywi coracle within two weeks of the festival – no mean achievement considering the lack of tools / weather conditions. Karl’s exploits at the festival can be read in a later blog.
I have already received some good news a few weeks ago with Martin Morgan, Secretary of the Blackrock Lave Net Fishermen Association confirming the presence of the fishermen at the festival. Good news indeed as the netsmen are very popular and informative. Beside showing the lave net Martin and his brother Richard will also bring with them fishing traps known as putchers and a putt which were once used on the Severn estuary until quite recently. Keep reading the blog to learn more about these hardy and unique fishermen.
Follow me on Twitter @CollectionsSF
Mawrth 2011
Mae�r Bwdh�u cynifer a gronynnau tywod afon y Ganges: Arysgrif yn Baodingshan, Dazu, OC 1177-1249
(c) Amgueddfa Cerfiadau Caerreg Dazu, Chongqing, Tsieina
(c) Amgueddfa Cerfiadau Caerreg Dazu, Chongqing, Tsieina
Mai 2010. Dwi’n sefyll ar bwys y pen mwyaf dwi erioed wedi’i weld. Wedi’i gerfio mewn tywodfaen a’i baentio, mae’n perthyn i Fwdha anferth sy’n lledorwedd yng nghanol teml ogof Baodingshan. Baodingshan, ‘Copa’r Trysorau’, yw’r mwyaf syfrdanol o’r 75 safle teml wedi’u cerfio o garreg sy’n ffurfio Safle Treftadaeth y Byd Dazu yn ne-orllewin Tsieina. Mae 10,000 o ffigurau unigol i’w gweld yn y graig dywodfaen 500m, gafodd eu cerfio rhwng OC1177 a 1249.
Mae’n brofiad aruthrol. Dwi’n methu â chredu cymaint oedd yr uchelgais ar gyfer y safle Bwdhaidd; y dychymyg soffistigedig a’i cynlluniodd; a sgiliau’r artistiaid a’i cerfiodd. Rydw i yma gyda fy nghydweithiwr Steve Howe i gynllunio arddangosfa o gerfiadau Dazu yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd tua dechrau 2011, a dwi’n pendroni sut ydyn ni’n mynd i gyfleu hud y llefydd hyn i’n hymwelwyr ni.
Yr ymweliad yma â Dazu yw fy nhro cyntaf yn ôl yn Tsieina ers i mi dreulio cyfnod yn gweithio yma tua chanol y 1980au. Mae Tsieina wedi newid yn aruthrol wrth gwrs, ac mae cyflymdra’r newid yn dwyn anadl dyn bron cymaint â’r bwyd Sichuanaidd chwilboeth (y gorau yn Tsiena, yn fy marn i) mae ein lletywyr hael yn ein hannog i’w fwyta bob cyfle posib. Ond, er gwaetha’r newidiadau eraill, mae’r pethau pwysicaf, sef y bobl gymdeithasol, a’u balchder o’u treftadaeth ddiwylliannol ragorol, yma o hyd.
Yn ystod ein hwythnos gyda’n cydweithwyr yn Amgueddfa Cerfiadau Carreg Dazu, rydyn ni wedi datblygu cyfeillgarwch cynnes llawn ymddiried, ac rydyn ni wedi sylweddoli y bydd gennym ni gyfle i greu rhywbeth arbennig iawn yn ôl yng Nghaerdydd. Wedi’r cyfan, mae Dazu yn cynrychioli sbri mawr olaf celf mewn temlau ogof, a dyw’r trysorau o gyfnod llinach y Song (OC960-1279) ddim wedi cael eu gweld tu allan i Tsieina o’r blaen.
Yn ôl yng Nghymru fach, roedd y tîm arddangosfeydd yn barod am yr her, ac fe lwyddon nhw, o dan bwysau amser sylweddol, i gyfleu drama a thangnefedd ymweliad â theml ogof wedi’i cherfio mewn carreg. Mae harddwch eithriadol y cerfiadau – sy’n ysbrydol ac yn arbennig o ddynol ar yr un pryd – yn sefyll allan. O blith nifer o hoff ddarnau, byddwn yn dewis ffigur myfyriol Zhao Zhifeng, dylunydd safle Baodingshan, ac i’r gwrthwyneb yn hollol, y teulu o gymeriadau o feddrod sy’n cynnwys y tad difrifol, y fam hyfryd, a dau o blant drwg. Ond, mae’r lle blaenaf yn mynd i Fwdha Sakyamuni. Mae’r Bwdha yn ei holl ogoniant awdurdodol ac urddasol yn croesawu’r ymwelwyr i’r arddangosfa ac yn rhoi canolbwynt arbennig o ysbrydol i’r profiad.
Roeddwn i’n arbennig o falch o weld bod y canlyniadau wedi plesio ein cydweithwyr Tsieineaidd, a hefyd o weld brwdfrydedd ymwelwyr o bob lliw a llun, boed y rheini o Gaerdydd neu Tsieina, yn arbenigwyr neu’n blant ysgol. Peidiwch â phoeni os yw’r holl ffigurau a’r syniadau Bwdhaidd, a’r syniadau Conffiwsaidd a Taoaidd sy’n plethu â nhw, yn ormod i chi. Mwynhewch y sioe, a chofiwch am arysgrif arall yn Dazu sy’n cyfleu symlrwydd Bwdhaeth: ‘o ddeall yn glir; gwelir nad oes dim i’w ddeall’.
Andrew Renton, Pennaeth Celf Gymwys, Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
Medi 2010
Wyneb yn wyneb â'r gorffennol - ailarddangos arch Rufeinig
Un o'r arddangosfeydd mwyaf poblogaidd yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yw'r arch garreg sy'n dal sgerbwd gŵr Rhufeinig. Mae'r arch hefyd yn dal gweddillion nwyddau claddu fyddai'n ddefnyddiol iddo yn y bywyd nesaf, yn cynnwys gwaelod dysgl siâl a darnau o botel wydr fyddai'n dal persawr neu eli.
Darganfuwyd yr arch ym 1995 ar safle mynwent Rufeinig ychydig y tu allan i Gaerllion. Mae'r fynwent bellach yn rhan o Gampws Caerllion Prifysgol Cymru Casnewydd. Mae wedi cael ei harddangos yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru ers 2002, ond yn Haf 2010 dechreuwyd ar y gwaith o ailarddangos yr arch mewn modd fyddai'n adlewyrchiad gwell o'r gwreiddiol diolch i nawdd Cyfeillion Amgueddfa Cymru.
Mae'r arch wedi'i gwneud o flocyn solet o garreg Faddon ac yn dyddio o tua 200OC. Gan ei bod oddeutu 1800 mlwydd oed ni fyddai'r arch yn medru dal pwysau y caead gwreiddiol sydd mewn dau ddarn mawr. Mae ochrau a gwaelod yr arch yn cael eu hatgyfnerthu a bydd y caead yn gorwedd ar orchudd Persbecs gyda gofod fel eich bod yn gallu gweld y sgerbwd oddi mewn.
Bydd gwaith pellach yn cael ei wneud i ganfod mwy am ein gŵr Rhufeinig oedd oddeutu 40 mlwydd oed pan fu farw. Diolch i nawdd yr Ymddiriedolaeth Ymchwil Rufeinig, caiff dadansoddiad Isotop ei gynnal ar ei ddannedd a ddylai ddangos ble cafodd ei fagu a pa fath o fwyd a fwytai. Byddwn hefyd yn ceisio ailadeiladu ei wyneb fel y gallwn beintio portread ohono gan ddefnyddio'r un technegau a deunyddiau a ddefnyddid gan y Rhufeiniaid.
Dilynwch y gwaith wrth iddo fynd rhagddo yn ystod y flwyddyn nesaf.
Ein nod yw cwblhau'r gwaith ailarddangos erbyn diwedd 2011 fel eich bod yn medru dod wyneb yn wyneb â'r gorffennol!
Cam 1
Mae'r arch, y sgerbwd a'r nwyddau claddu, wedi cael eu harddangos ers 2002.
Ers hynny mae wedi dod yn un o arddangosiadau mwyaf poblogaidd yr oriel.
Cam 2
Roedd bylchau yn yr arch yn galluogi i bobl wthio pethau i mewn iddi.
Dyma rai o’r pethau a gafodd eu gadael, dim beth fyddai Rhufeiniwr am ei ddefnyddio yn y byd nesaf debyg iawn.
Cam 3
Gwaith yn dechrau. Rhaid tynnu’r sgerbwd a’r nwyddau bedd yn gyntaf a’u storio’n ofalus.
Tra’u bod o olwg y cyhoedd bydd y sgerbwd yn cael ei brofi ymhellach i ganfod mwy am y gŵr yn yr arch.
Cam 4
Rhaid i bob deunydd modern a ychwanegir i wrthrych allu cael ei waredu. Mae hyn yn ei gwneud yn haws i waredu gwaith cadwraeth heb achosi niwed i’r arteffact gwreiddiol.
Yma, mae mur y gellir ei waredu yn cael ei beintio ar yr arch. Bydd hyn yn gwahanu’r garreg wreiddiol a’r deunydd a ddefnyddir i lenwi’r bylchau a lefelu’r ymyl.
Cam 5
Roedd yn rhaid cyrraedd y mannau mwyaf lletchwith hyd yn oed!
Cam 6
Rhaid i gaead yr arch orffwys ar arwyneb gwastad!
Yn anffodus mae mwyafrif ymyl wreiddiol yr arch wedi erydu, felly gyda chymorth sbwng, tâp â dwy ochr ludiog a chaead gwydr yr arddangosfa wreiddiol, gobeithiwn greu lefel newydd i ymyl yr arch.
Cam 7
Gludwyd haenau o sbwng i’r caead gwydr gwastad. Pan cyrhaeddwyd rhan uchaf yr arch, defnyddiwyd hyn fel y lefel ar gyfer yr ymyl newydd.
Cam 8
Roedd y rhan nesaf yn llawer o hwyl...cymysgu’r deunydd llenwi.
Rhaid i’r deunydd hwn weithio fel pwti a setio’n galed wedi sychu. Mae’n rhaid iddo fod yn ddiogel i’w ddefnyddio yn yr oriel agored hefyd ac yn debyg mewn lliw a gwead i’r garreg Faddon wreiddiol.
Defnyddiwyd cyfuniad o glai sy’n sychu mewn aer, a thywod i atal crebachu ac i roi gwead gwell. Defnyddiwyd paent acrylig i’w liwio ac fel glud naturiol. Roedd y gwaith yma braidd yn anniben ac fe gymrodd hi beth amser i gael y gymysgedd yn gywir!
Cam 9
Pan oedd y gymysgedd yn barod llenwyd y bwlch rhwng y sbwng ac ymyl yr arch...
Cam 10
...gan ofalu peidio cael cymysgedd lenwi dros yr arch i gyd.
Cam 11
Mae’n edrych yn dda, gobeithio y bydd yn sychu heb grebachu gormod.
Mae’r lliw braidd yn olau ac nid yw mor euraid a’r garreg Faddon wreiddiol. Credwyd bod y garreg wedi dod o chwarel Rhufeinig i’r de o ddinas hynafol Caerfaddon. Mae’r garreg yn feddal ac yn hawdd i’w cherfio pan yn wlyb, ond yn sychu’n galed.
Cam 12
Arolygu gwaith y diwrnod! Gobeithio y bydd y llenwad yn wastad pan gaiff y gwydr a’r sbwng ei dynnu.
Cam 13
Mae’n rhaid llenwi’r bylchau yn ochr yr arch er mwyn atal pobl rhag cyffwrdd y sgerbwd pan gaiff ei ailarddangos.
Cam 14
Caiff y caead gwydr a’r sbwng eu tynnu gan ddatgelu’r ymyl newydd. Mae’r llenwad wedi sychu’n llawer goleuach na’r disgwyl felly bydd yn rhaid ei beintio er mwyn iddo asio’n well.
Bydd mwyafrif y llenwad yn cael ei guddio gan y caed sy’n ymestyn tu hwnt ac i lawr yr ochrau. Arferai’r ochr hon sy’n gorgyffwrdd orffwys ar gefnen a amgylchynai ymyl uchaf gwaelod yr arch.
Gellir gweld gweddillion y gefnen hon ar ochr dde’r llun ychydig islaw’r llenwad.
Cam 15
Dadorchuddiwyd yr arch gan beiriant cloddio a’i torrodd yn sawl darn. Arbedwyd mwyafrif y darnau, ond cafodd un darn gymaint o niwed fel na ellid arbed y darnau.
Yn hytrach na llenwi’r bwlch i gau’r ochr, penderfynom osod ffenestr arsylwi fel y gallai ymwelwyr byrrach weld y sgerbwd y tu mewn hefyd.
Cam 16
Mae’r arch yn aruthrol o drwm ac ni ellid ei symud o’r oriel yn ddiogel. Roedd yn rhaid i’r gwaith cadwraeth gael ei wneud yn yr oriel allai fod yn sialens ar brydiau.
Os ydych yn ein gweld ni yno yn ystod eich ymweliad, dewch draw i ddweud helo. Byddwn ni’n fwy na pharod i ateb cwestiynau am y project.
categorïau
Casglwyr a Chasgliadau
Ffotograffau Hanesyddol (Esmee Ffairburn)
