Corwen, 1789

Bronfollt arian a enillwyd gan Gwallter Mechain yn eisteddfod Corwen ym 1789, digwyddiad a ddechreuodd ddadeni eisteddfodau yng Nghymru.

Nawr, ym mis Mai yng Nghorwen, doedd yna ddim testun wedi ei osod. Oen nhw fod cystadlu yn ôl yr hen drefn, yn fyrfyfyr. A'r bardd a enillodd ym mis Mai oedd yr enwog - yn ei ddydd - Gwallter Mechain, Y Parchedig Walter Davies.

Mi roedd e wedi cael ychydig bach o fantais, achos mi roedd Tomos Jones o Gorwen wedi rhoi gwybod i Gwallter Mechain o flaen llaw beth fyddai'r testunau byrfyfyr yr oedd disgwyl i'r beirdd gystadlu arnyn nhw. Ac felly fe enillodd y wobr, y gorget yma - y fronfollt, mae'n debyg, fyddai'r gair Cymraeg - a enillodd e am ganu yn fyrfyfyr. Doedd y beirdd eraill ddim yn hapus o gwbwl.

Gwrandewch ar naratif fideo gyda Hywel Teifi Edwards (angen chwaraewr QuickTime):

Modem [3243KB]: