Diwydiannau modern a chyfoes

Curadur: Ian Smith

Y Sinclair Spectrum+. Dyma'r peiriant a gysylltid yn bennaf â'r mynd a fu ar gyfrifiaduron cartref yn ystod y 1980au cynnar. Wedi'i lansio'n wreiddiol yn 1982 gan Sinclair Research, un o gwmnïau Syr Clive Sinclair, mae hwn yn enghraifft o fodel diwygiedig yn dyddio o 1984. Cynhyrchwyd y peiriant arbennig hwn yn rhannol gan AB Electronics yn Abercynon, ac yno hefyd y'i rhoddwyd at ei gilydd.

Cynhyrchwyd Chitty Chitty Bang Bang gan Corgi Toys yn eu ffactri yn Fforest-fach ger Abertawe. Fe'i lansiwyd yn 1968 i gyd-fynd â'r ffilm a oedd yn dwyn yr un teitl. Ymhen yr hir a'r hwyr gwerthwyd dros dri chwarter miliwn o'r model hwn.

Cynhyrchwyd y tîm pêl-droed bwrdd hwn gan Subbuteo yn ystod y 1960au hwyr neu'r '70au cynnar ac fe gafwyd gafael arno gan yr Adran er mwyn dangos y math o gynnyrch a wnaed yn ffactri Subbuteo yn Llanfair-ym-Muallt. Mae'r tîm arbennig hwn yn enghraifft o'r math 'pwysau trwm gwreiddiol' ac maent yn gwisgo lliwiau West Ham United.

Penododd yr Adran Ddiwydiant ei Guradur cyntaf a chanddo gyfrifoldeb am ddiwydiannau modern a chyfoes Cymru ym mis Mai 1999. Dewiswyd 1936 fel man cychwyn y casgliad hwn gan mai yn ystod y flwyddyn honno yr agorwyd Stad Ddiwydiannol Trefforest, y stad gyntaf o'i bath yng Nghymru. Yn gyffredinol, ystyrir y digwyddiad hwn fel y cam cyntaf ar hyd y ffordd a arweiniai at economi diwydiannol amrywiol y Gymru sydd ohoni.

Dangosodd asesiad o'r casgliad, a baratowyd adeg y penodiad, y cafodd rhywfaint o eitemau modern eu casglu, er i'r Adran gael ei sefydlu er mwyn cael gafael ar ddefnydd yn ymwneud â diwydiannau hanesyddol Cymru. Roedd y casgliad trafnidiaeth yn arbennig o dda a chasglwyd ynghyd nifer o ffotograffau o unedau gweithgynhyrchu ysgafn yng Nghymru.

Yn dilyn yr asesiad hwn, penderfynwyd datblygu dau gasgliad arbennig: y nod cyntaf oedd creu casgliad o wrthrychau a wnaed gan gwmnïau Cymreig ers y rhyfel, tra bod yr ail yn golygu ymweld â chwmnïau sy'n gweithredu yng Nghymru ar hyn o bryd.

Dangosodd ymchwil ragarweiniol y cafodd amrywiaeth mawr o gynhyrchion eu gwneud yng Nghymru wedi'r rhyfel. O awyrennau i fframiau Zimmer, ac o ddefnyddiau ysgrafellog i sipiau; gellir hawlio y cawsant i gyd eu cynhyrchu rhywle yng Nghymru, rywbryd neu'i gilydd. Gyda'r fath ddewis anhygoel, canolbwyntiwyd yr ymdrechion ar gasglu gwrthrychau o'r gorffennol mewn dau faes: y diwydiant teganau, a chynhyrchu nwyddau electronig.

Gwnaed cyfraniad arwyddocaol i economi Cymru gan y naill ddiwydiant a'r llall ac rydym yn ceisio creu casgliadau diffiniol yn y ddau faes. Cliciwch yma er mwyn gweld rhai o'r eitemau hyn.

Ar yr un pryd ag a roddwyd yr elfen hon o'r polisi casglu ar waith, penderfynwyd hefyd drefnu i ymweld â nifer o gwmnïau Cymreig cyfoes er mwyn cael gafael ar rai o'r cynhyrchion a wneir yng Nghymru ar hyn o bryd. Mae'r gwaith parhaol hwn wedi targedu cwmnïau sy'n cynrychioli'r amrywiaeth mawr o ddiwydiannau sydd i'w cael yn y Gymru fodern.