Planhigion Clefyd-y-Gwair yng Nghymru

Bratlys
Bratlys
Bedwen
Bedwen

gan Lois Roberts a Tim Rich.

Beth yw clefyd-y gwair?

Mae ein cyrff yn dda iawn am amddiffyn eu hyn oddi wrth gwahanol afiechydon, a bacteria eraill sydd yn ymosod arnynt pob dydd, ond er hyn, fedrith rhai o'r bacteria achosi ein cyrff i gor-adweithio i sylwedd pennodol sy'n creu adwaith alergaidd. Yr effeith o ganlyniad i hyn yw tisian, poen yn yr stumog ac brechdrost y croen.

Clefyd-y-gwair yw un o'r alergaidd fwya cyffredin ac yn cael ei achosi gan adwaith alergedd i paill. Nid yw clefyd-y-gwair yn cyflwr meddygol difrifol, ond yn hynnod o boen i unrhyw unigolyn sy'n dioddef, ac yn aml yn medru amharu ar gweithgareddau dyddiol.

Mae'r paill yn cael ei gario gan yr pryfid a gwynt, ac felly mae yn yr aer o'n amgylch. Oherwydd hyn, mae yn darganfod ei ffordd mewn i lygaid pobl ac yn glanio ar y bilen yn yr trwyn a'r gwddf tra rydym yn anadlu. Ond i rhai pobl sy'n hynnod o sensitif i clefyd-y-gwair, mae'r adwaith yn dechrau pan mae'r corff yn darganfod alergennau, sef cemegion tu mewn i gronyn y paill. Mae'r adwaith alergedd yn achosi chwydd a poen trwy rhyddhau cemegyn arall o'r enw histamin sy'n achosi symptomau clefyd-y-gwair sef tisian ac dyfraid llygaid.

Mae clefyd-y-gwair yn cwyn cyffredin ac yn effeithio tua 10-20% o'r poblogaeth o leia un waith yn eu bywydau. Mae clefyd-y-gwair yn dueddol o gael ei basio lawr yn genetic trwy teulu. Mae'n fwy cyffredin mewn pobl ifanc, ac yn fwy debygol o ddechrau yn eu arddegau. Fel y mae pobl yn heneuddu, mae'r alergedd yn lleihau. An-aml iawn ei bydd yn dechrau mewn oedran hen. Bydd rhan fwya o pobl wedi tyfu allan ohono erbyn eu canol-oed.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.