Casgliad Williams-Wynn

[delwedd: Paul Sandby (1725-1809); Braslun o Syr Watkin Williams-Wynn, c.1777]

Paul Sandby
Braslun o Syr Watkin Williams-Wynn

[delwedd: Pompeo Batoni (1708-87); Syr Watkin Williams-Wynn, 4ydd Barwnig, Thomas Apperley a'r Capten Edward H]

Pompeo Batoni
Syr Watkin Williams-Wynn, 4ydd Barwnig, Thomas Apperley a'r Capten Edward Hamilton

[delwedd: Joshua Reynolds (1723-1792); Charlotte Grenvill, gwraig Syr Watkin Williams, c.1778]

Joshua Reynolds
Charlotte Grenville, gwraig Syr Watkin Williams

[delwedd: Set Doiled, Thomas Heming, Llundain 1768]

Set Doiled, Thomas Heming, Llundain 1768

[delwedd: Organ Siambr, 1774]

Organ Siambr, 1774

Hwyrach mai Syr Watkin Williams-Wynn (1749-89) oedd y noddwr celfyddydau mwyaf a gynhyrchwyd erioed gan Gymru. Roedd yn gasglwr darluniau yr hen feistri, a chomisiynodd waith gan lawer o artistiaid a cherflunwyr. Roedd yn noddwr penseiri, cynllunwyr a garddwyr, roedd ganddo gariad angerddol at gerddoriaeth, ac roedd yn caru'r theatr. Roedd hefyd yn ben ar deulu bonedd o bwys, ac yn berchen ar stad o dros 100,000 erw yng Ngogledd Cymru a Swydd Amwythig. Ei brif gartref oedd Wynnstay, ger Rhiwabon. Ym 1768-9 teithiodd yn Ffrainc, Y Swistir ac yn yr Eidal, gan wario'n drwm ar gelfyddyd. Yn Rhufain comisiynodd bortread mawr o'i hunan a'i gyfeillion gan Pompeo Batoni. Priododd ddwywaith - bu farw ei wraig gyntaf Henrietta Somerset, merch i Ddug Beaufort, yn ifanc, ond gallwch weld ei set doiled arian gilt harddwych, a wnaed gan of aur y brenin ar y pryd, yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Comisiynodd Syr Watkin nifer o luniau gan Syr Joshua Reynolds, Sylfaenydd Lywydd yr Academi Frenhinol. Mae'r rhain yn cynnwys portread ysblennydd o'i ail wraig Charlotte, mewn gwisg Dwrcaidd, gyda rhai o'u plant, a baentiwyd tua 1778. Hefyd archebodd waith gan Richard Wilson, y paentiwr tirlun a anwyd yng Nghymru, a chynhwysodd yn ei gasgliad bortread o Wilson gan Anton Raphael Mengs oedd wedi ymsefydlu yn Rhufain, a brynwyd gan yr Amgueddfa oddi wrth Wynnstay ym 1947.

Treuliodd Syr Watkin ran o'i amser yn Llundain, lle y cyflogodd Robert Adam, y pensaer clasurol, i godi tŵ iddo yn Sgwâr St James ym 1772-5. Seiliwyd enwogrwydd Adam ar ei allu i gydlynu holl weddau adeilad, a chynlluniodd ddrychau, carpedi a dodrefn, a hyd yn oed setiau cinio arian i'w noddwr o Gymro brwd a chyfoethog. Y darn mwyaf o ddodrefn Adam o'r tŷ yw'r casyn a gynlluniodd ar gyfer organ siambr fawr John Snetzler. Mae hwn mewn cyflwr i'w ddefnyddio, ac fe'i defnyddir yn reolaidd ar gyfer datganiadau. Mae'r portreadau sy'n cael eu harddangos o John Parry, telynor Syr Watkin yn gyfrwng pellach i'n hatgoffa o'i gariad angerddol tuag at gerddoriaeth.

Er bod Syr Watkin yn ddiletant aristocrataidd - mewn gwleidyddiaeth, ynghyd ag yn ei fywyd diwylliannol - rhoddodd gyfle i ddwsinau o benseiri, arlunwyr a cherddorion i gynhyrchu rhai o'i gweithiau gorau.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.