Rydych chi yn:  > 

Mawrth 2011

Blogbledren 1: Yr Asesiad Risg Anodda 'Rioed

Postiwyd gan Sara Huws ar 30 Mawrth 2011

Mae tîm digwyddiadau Creu Hanes: 1500-1700 wedi bod yn brysur iawn dros y misoedd diwethaf, yn creu rhaglen lawn i gyd-fynd â'r arddangosfa newydd. Yn arbennig, roeddem ni eisiau creu digwyddiad i blant am fywyd yn oes y Tuduriaid. Roeddem eisiau creu rhywbeth fyddai'n codi 'iyyyyyych' brwdfrydig o enau'r plant, ac yn peri i âel ambell riant i godi hefyd. Dyma, felly, sut y crewyd 'Anrhefn!'.

Dyw hanes plant ddim wastad yn hawdd i'w ddehongli, yn enwedig am fod plant wastad wedi diodde mewn amser o annhegwch cymdeithasol. Bydd llafur plant, diffyg addysg neu ddiffyg bwyd yn bynciau anghyfforddus fydd yn codi, weithiau, pan fyddwn ni'n edrych ar fyd y plentyn yn y gorffennol.

Fodd bynnag, mae'n faes pwysig i'w archwilio, am ei fod yn trin a thrafod hawliau dynol, uned y teulu, hunaniaeth a llawer mwy. Weithiau, gall y pynciau hyn ymddangos yn anodd i'w hesbonio wrth feddwl ifanc, chwilfrydig. Ond, fel y dwed un o ffefrynnau'r Adran Addysg, Teacher Tom: "Mae gweld dinistr o bell yn rhoi cyfle [inni] osod seiliau athronyddol yn eu lle, mewn ffordd dyner, sy'n ein paratoi at achlysur pan fydd trasiedi'n digwydd yn nes atom ni."

Fe fyddai'n hawdd iawn i ni ddweud wrth ein hymwelwyr ifanc fod eu bywyd yn haws heddiw nac erioed or blaen (neu'r clasur: "you've never had it so good...") - ond roeddem ni'n awyddus i ennyn diddordeb a chwilfrydedd, nid gwneud iddynt deimlo'n euog fod ganddynt Xbox a gwely clyd.

A dyna'r esboniad troellog pam yr ydw i 'di bod yn ffonio lladd-dai heddiw, yn chwilio am bledren mochyn.

[delwedd: Pledren Mochyn]

Ie, fe glywoch chi'n iawn: pledren mochyn

Yn ystod 'Anrhefn!', bydd Tuduriaid i'w canfod ar hyd a lled y safle: meddygon, saethwyr, pibwr, cogydd, crwynydd a mwy. Fe fydda i'n trawsnewid i fod yn Sara'r forwyn (does dim llawer o newid i'w wneud, heblaw fy mod yn gorfod camu yn ôl i fewn i'r gorset bren fondigrybwyll 'na). Fe swydd i fydd dangos rhan o fywyd hamdden y Tuduriaid, sef chwaraeon; a'r rhan fwyaf o'r rheiny yn waedlyd, yn gyflym ac yn dreisgar!

Fel rhan o'r sgwrs, fe fydda i'n dangos sut i wneud pêl allan o bledren mochyn. Mae'n sgil draddodiadol sydd wedi goroesi ymhellach nag oes y Tuduriaid, gan fod sawl aelod o staff yn cofio chwarae gyda phêl droed bledren pan yn blant. Does neb yn cofio sut i'w gwneud nhw, fodd bynnag. Roedd yn sgil oedd gan eu Neiniau a'u Teidiau, ond na chafodd ei rannu. Pan ddaeth hi'n amser i ddysgu, roedd peli troed plastig ar gael yn rhad: doedd dim angen dysgu, bellach, pa ffordd oedd y ffordd orau i chwythu pledren yn bêl.

Sy'n arwain yn dwt at y rhan nesaf: Iechyd a Diogelwch! Mae goblygiadau gwneud hyn yn pwyso arnai dipyn - nid yn unig am fod y cyhoedd yn mynd i fod yno, ond am nad ydw i eisiau cael rhyw afiechyd ofnadwy fydd yn fy nhroi yn fersiwn mochyn-menyw o Jeff Goldblum yn The Fly. Mae haneswyr byw yn argymell socian y bledren mewn dŵr a halen, ond does dim llawer o wybodaeth ysgrifenedig i'w ganfod yn nunlle! Cyn i benderfynu sut i fynd ati, felly, dwi am daflu'r rhwyd ymhellach... Annwyl ddarllennydd: a oes gennych chi unrhyw 'tips' ar sut i wneud pêl droed o bledren mochyn? Rhowch nhw yn y bocs sylwadau!

Fe fydda i'n diweddaru'r Bledrenflog wrth i mi ddysgu mwy am y sgil, felly rwy'n gobeithio y gwela i chi yma, y tro nesa!

28 March 2011 update

Postiwyd gan Peter Howlett ar 28 Mawrth 2011

Breaking news

Female appears to have started incubating.

28 March 2011

Postiwyd gan Peter Howlett ar 28 Mawrth 2011

Welcome to the 2011 season of Peregrines on the Clock Tower.

There has been plenty of activity around the tower in the last few weeks - in fact the adults have not left all winter. Perhaps more surprising is that 2 of the youngsters from last year have also been putting in occasional appearances.

3 weeks ago the young female was flying around calling for food when the adult male flew in clutching a bird in its talons. Then last week I was lucky enough to see the young male tearing at a carcass alongside his mother - who didn't seem to mind the intrusion, although he only butted in once she had eaten her fill!

The bad news this, as far as we're concerned, is it looks like they're going to use the nest on the north face of the tower. This will make life difficult for all of us trying to watch what's going on.

It's not all doom and gloom though, we can still see the nest - just not as well as the one on the east side - and we'll be able to see the adults bringing food into the chicks a little later in the summer.

Here's to a successful 2011 season.

Un wythnos arol...

Postiwyd gan Danielle Cowell ar 25 Mawrth 2011

[delwedd: ]

Bylbiau dirgel — tiwlips

[delwedd: ]

Dim ond un wythnos sydd ar ôl bellach i ysgolion anfon eu data tywydd atom ni. Mae llawer wedi gwneud yn barod ac maen nhw ar eu ffordd i gael tystysgrifau gwyddonwyr gwych.

Hyd yn hyn yr wythnos hon, rydw i wedi derbyn 305 o gofnodion! Bydd yr ysgolion sydd wedi cadw cofnod orau yn cael y cyfle i ennill taith weithgareddau natur. Byddwn yn dewis ac yn cyhoeddi’r enillydd ddydd Iau nesaf!

Erbyn hyn hefyd mae adroddiadau o flodau wedi’n cyrraedd o bob cwr o Gymru. Dwi mor falch bod cymaint o flodau wedi goroesi’r gaeaf caled. Fe gollodd rhai ysgolion eu cennin Pedr i’r rhew – dyna biti mawr – ond bydd tystysgrif ar eu cyfer nhw hefyd am fod yn wyddonwyr mor dda.

Bwlb dirgel eleni yw’r tiwlip. Dwi’n hoffi’r blodyn yma am ei fod mor lliwgar.

Ar ddydd Sadwrn 2 Ebrill, byddwn ni’n cynnal diwrnod o weithgareddau natur yn Sain Ffagan. Cliciwch ar y ddolen i weld ffilmiau byr am ystlumod ac anifeiliaid arbennig eraill sy’n byw yn Sain Ffagan.

 

 

Conservation of Roman Armour

Postiwyd gan John Rowlands ar 24 Mawrth 2011

Archaeologists from University College London and Cardiff University have been excavating remains of Isca, the Second Augustan Legion’s permanent fortress, since 2007. The area excavated has centrered on a building in Priory Field, located in modern day Caerleon, South Wales.   

 

Excavations in summer 2010 focused on an area of a courtyard building, with evidence to suggest it was a warehouse. A room in this building revealed some very exciting finds: the apparent remains of Roman body armour, ‘lorica segmentata’.

 

Archaeologists spent days carefully exposing these rare finds, which seem to have been thrown haphazardly on the floor of the warehouse.

 

These fragile artefacts were then carefully removed by conservators from the National Museum of Wales. The exposed objects were wrapped in Clingfilm, to prevent them from being contaminated by the materials used to support them.

 

Plaster of Paris bandages, similar to those used in hospitals, were very useful for holding these soil blocks together, and preventing damage to the artefacts whilst in transit.

 

Once the plaster had set, the team undercut the plaster blocks: this was a tense moment, as the archaeologists did not want to cut through any material that they could not see.

 

Supporting the artefacts with robust materials meant that they could be driven back to the National Museum at Cathay’s park safely. There they will be re-opened and carefully micro-excavated in the conservation laboratory.

 

The largest of the blocks removed measures about a metre squared, and had to be carried into the museum by 6 men, given its weight.

 

Progress of the investigation of this block will be recorded here.

Lansiad Prosiect Archwilio Natur yn Sain Ffagan

Postiwyd gan Hywel Couch ar 23 Mawrth 2011

Ar ddydd Sadwrn, Ebrill 2, byddwn yn lansio ein project Archwilio Natur yma yn Sain Ffagan. Mi fydd y lansiad am 11am yn Oriel 1, ac yn dilyn y lansiad byddwn yn cynnal nifer o weithgareddau natur trwy’r dydd. 

Bydd cyfle i ymweld â’n cuddfan natur newydd, ble bydd aelod o staff ar gael i’ch helpu i adnabod y gwahanol adar sy’n ymweld â ni. Hefyd, bydd cyfle i ddarganfod sut i ddenu gwahanol adar i’ch gardd chi, er mwyn eu gwylio o’ch cartref. 

Mi fydd gweithgareddau hefyd yn cael eu cynnal yn ardal y Tanerdy. Mae’r Tanerdy’n gartref i amrywiaeth fawr o anifeiliaid, o’r fadfall dd?r gribog i’r ystlum pedol lleiaf prin. Dewch draw i ddarganfod mwy am y creaduriaid diddorol hyn. Byddwn hefyd yn pori’r pyllau d?r a hela bwystfilod bach, dewch i ddarganfod mwy gyda ni! 

Fel rhan o’r project Archwilio Natur rydyn ni wedi cynhyrchu dwy ffilm natur gafodd eu ffilmio yma yn yr amgueddfa. Mae’r ffilm gyntaf yn dangos yr holl amrywiaeth o fyd natur rydym yn lwcus i’w chael yma, ac mae’r ail ffilm yn canolbwyntio ar yr ystlum pedol lleiaf. Mwynhewch!

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 23 Mawrth 2011

[delwedd: ]

[delwedd: ]

[delwedd: ]

Ar 2 Ebrill byddwn yn lansio prosiect Archwilio Natur. Bydd digonedd o weithgareddau ar gael, felly cofiwch ymweld â’r blog a twitter am fwy o wybodaeth.

Fel rhan o’r lansiad byddaf i’n cynnal sesiwn celf a chrefft yn ymwneud ag adar. Os ydych â diddordeb mewn gwinïo, bydd cyfle i wneud bathodynnau neu bypedau bys, ac i’r plantos bach thaumatropes sy’n troi.

Rhag ofn nad ydych yn gwybod beth yw thaumatropes (doedd dim syniad gen i!), cylchoedd papur ydynt sydd, fel arfer, â llun aderyn ar un ochr a chaets yr ochr arall. Pan ydych yn eu troi mae’n ymddangos fel bod yr aderyn yn y caets. Gan ein bod yn dathlu natur, yn hytrach na chyfyngu yr adar i gaets, fe fyddwn ni’n eu dangos yn hedfan.

Mae�r Bwdh�u cynifer a gronynnau tywod afon y Ganges: Arysgrif yn Baodingshan, Dazu, OC 1177-1249

Postiwyd gan Dafydd James ar 16 Mawrth 2011

[delwedd: (c) Amgueddfa Cerfiadau Caerreg Dazu, Chongqing, Tsieina]

Pen Bwdha Vairocana, Baodingshan, Dazu, Llinach Song y de (OC 1174-1252).
(c) Amgueddfa Cerfiadau Caerreg Dazu, Chongqing, Tsieina

[delwedd: (c) Amgueddfa Cerfiadau Caerreg Dazu, Chongqing, Tsieina]

Bwdha Sakyamuni, Xiaofowan, Baodingshan, Dazu, Llinach Song y de (OC 1174-1252).
(c) Amgueddfa Cerfiadau Caerreg Dazu, Chongqing, Tsieina

Mai 2010. Dwi’n sefyll ar bwys y pen mwyaf dwi erioed wedi’i weld. Wedi’i gerfio mewn tywodfaen a’i baentio, mae’n perthyn i Fwdha anferth sy’n lledorwedd yng nghanol teml ogof Baodingshan.  Baodingshan, ‘Copa’r Trysorau’, yw’r mwyaf syfrdanol o’r 75 safle teml wedi’u cerfio o garreg sy’n ffurfio Safle Treftadaeth y Byd Dazu yn ne-orllewin Tsieina. Mae 10,000 o ffigurau unigol i’w gweld yn y graig dywodfaen 500m, gafodd eu cerfio rhwng OC1177 a 1249.

Mae’n brofiad aruthrol. Dwi’n methu â chredu cymaint oedd yr uchelgais ar gyfer y safle Bwdhaidd; y dychymyg soffistigedig a’i cynlluniodd; a sgiliau’r artistiaid a’i cerfiodd. Rydw i yma gyda fy nghydweithiwr Steve Howe i gynllunio arddangosfa o gerfiadau Dazu yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd tua dechrau 2011, a dwi’n pendroni sut ydyn ni’n mynd i gyfleu hud y llefydd hyn i’n hymwelwyr ni.

Yr ymweliad yma â Dazu yw fy nhro cyntaf yn ôl yn Tsieina ers i mi dreulio cyfnod yn gweithio yma tua chanol y 1980au. Mae Tsieina wedi newid yn aruthrol wrth gwrs, ac mae cyflymdra’r newid yn dwyn anadl dyn bron cymaint â’r bwyd Sichuanaidd chwilboeth (y gorau yn Tsiena, yn fy marn i) mae ein lletywyr hael yn ein hannog i’w fwyta bob cyfle posib. Ond, er gwaetha’r newidiadau eraill, mae’r pethau pwysicaf, sef y bobl gymdeithasol, a’u balchder o’u treftadaeth ddiwylliannol ragorol, yma o hyd.

Yn ystod ein hwythnos gyda’n cydweithwyr yn Amgueddfa Cerfiadau Carreg Dazu, rydyn ni wedi datblygu cyfeillgarwch cynnes llawn ymddiried, ac rydyn ni wedi sylweddoli y bydd gennym ni gyfle i greu rhywbeth arbennig iawn yn ôl yng Nghaerdydd. Wedi’r cyfan, mae Dazu yn cynrychioli sbri mawr olaf celf mewn temlau ogof, a dyw’r trysorau o gyfnod llinach y Song (OC960-1279) ddim wedi cael eu gweld tu allan i Tsieina o’r blaen.

 

Yn ôl yng Nghymru fach, roedd y tîm arddangosfeydd yn barod am yr her, ac fe lwyddon nhw, o dan bwysau amser sylweddol, i gyfleu drama a thangnefedd ymweliad â theml ogof wedi’i cherfio mewn carreg. Mae harddwch eithriadol y cerfiadau – sy’n ysbrydol ac yn arbennig o ddynol ar yr un pryd – yn sefyll allan. O blith nifer o hoff ddarnau, byddwn yn dewis ffigur myfyriol Zhao Zhifeng, dylunydd safle Baodingshan, ac i’r gwrthwyneb yn hollol, y teulu o gymeriadau o feddrod sy’n cynnwys y tad difrifol, y fam hyfryd, a dau o blant drwg. Ond, mae’r lle blaenaf yn mynd i Fwdha Sakyamuni. Mae’r Bwdha yn ei holl ogoniant awdurdodol ac urddasol yn croesawu’r ymwelwyr i’r arddangosfa ac yn rhoi canolbwynt arbennig o ysbrydol i’r profiad.

 Roeddwn i’n arbennig o falch o weld bod y canlyniadau wedi plesio ein cydweithwyr Tsieineaidd, a hefyd o weld brwdfrydedd ymwelwyr o bob lliw a llun, boed y rheini o Gaerdydd neu Tsieina, yn arbenigwyr neu’n blant ysgol. Peidiwch â phoeni os yw’r holl ffigurau a’r syniadau Bwdhaidd, a’r syniadau Conffiwsaidd a Taoaidd sy’n plethu â nhw, yn ormod i chi. Mwynhewch y sioe, a chofiwch am arysgrif arall yn Dazu sy’n cyfleu symlrwydd Bwdhaeth: ‘o ddeall yn glir; gwelir nad oes dim i’w ddeall’.

Andrew Renton, Pennaeth Celf Gymwys, Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Croeso i'r Cennin Pedr

Postiwyd gan Danielle Cowell ar 14 Mawrth 2011

[delwedd: ]

Llun Cennin Pedr gyda'r lliwiau wedi newid.

[delwedd: ]

Agorodd fy Nghennin Pedr cyntaf ar 11/3/11. Mae'n 40cm o uchder.

[delwedd: ]

Allwch chi enwi rhannau'r blodyn yma?

[delwedd: ]

9/3/11 Y blodyn yn dechrau agor.

» View full post to see all images

Hwre! Mae’r Cennin Pedr wedi cyrraedd! Adroddiadau o Ysgol Y Ffridd, Ysgol Nant Y Coed ac Ysgol Cynfran. Mae fy mylbiau i hefyd wedi agor ac maen nhw mor brydferth ag erioed.

Edrychwch ar y siartiau a’r mapiau

Dwi wedi tynnu rhai lluniau. Anfonwch eich lluniau a cofiwch gymryd rhan yn y gystadleuaeth tynnu llun blodau. Os yw hi’n heulog am hanner awr, beth am fynd i dynnu lluniau’r blodau yn yr ardd?

Darllenwch sylwadau o’r ysgolion isod.

Diolch yn fawr

Athro’r Ardd

Love spoons art cart

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 7 Mawrth 2011

[delwedd: ]

[delwedd: ]

[delwedd: ]

[delwedd: ]

» View full post to see all images

These images are from half term. We had a bit of a love theme and were looking at lovespoons, pockets and stay busks. We looked at all the kinds of patterns you find on lovespoons, from the usual hearts and commas, to horses and forks!

Lots of people took their work home, but quite a few added decorations to our large lovespoons that are pictured here. I have to admit that Tracey Williams did a lot of work on the spoons and made them much more beautiful than when they started out.

The next art activity i'm involved in will be part of the launch of our new Explore Nature project in Oriel 1

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.