Rydych chi yn:  > 
English

Medi 2010

Edrych ar Adeiladau

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 29 Medi 2010

Dyma lluniau o'r modelau o sessiwn Edrych ar Adeiladau gan plant o ysgol Rhiwmawr. Mae nhw'n hyfryd!

Wales for Africa - I should be so Lusaka

Postiwyd gan Mari Gordon ar 28 Medi 2010

I've just come back from talking to people who are in the process of applying to go to Africa with ILO next year - Cohort 2, as they're called (I'm part of Cohort 1). It was really enjoyable, there was such a positive buzz of anticipation I felt quite uplifted afterwards. It was also a useful process, as I had to reflect on the whole application and preparation process and all it entails - which is a lot, as it happens. From sending off my application form to sending off for my visa, it's already been a journey, before I even get on the plane.

I've had to think about things like the NGO culture and the housing support sector in Zambia, cram up on branding issues for not-for-profits - so often seen as a low priority - set personal objectives, make contacts ... will I even remember to pack?

Luckily for me John was there, who's only just returned from Zambia, bless him. He talked about the practical things that I guess will make such a difference when I'm there, like getting around, Zambian tv (he says to take a radio), that shops in Lusaka ignore sell by dates, the fact that it's dark at 6pm and, apparently, going to start raining on 24 October.

I was already feeling pretty lucky - about my assignment, the location, the accommodation - and now I get to benefit from John's experience too. We're meeting up soon for lunch, so that he can pass on his wisdom; and some left-over mosquito repellent, some currency, and a sim card.

Lucky, lucky me.

Read about John's experiences at www.johngrimes93.blogspot.com

Find out about the ILO programme at www.wales.gov.uk/psmw

Wyneb yn wyneb â'r gorffennol - ailarddangos arch Rufeinig

Postiwyd gan Chris Owen ar 28 Medi 2010

Un o'r arddangosfeydd mwyaf poblogaidd yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yw'r arch garreg sy'n dal sgerbwd gŵr Rhufeinig. Mae'r arch hefyd yn dal gweddillion nwyddau claddu fyddai'n ddefnyddiol iddo yn y bywyd nesaf, yn cynnwys gwaelod dysgl siâl a darnau o botel wydr fyddai'n dal persawr neu eli.

Darganfuwyd yr arch ym 1995 ar safle mynwent Rufeinig ychydig y tu allan i Gaerllion. Mae'r fynwent bellach yn rhan o Gampws Caerllion Prifysgol Cymru Casnewydd. Mae wedi cael ei harddangos yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru ers 2002, ond yn Haf 2010 dechreuwyd ar y gwaith o ailarddangos yr arch mewn modd fyddai'n adlewyrchiad gwell o'r gwreiddiol diolch i nawdd Cyfeillion Amgueddfa Cymru.

Mae'r arch wedi'i gwneud o flocyn solet o garreg Faddon ac yn dyddio o tua 200OC. Gan ei bod oddeutu 1800 mlwydd oed ni fyddai'r arch yn medru dal pwysau y caead gwreiddiol sydd mewn dau ddarn mawr. Mae ochrau a gwaelod yr arch yn cael eu hatgyfnerthu a bydd y caead yn gorwedd ar orchudd Persbecs gyda gofod fel eich bod yn gallu gweld y sgerbwd oddi mewn.

Bydd gwaith pellach yn cael ei wneud i ganfod mwy am ein gŵr Rhufeinig oedd oddeutu 40 mlwydd oed pan fu farw. Diolch i nawdd yr Ymddiriedolaeth Ymchwil Rufeinig, caiff dadansoddiad Isotop ei gynnal ar ei ddannedd a ddylai ddangos ble cafodd ei fagu a pa fath o fwyd a fwytai. Byddwn hefyd yn ceisio ailadeiladu ei wyneb fel y gallwn beintio portread ohono gan ddefnyddio'r un technegau a deunyddiau a ddefnyddid gan y Rhufeiniaid.

Dilynwch y gwaith wrth iddo fynd rhagddo yn ystod y flwyddyn nesaf.

Ein nod yw cwblhau'r gwaith ailarddangos erbyn diwedd 2011 fel eich bod yn medru dod wyneb yn wyneb â'r gorffennol!

Cam 1

Coffin

Mae'r arch, y sgerbwd a'r nwyddau claddu, wedi cael eu harddangos ers 2002.

Ers hynny mae wedi dod yn un o arddangosiadau mwyaf poblogaidd yr oriel.

Cam 2

Discarded items

Roedd bylchau yn yr arch yn galluogi i bobl wthio pethau i mewn iddi.

Dyma rai o’r pethau a gafodd eu gadael, dim beth fyddai Rhufeiniwr am ei ddefnyddio yn y byd nesaf debyg iawn.

Cam 3

Work begins

Gwaith yn dechrau. Rhaid tynnu’r sgerbwd a’r nwyddau bedd yn gyntaf a’u storio’n ofalus.

Tra’u bod o olwg y cyhoedd bydd y sgerbwd yn cael ei brofi ymhellach i ganfod mwy am y gŵr yn yr arch.

Cam 4

Painting

Rhaid i bob deunydd modern a ychwanegir i wrthrych allu cael ei waredu. Mae hyn yn ei gwneud yn haws i waredu gwaith cadwraeth heb achosi niwed i’r arteffact gwreiddiol.

Yma, mae mur y gellir ei waredu yn cael ei beintio ar yr arch. Bydd hyn yn gwahanu’r garreg wreiddiol a’r deunydd a ddefnyddir i lenwi’r bylchau a lefelu’r ymyl.

Cam 5

Painting

Roedd yn rhaid cyrraedd y mannau mwyaf lletchwith hyd yn oed!

Cam 6

Lid of the coffin

Rhaid i gaead yr arch orffwys ar arwyneb gwastad!

Yn anffodus mae mwyafrif ymyl wreiddiol yr arch wedi erydu, felly gyda chymorth sbwng, tâp â dwy ochr ludiog a chaead gwydr yr arddangosfa wreiddiol, gobeithiwn greu lefel newydd i ymyl yr arch.

Cam 7

Layers of foam

Gludwyd haenau o sbwng i’r caead gwydr gwastad. Pan cyrhaeddwyd rhan uchaf yr arch, defnyddiwyd hyn fel y lefel ar gyfer yr ymyl newydd.

Cam 8

Mixing up the fill material

Roedd y rhan nesaf yn llawer o hwyl...cymysgu’r deunydd llenwi.

Rhaid i’r deunydd hwn weithio fel pwti a setio’n galed wedi sychu. Mae’n rhaid iddo fod yn ddiogel i’w ddefnyddio yn yr oriel agored hefyd ac yn debyg mewn lliw a gwead i’r garreg Faddon wreiddiol.

Defnyddiwyd cyfuniad o glai sy’n sychu mewn aer, a thywod i atal crebachu ac i roi gwead gwell. Defnyddiwyd paent acrylig i’w liwio ac fel glud naturiol. Roedd y gwaith yma braidd yn anniben ac fe gymrodd hi beth amser i gael y gymysgedd yn gywir!

Cam 9

Filling the gaps

Pan oedd y gymysgedd yn barod llenwyd y bwlch rhwng y sbwng ac ymyl yr arch...

Cam 10

Filling the gaps

...gan ofalu peidio cael cymysgedd lenwi dros yr arch i gyd.

Cam 11

Filling odne

Mae’n edrych yn dda, gobeithio y bydd yn sychu heb grebachu gormod.

Mae’r lliw braidd yn olau ac nid yw mor euraid a’r garreg Faddon wreiddiol. Credwyd bod y garreg wedi dod o chwarel Rhufeinig i’r de o ddinas hynafol Caerfaddon. Mae’r garreg yn feddal ac yn hawdd i’w cherfio pan yn wlyb, ond yn sychu’n galed.

Cam 12

Inspecting the day's work

Arolygu gwaith y diwrnod! Gobeithio y bydd y llenwad yn wastad pan gaiff y gwydr a’r sbwng ei dynnu.

Cam 13

Side of the coffin

Mae’n rhaid llenwi’r bylchau yn ochr yr arch er mwyn atal pobl rhag cyffwrdd y sgerbwd pan gaiff ei ailarddangos.

Cam 14

Glass top and foam removed

Caiff y caead gwydr a’r sbwng eu tynnu gan ddatgelu’r ymyl newydd. Mae’r llenwad wedi sychu’n llawer goleuach na’r disgwyl felly bydd yn rhaid ei beintio er mwyn iddo asio’n well.

Bydd mwyafrif y llenwad yn cael ei guddio gan y caed sy’n ymestyn tu hwnt ac i lawr yr ochrau. Arferai’r ochr hon sy’n gorgyffwrdd orffwys ar gefnen a amgylchynai ymyl uchaf gwaelod yr arch.

Gellir gweld gweddillion y gefnen hon ar ochr dde’r llun ychydig islaw’r llenwad.

Cam 15

Coffin

Dadorchuddiwyd yr arch gan beiriant cloddio a’i torrodd yn sawl darn. Arbedwyd mwyafrif y darnau, ond cafodd un darn gymaint o niwed fel na ellid arbed y darnau.

Yn hytrach na llenwi’r bwlch i gau’r ochr, penderfynom osod ffenestr arsylwi fel y gallai ymwelwyr byrrach weld y sgerbwd y tu mewn hefyd.

Cam 16

Gallery

Mae’r arch yn aruthrol o drwm ac ni ellid ei symud o’r oriel yn ddiogel. Roedd yn rhaid i’r gwaith cadwraeth gael ei wneud yn yr oriel allai fod yn sialens ar brydiau.

Os ydych yn ein gweld ni yno yn ystod eich ymweliad, dewch draw i ddweud helo. Byddwn ni’n fwy na pharod i ateb cwestiynau am y project.

Plannu hadau gwybodaeth

Postiwyd gan Danielle Cowell ar 24 Medi 2010
Paul, gyrrwr y fan, yn barod am y daith.
Bylbiau drwy garedigrwydd reallywelsh.com
Gwirfoddolwyr hynod o effeithlon. Val Maidment, Heather Melville, Keighley Wasenczuk & Rhiannon Craig.
Cyfri potiau
» View full post to see all images

Mae Amgueddfa Cymru yn paratoi i anfon bylbiau’r gwanwyn a photiau i 2,621 o wyddonwyr ysgol gynradd ar draws Cymru, fel rhan o’n ymchwil parhaol i effaith newid hinsawdd.

Rhoddwyd dros 3,000 o fylbiau drwy garedigrwydd y Really Welsh Company a chawsant eu pacio gan dîm o wirfoddolwyr hynod effeithlon. Bydd y bylbiau, y potiau a’r offer yn galluogi ysgolion i gofnodi’r tywydd a dyddiau blodeuo mewn 70 lleoliad ar draws Cymru.

Bydd pob ysgol yn cwblhau tasgau ac yn cadw cofnod drwy gydol y gaeaf a’r gwanwyn er mwyn ennill tystysgrifau gwyddonydd gwych a ddyfernir gan arweinydd y project – Athro’r Ardd. Mwynhaodd y gwirfoddolwyr y profiad ac roeddent yn fwy na pharod i gynorthwyo â logisteg y project gwerth chweil yma, fydd yn galluogi’r Amgueddfa i rannu’i gwybodaeth wyddonol ag ysgolion ar draws Cymru – dim ots pa mor anghysbell maen nhw.

Bydd yr ysgol sy’n ymroi fwyaf yn ennill trip casglu cennin Pedr gyda ffermwyr y Really Welsh company sy’n tyfu eu cynnyrch i gyd o fewn i Gymru.

Yr wythnos yma bydd gyrrwr y fan, Paul Evans, yn dosbarthu’r pecynnau ymchwil ar hyd ffyrdd troellog Cymru i sicrhau bod pob ysgol wedi derbyn eu bylbiau mewn pryd ar gyfer y diwrnod plannu mawr ar 20 Hydref. Mae Paul wedi gweithio i wasanaeth benthyg yr Amgueddfa Genedlaethol ers 20 mlynedd. 

Dysgu sgiliau newydd

Postiwyd gan Ian Daniel ar 24 Medi 2010
Ian Dan iel yn rhoi tro ar y turn
Drio fy llaw gyda'r turn
Ian yn creu bowlen o bren
Allwch chi weld y pren yn troi'n bowlen - cofiwch dyma oedd fy nhro cyntaf!
Ian yn gwneud bowlen o bren
Dim pwysau gyda gymaint yn gwylio!
basgedi Oes Haearn
Helep Campbell yn dangos i ni sut i fynd ati
» View full post to see all images

Dros yr wythnosau diwethaf rwyf wedi bod yn dysgu sgiliau newydd. Treuliodd Paul Atkin rai diwrnodau yn y Pentref yn dysgu fi sut i droi pren a chreu powlen. Adeiladodd durn ar fy nghyfer a gyda chefnogaeth ein crefftwyr yma, y gof a'r gwneuthurwr lledr, rydym ni'n gobeithio cynhyrchu ein powlenni ein hunain! Ymunwch gyda fi dros y misoedd nesaf wrth i mi baratoi ar gyfer y gaeaf.

Dewch i weld sut, yn fy marn i, yr oedd pobl yr Oes Haearn yn storio bwyd a phlanhigion ar gyfer y gaeaf

8-10 Hyd 11.00 - 13.00 a 14.00 - 16.00

Gwyliwch fi'n paratoi ar gyfer y gaeaf a dewch i droi eich llaw at wehyddu gwiail a chawen                       

4 - 5 Rhag 12.00 - 13.00 a 14.00 - 15.30

 

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 9 Medi 2010

Wales for Africa

Postiwyd gan Mari Gordon ar 6 Medi 2010

I've just found out the dates I'll be working in Zambia - I'm off on 2 October, and all of a sudden it feels very, very real!

I've got more jabs I need, I've got to sort my visa out, not to mention all the jobs I've been muttering to myself that 'I must do before I go...'. There are some things I really must do, like taking the cat to the vet and the car for its MOT (musn't get them mixed up). But I think painting the kitchen's off the list.

I've also got to publish our financial report, a 56-page discussion document and two books. All in two editions, Welsh and English. And carry on production of the 176-page book on our archaeology collections, and development of the brand new companion guide to the art collections. And recruit a new translator. And a few other things...

keepsakes

Postiwyd gan Mari Gordon ar 3 Medi 2010

The Keepsakes exhibition opens on 11 September so we are busy getting the gallery ready. So far the walls have been freshly painted and we are waiting for the delivery of our lovely information panels.

The exhibition is in collaboration with Women's Arts Association (for some of the background have a look at my previous keepsakes blog!) who employed artists Becky Adams and Prue Thimbleby to work with community groups in and around Cardiff. The groups looked at objects from the collections in St Fagans: National History Museum and made their own art works inspired by what they saw.

We will be showing the women’s art work alongside the museum’s objects, and here’s a sneak preview of some of the objects that the women have made.

Wales for Africa

Postiwyd gan Mari Gordon ar 2 Medi 2010

Came in this morning to a very interesting email from John, who's already in Zambia working with one of the Forum's member charities. The email said that someone in Lusaka had asked after me. Now, initially I had the usual moment of 'oh, wonder who that is' that most people from Wales - even more so from Bethesda - get all the time. Then of course remembered that the message is from Lusaka and to my knowledge there isn't anyone even from Bethesda there at the moment (though I could be wrong). Reading on, it was just that the Forum already have my name, and so John was very kindly passing on the message that I'm expected and they're looking forward to meeting me. How amazing, to make someone feel welcome and we're not even on the same continent yet!

I'm still waiting for the specific date when I start work there. Frustrating. Although, it is becoming more and more tangible, partly perhaps because I went for my first jabs this week. Typhoid in my left arm, as that's the one that will hurt most they breezily informed me while wielding the needle, and combined Hep A&B in the other. Not too painful at all at the time, it seemed to me. To be honest I was more concerned with how I looked as I left the surgery with the fluffy ball of cotton wool taped to each arm (ridiculous, is how I looked). However, woke next morning with shoulders and upper arms stiff as a board. Followed by very mild sniffles, probably because of the typhoid jab.

I've also been filling in a questionnaire in preparation for a coaching session next week. The support for the personal development aspect of the ILO scheme is really thorough. The questions included some highly sensible ones about objectives and commitments, as well as a couple I didn't entirely understand if I'm honest. But I know I'll get help and support, which is what matters really I suppose.