Rydych chi yn:  > 

Mawrth 2010

March update

Postiwyd gan Ciara Hand ar 30 Mawrth 2010

The peregrine camera has just been reinstalled on the roof.

Despite the building works going on here we have managed to get the camera up on the roof. With a little ingenuity and the construction skills of a colleague in the Department of Industry the camera has been mounted on a purpose built metal support.

All being well the camera will be live by the end of next week.

Ar Gof a Chadw Prosiect celfyddydau cymunedol efo Cymdeithas Celfyddydau Menywod

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 30 Mawrth 2010

Beth sy’n haeddu cael ei roi ar gof a chadw yn eich barn chi? Pa wrthrychau sy’n bwysig i chi a pham? Rwyf wrth fy modd pan fo llawer o wrthyrchau bach o’m cwmpas sy’n fy atgoffa o lefydd a phobl, ond dwi’n meddwl mai’r pethau mwyaf gwerthfawr sydd gen i yw llythyr a breichled grisial a gefais gan ffrind annwyl yn fuan cyn iddi farw. Fyddai neb arall ddim balchach o gael y freichled rad, ond i mi mae’n llawn atgofion. Bob tro y byddaf yn edrych arni neu ddarllen y llythyr caf fy nghludo’n ôl chwe blynedd i’r diwrnod y cefais nhw.

Yn Sain Ffagan: Amgueddfa Werin Cymru, fel y byddech yn disgwyl, mae gennym lond lle o wrthrychau rhyfeddol – pob un â’i stori ei hun. Cymerwch y darn o bren yn y llun isod – darn o bren cyffredin, meddech chi…

ond mae’n dipyn mwy na hynny. Swyn ysgawen yw hwn – cangen ysgawen gyda’r brigau wedi’u torri ar siâp croesffurf. Y gred oedd bod croesau fel hon yn amddiffyn rhag gwrachod a dylanwadau drwg eraill. Cafodd ei defnyddio mewn tŷ fferm yn Sir Fynwy tua diwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg.

Beth am y bocs gwnio hardd hwn?

Cafodd y bocs ei wneud tua 1830 o rosbren, cregynem, sidan, papur a lledr ac fe’i defnyddiwyd yng Ngarthmyl, Powys. Mae fel trysorau o fewn trysor! Mae’n focs lliw glas prydferth, gyda sidan crychiog gwyrddlas y tu mewn i’r caead (na allwch ei weld yn y llun hwn) ac mae wedi’i rannu’n flychau bach sy’n llawn trysorau fel botymau, samplau o waith gwnio, edefau llachar a hyd yn oed cudyn o wallt sydd i’w weld yn y gornel isaf ar y chwith.

Er mwyn edrych ar y syniad o roi bethau ar gadw a chof, rydyn ni’n cydweithio gyda Chymdeithas Celfyddydau Menywod ar brosiect celfyddydau cymunedol. Penllanw’r prosiect fydd arddangosfa yn Oriel 1 ym mis Medi 2010. Y bwriad yw i gyfranwyr y prosiect ymweld â Sain Ffagan a dewis ambell i eitem o’n casgliadau sy’n creu argraff arnyn nhw ac yn ei defnyddio fel man cychwyn i greu eu gweithiau celf eu hunain. Yn yr arddangosfa derfynol, bydd cyfle i weld eu gwaith ochr yn ochr â’r eitem a wnaeth eu hysbrydoli yn y lle cyntaf.

Mae’r prosiect cyffrous hwn yn cael ei arwain gan ddau diwtor ac artist profiadol: Prue Thimbleby a Becky Adams. . Gwehyddu basgedi a chreu cerfluniau o ddeunyddiau naturiol a rhai wedi’u hailgylchu yw arbenigedd Prue, ac mae Becky’n arbenigo mewn celf llyfrau a thecstiliau. Gall y ddwy eich helpu i greu eitemau i’w trysori am byth!

Bydd gweithdai’n dechrau ym mis Mai. Am fanylion y rhain a gwybodaeth am weddill y prosiect, ewch i www.womensart.co.uk

Byddaf yn ysgrifennu blog am hynt a helynt y prosiect. Yn y cyfamser, dyma ddyfyniad o lyfr Sherry Turkle, Evocative Objects: Things we think with:

‘We find it familiar to consider objects as useful or aesthetic, as necessities or vain indulgences. We are on less familiar ground when we consider objects as companions to our emotional lives or as provocations to thought. The notion of evocative objects brings together these two less familiar ideas, underscoring the inseparability of thought and feeling in our relationship to things. We think with the objects we love; we love the objects we think with.’

Hoffem wybod am unrhyw eitemau sy’n bwysig ac yn annwyl i chi – ysgrifennwch yn y bocs sylwadau isod.

O'r diwedd, mae'r cennin Pedr ar y ffordd!

Postiwyd gan Danielle Cowell ar 26 Mawrth 2010
25/03/2010 - This daffodil has just started to open - it should open up fully tommorrow.
22/03/10 The daffodil bud has tilted - which means it is almost ready to flower.

Y gaeaf hwn oedd yr oeraf ers 30 mlynedd – felly mae ein blodau wedi agor llawer hwyrach nag arfer. Cofnodwyd ein crocws cyntaf yn Ysgol Gynradd Murch ar 14 Chwefror a’r cennin Pedr cyntaf yno hefyd ar 17 Chwefror.

Ers hynny mae llawer mwy wedi agor ledled y wlad. Astudiwch y mapiau a’r graffiau i ddysgu mwy: http://www.museumwales.ac.uk/en/1719/

Yn olaf, yr wythnos hon mae’r cennin Pedr yn fy ngardd wedi blaguro, ac fe ddylen nhw fod yn barod i agor cyn bo hir gobeithio! Maen nhw’n edrych ychydig yn fyrrach na blodau’r blynyddoedd diwethaf. Byddwn yn astudio’r cofnodion i weld os yw hyn yn duedd eleni.

Diolch yn fawr

Athro’r Ardd

 

Mystery bulb No.1 Can you guess what it is?
Mystery bulb No.2 Can you guess what it is?

 

22/3/2010 Daffodils in Cardiff. Sent in by Mr. Alun Jones

Allotment Keeper Photography Project

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 25 Mawrth 2010

Ydych chi wedi sylwi bod rhywbeth ar y gweill tu ôl i fwthyn Llainfadyn yn Amgueddfa Werin Cymru? Wel, y ffotograffydd Betina Skovbro sydd yno, yn creu alotment reit arbennig ar gyfer ei phrosiect newydd.

Er mwyn darllen am y brosiect, ewch i blog Betina allotmentkeeper.wordpress.com sydd yn llawn o ddeunydd diddorol.

Mae'r brosiect ond yn un o'r digwyddiadau a gynhelir dros yr haf sydd yn ymwneud â'r thema bioamrywiaeth - am fwy o fanylion ewch i'n tudalen digwyddiadau.

Lluniau gan Betina Skovbro

Cymru a Hanes y Byd

Postiwyd gan Sara Huws ar 25 Mawrth 2010
Nodyn i dynnu sylw at y ffaith fod rhaglen y BBC 'Wales and the History of the World' nawr i'w gweld ar yr iplayer. Ymddangosodd Eglwys Teilo Sant ynddi neithiwr, a gallwch wylio'r bennod yn fan hyn. Bydd ar gael tan y 31ain o Fawrth.

Darn o furlun - rhosyn a gorsedd
Darn o furlun gwreiddiol, sy'n dangos rhosyn Tuduraidd a gorsedd, o Eglwys Teilo Sant. Hawlfraint CBHC/Coflein.

Mae'r rhaglen wedi ei chyflwyno gan Eddie Butler, ac mae'n rhoi golwg ffres ar beth drafodais yn y blog isod: beth sy'n ein gwneud ni yn 'ni'? Cewch weld uchafbwyntiau diddorol, anghyffredin ac eiconig o'ch casgliadau cenedlaethol yn ystod y rhaglen.

Dwi ddim yn hollol ddi-duedd, ond rhaid i mi ddweud fod yr Eglwys wedi ei ffilmio'n dda iawn, ac roedd yn hwyl gweithio gyda'r tîm. Y tro nesa', fe fyddai'n sicr o ddod a bocs i sefyll arno ar gyfer fy nghyfweliad, gan fod Mr Butler yn enfawr! Gallwch weld fy ngwep i (a'r Eglwys) tua 9 munud i mewn i'r rhaglen. Mwynhewch!

Mae'n bodoli, medden nhw...

Postiwyd gan Sara Huws ar 16 Mawrth 2010

Ro'n i'n ymweld â'r llyfrgell yma yn Sain Ffagan, i fachu cwpwl o lyfrau er mwyn paratoi ar gyfer teithiau'r Pasg o amgylch Eglwys Teilo Sant. Taro mewn i 'nghyd-weithiwr wnes i, pan ddigwyddodd rhywbeth wnaeth i'm meddwl grwydro tan i fi gyrraedd y blog 'ma.

Mi ddoth ata i yn dal mewn cyfeirlyfr hen a swmpus, a dweud rhywbeth rhyfedd: "Mae'n real! A ma' fe 'ma!". Wrth roi'r llyfr i lawr, mae'n gadael i'r tudalennau syrthio ar agor. A dyna wnaethon nhw, ac agor ar yr union dudalen 'roedd eisiau ei dangos i mi.

O'r profiad dwi wedi ei gael gyda geiriaduron a hen lawysgrifau, mae tudalennau sy'n syrthio ar agor fel hyn yn bownd o gynnwys rhywbeth diddorol neu anweddus. Mae dod o hyd i dudalen yn y modd hwn yn gwneud i mi feddwl am yr holl bobl sydd wedi bod yn darllen yr union dudalen o fy mlaen. Dwi'n teimlo fel fy mod yn ymuno â chlwb cudd, lle mae cenedlaethau o ddarllenwyr wedi chwilota am yr un peth, a'i ddarllen yn ofalus. Roedd gan fy hen athro hanes celf stori am lawysgrifau Beiblaidd o'r canol oesoedd, oedd wedi'u copïo a'u defnyddio gan fynachod. Bron yn ddi-ffael, mae'r llawysgrifau hyn yn agor ar un dudalen arbennig: ble bydd Bathsheba yn cael ei disgrifio yn mynd i'r bath. Yn lwcus, doedd dim byd mor fasweddus i'w ganfod y tro hwn - ond sioc gefais i yr un fath:

 

Mae bron yn apocryffa: cofnod yr Enyclopaedia Britannica am Gymru: 'Wales, See England'. Roedd e'n bodoli! Roeddwn i wedi hen arfer defnyddio'r frawddeg fel idiom, i'w rwgnach o dan fy ngwynt pan fydd Jeremy Clarkson yn defnyddio 'us'; pan fydd map corfforaethol yn hepgor Ynys Môn, ac yn fwyaf diweddar, pan ddefnyddiodd Google lun un o gestyll y Brenin Edward i dathlu dydd Gwyl Dewi. Mae'n dipyn sylweddol o hanes i'w wasgu i mewn i gyn lleied o eiriau.

Fy ymateb i yw hynny, wrth gwrs. Bydd trafodaethau am Gymreictod, Prydeindod ac amryw o '-tods' eraill yn parhau tra bo pobl ar yr ynys yma, a rhai o gorneli llai goleuedig y rhyngrwyd yn ogystal. Beth bynnag yw'ch barn chi, swyddogaeth amgueddfa yw gwneud cofnod ohono, o dro i dro, i gadw llygad ar beth sy'n ein gwneud ni yn 'ni'.

Mi alwais heibio'r fersiwn ddiwygiedig o Encyclopaedia Britannica, gan obeithio dod â'r blog hwn i ben gyda dyfyniad bach diddorol. Ro'n i wedi gobeithio gallu crybwyll hyder a phroffil y wlad yn fyd-eang, a gorffen ar rhyw nodyn positif. Yn anffodus, yn ôl britannica.com (fel y gelwir y gyfrol nawr), 'constituent unit' yw Cymru heddiw. Rhaid cyfaddau i mi gael fy siomi. Mae'n rhyfedd gweld, 150 mlynedd ar ôl i'r frawddeg "Wales: see England" gael ei chyhoeddi, ac ar drothwy trosglwyddo pŵerau newydd i Lywodraeth y Cynulliad, nad yw 'Gwlad' yn llawn ddisgrifio'r hyn a wêl rhai, pan fyddan nhw'n edrych ar Gymru.

Taith Gerdded Duduraidd

Postiwyd gan Sara Huws ar 11 Mawrth 2010
Ar ôl ffilmio, dadlapio, ac edmygu'r thuseur y soniais amdano'n ddiweddar, mae'n amser i olygu'r fideo!

I aros pryd, dyma luniau newydd yr hoffwn i eu rhannu hefo chi.

Cangell Eglwys Teilo Sant. Llun: Wales News
Cangell Eglwys Teilo Sant, fel y mae hi heddiw.

Angylion Cerddorol yn Eglwys Teilo Sant. Llun: News Wales
Angylion yn chwarae'r Crwth a'r Delyn. Darluniwyd gan Fleur Kelly.

Pigment naturiol, Eglwys Teilo Sant. Photo: News Wales
Pigment ferdigris, a ddefnyddiwyd i greu paent gwyrdd yn Eglwys Teilo Sant

Os yw'r lluniau wedi'ch ysbrydoli, ewch draw i'r dudalen ddigwyddiadau i archebu lle ar ein taith gerdded Duduraidd. Bydd y daith ar y 20ed o Fawrth, a byddwn yn ymweld ag uchafbwyntiau Tuduraidd Sain Ffagan. Cewch gyfle i ymchwilio gwrthrychu replica, yn ogystal ag arogleuon Tuduraidd - rhai da a rhai drwg! Nifer gyfyngedig o lefydd sydd ar y daith, felly cofiwch archebu eich lle o flaen llaw.

Gobeithio y gwela i chi yno!

And as if by magic - it's still not here.

Postiwyd gan Mari Gordon ar 10 Mawrth 2010

Well, the iPad now has a release date for the US - early April, not mid-March as first expected. It will probably arrive in the UK late April. In the meantime we seem to have exhausted ourselves trying to decide whether or not it's a good thing - let alone a necessary thing. But then not being needed didn't make the iPod or iPhone any less desirable.

Apple's marketing for the iPad has taken a turn for the interesting, as their key words are "revolutionary" - possibly true - and "magical" - what?! Of course it's slick, sexy, a thing of beauty; there might well be something revolutionary about it; but - magical? Now using that concept to describe a piece of digital equipment, that's revolutionary! It's a piece of kit that lets us use our email and the web, look at our pics and videos and play with all our digital toys (150,000 of them apparently). Eventually we'll be able to use it to read e-books.

Previously Apple were promoting the iPad's similarity with the iPhone in terms of functionality, so that we'd all feel at home right away. Now, however, the iPad is revolutionary, magical and value for money. It sounds as though somewhere in the flurry of attention since its announcement, Apple have abandoned the "third category" concept that so many people questionned, and instead are positioning the iPad as a gem of a product, something lovely and affordable and just so much fun. A must-have accessory, perhaps. In which case, where does that leave the e-reading function? It was never primarily an e-book reader, more for all-round media consumption, but publishers were desperately looking forward to the healthy, straightforward supply deal offered by Apple, and any further delay in launching iBook in the UK is surely going to be a major cause for concern.

Mwy o luniau o'r cert celf dros hanner tymor

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 2 Mawrth 2010

Cert Celf - Dydd Gwyl Dewi Sant

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 2 Mawrth 2010
  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.