1. Cyflwyniad

1.1. Mae Amgueddfa Cymru yn ymroddedig i sicrhau amgylchedd diogel i bob ymwelydd. Bob blwyddyn, rydym yn croesawu miloedd o blant a phobl ifanc i'n hamgueddfeydd. Mae llawer ohonynt yn ymweld yn rhan o grŵp sydd wedi trefnu ymlaen llaw neu gyda'u teulu a'u ffrindiau. Er mai'r oedolyn goruchwylio sydd bennaf gyfrifol am y plentyn neu berson ifanc, mae amgylchedd ein hamgueddfeydd yn seiliedig ar ymddiried a pharch ac yn cydnabod fod gan blant a phobl ifanc yr hawl i gael eu hamddiffyn.

1.2. Byddwn yn cyfeirio unrhyw faterion amddiffyn plant at yr asiantaethau priodol. Os bydd achos yn codi sydd yn golygu, neu y tybiwn y gall olygu, y dygir achos troseddol yn erbyn plentyn, bydd Rheolwr y Safle/Rheolwr Gwasanaethau Ymwelwyr yn cysylltu â'r heddlu.

1.3. Dylid nodi y caiff plant sy'n mynychu adeiladau ac orielau heb oruchwyliaeth uniongyrchol eu croesawu os ydynt yn ymddwyn yn briodol. Rydym yn cadw'r hawl i wrthod mynediad i unrhyw blant o dan 14 oed os nad yw yng nghwmni oedolyn heblaw am Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru, gan mai 16 yw'r isafswm oedran heb oruchwyliaeth yno.

1.4. Rydym hefyd am amddiffyn ein staff rhag honiadau annheg: bydd canllawiau'r polisi hwn yn sicrhau nad oes unrhyw amheuaeth ynghylch cyfrifoldebau a safonau.

1.5. Bydd y polisi hwn yn berthnasol i bob aelod o staff parhaol a dros dro ac unrhyw wirfoddolwr sy'n goruchwylio neu'n llwyr gyfrifol am blant yn amgueddfeydd Amgueddfa Cymru. Mae hefyd yn berthnasol i weithgareddau allestyn a digwyddiadau mewn lleoliadau eraill.

1.6. Drafftiwyd y polisi hwn gyda chyngor Tîm Amddiffyn a Lleoli Plant Llywodraeth Cymru, yr NSPCC, Plant yng Nghymru a Barnardo's. Cyfeiriwyd hefyd at Weithdrefnau Amddiffyn Plant Cymru-gyfan, Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn a gwaith Comisiynydd Plant Cymru.

1.7. Caiff y polisi hwn ei adolygu'n flynyddol yn unol ag unrhyw newidiadau deddfwriaethol.

2. Cefndir cyfreithiol

2.1. Mae Deddf yr Heddlu 1997, Deddf Plant 2004, Deddf Diogelu Grwpiau Hyglwyf 2006 ac Adolygiad Gweithdrefnau Amddiffyn Plant Cymru-gyfan 2008 yn cynnig system integredig ar gyfer amddiffyn plant yng Nghymru. Yn ei hanfod, mae'r ddeddfwriaeth yn golygu y gellir gwahardd unigolion rhag gweithio gyda phlant ar sail un neu ragor o restrau swyddogol. Mae'n drosedd i gyflogydd benodi unigolyn sydd wedi'i wahardd i swydd sy'n cynnwys gweithio gyda phlant. Mae hyn yn berthnasol i waith gwirfoddol hefyd.

2.2. Mae'r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd, sydd wedi disodli'r Swyddfa Cofnodion Troseddol a'r Awdurdod Diogelu Annibynnol, yn helpu cyflogwyr i wneud penderfyniadau recriwtio mwy diogel ac atal unigolion amhriodol rhag gweithio gyda grwpiau bregus, gan gynnwys plant.

3. Datganiad Polisi

3.1. Amgueddfa Cymru yw darparwr addysg tu allan i'r ystafell ddosbarth mwyaf Cymru, ac rydym yn cefnogi gwaith Comisiynydd Plant Cymru gan hyrwyddo a chefnogi hawliau plant yn unol â Chonfensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn, www.complantcymru.org.uk.

Rydym yn credu'r canlynol:

  • lles a buddiannau plant sydd bwysicaf oll
  • mae gan bob ymwelydd yr hawl i gael ei amddiffyn rhag camdriniaeth, yn ddieithriad
  • dylai pob honiad neu amheuaeth o gamdriniaeth gael ei gymryd o ddifrif a dylid ymateb yn briodol yn ddi-oed
  • dylai pob aelod o staff, pob contractiwr a phob gwirfoddolwr ddeall ystyr ymddygiad priodol a sut i ymateb yn briodol a deall bod cyfrifoldeb arnynt i adrodd am bryderon i'r unigolyn priodol.

Byddwn yn sicrhau'r canlynol:

  • byddwn yn hyrwyddo ac yn blaenoriaethu diogelwch a lles plant, pobl ifanc a phobl fregus
  • bydd staff a gwirfoddolwyr yn deall eu rolau a'u cyfrifoldebau o ran diogelu plant, pobl ifanc ac oedolion bregus
  • bydd staff a gwirfoddolwyr yn cael hyfforddiant a chyfleoedd datblygu priodol er mwyn adnabod arwyddion camdriniaeth, neu bryderon eraill mewn perthynas â phlant, pobl ifanc ac oedolion bregus, ac ymateb iddynt
  • bydd ein polisïau a gweithdrefnau ynghylch cyfrifoldebau amddiffyn ar gael i bob ymwelydd.

4. Cyfrifoldebau

4.1. Yr Adran Adnoddau Dynol fydd yn gyfrifol am y gweithdrefnau gweinyddol ynghylch dethol staff a'u cynefino ac am gynghori ynghylch unrhyw gamau disgyblu.

4.2. Bydd rheolwyr llinell/rheolwyr safle yn monitro'r polisi ar waith ac yn cymryd camau priodol os bydd yn cael ei dorri o fewn eu maes cyfrifoldeb nhw.

4.3 Mae pob aelod o staff yn gyfrifol am gynnal safonau ymddygiad priodol a chofnodi unrhyw achosion i'r gwrthwyneb. Dylid dweud wrth reolwr llinell am unrhyw bryderon neu amheuon rhesymol.

4.4 Yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, dylid dweud wrth y Rheolwr Gwasanaethau Ymwelwyr hefyd am unrhyw honiadau o ymddygiad amhriodol. Bydd ef yn cysylltu â'r heddlu a'r gwasanaethau cymdeithasol yn ôl yr angen.

4.5. Rôl y Rheolwr Safle fydd:

  • asesu gwybodaeth yn brydlon ac yn ofalus, gan ofyn am eglurhad pellach neu ragor o wybodaeth am y mater fel y bo'n briodol
  • ymgynghori ag asiantaeth amddiffyn plant statudol yn y man cyntaf, megis yr adran gwasanaethau cymdeithasol leol, Bwrdd Iechyd Lleol, neu linell gymorth yr NSPCC er mwyn pwyso a mesur unrhyw amheuon neu ansicrwydd am y pryderon
  • cyfeirio'r mater yn ffurfiol at asiantaeth amddiffyn plant statudol neu'r heddlu.

4.6. Nid swyddogaeth y Rheolwr Safle/Rheolwr Gwasanaethau Ymwelwyr yw penderfynu a oes camdriniaeth wedi digwydd ai peidio. Gwaith yr adran gwasanaethau cymdeithasol sydd â chyfrifoldeb cyfreithiol, neu'r heddlu, yw hynny. Mae gan yr NSPCC bwerau i ymchwilio i bryderon ym maes amddiffyn plant hefyd.

5. Penodi

5.1 Bydd unrhyw benodiad yn dibynnu ar wiriad boddhaol o gofnod troseddol yr ymgeisydd. Yn achos y mwyafrif o swyddi, bydd gwiriad safonol trwy'r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd yn ddigonol er y bydd angen gwiriad manwl ar gyfer ymgeiswyr sy'n gofalu am blant, yn eu hyfforddi, yn eu goruchwylio neu yn llwyr gyfrifol amdanynt yn rheolaidd.

5.2 Dylai'r rheolwr llinell priodol gynnal asesiad risg ar gyfer pob swydd cyn penodi er mwyn pennu lefel mynediad at blant ac oedolion bregus.

5.3 Lle y bo'n briodol, gall swyddi gael eu heithrio o ddarpariaethau'r Ddeddf Adsefydlu Troseddwyr a bydd gofyn i ymgeiswyr ddatgan pob euogfarn (ac unrhyw ymchwiliadau sydd ar y gweill neu yn yr arfaeth) cyn cyfweliad.

5.4 Bydd pob penodiad yn ddibynnol ar eirdaon boddhaol gan gyflogwr a chyswllt personol a chyfnod prawf boddhaol.

5.5 Yn ystod y cyfweliad, bydd gofyn i ymgeisydd esbonio unrhyw fylchau yn eu hanes cyflogaeth.

6. Dysgu a datblygu

6.1. Byddwn yn esbonio cynnwys y polisi hwn i bob aelod newydd o staff yn ystod y broses gynefino, ac yn rhoi copi iddo.

6.2 Bydd pob aelod priodol o staff yn cael hyfforddiant sylfaenol am ymwybyddiaeth amddiffyn plant.

6.3 Y rheolwyr fydd yn gyfrifol am bennu unrhyw angen am ganllawiau neu hyfforddiant manylach fydd ei angen ar staff cyfredol neu staff newydd, a'r adran AD fydd yn darparu/hwyluso'r hyfforddiant.

6.4 Bydd unrhyw aelod o staff sy'n dod i gysylltiad rheolaidd â phlant yn derbyn hyfforddiant ymwybyddiaeth amddiffyn plant manylach, gan gynnwys staff sy'n gweithio â phlant a phobl ifanc ar brojectau penodol; staff sy'n goruchwylio grwpiau'r fforymau ieuenctid ac arddangoswyr a chontractwyr allanol lle bo hynny'n briodol.

7. Arweiniad

7.1. Mae'r polisi hwn yn rhan o Lawlyfr y Staff sydd ar gael i bob aelod o staff ar y Fewnrwyd.

8. Dyddiad adolygu

Y polisi cyfredol: Hydref 2015
Cymeradwywyd gan: Pennaeth Addysg, Cyfranogiad a Dehongli a Phennaeth Adnoddau Dynol
Dyddiad yr adolygiad nesaf: Hydref 2016