Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

Trafnidiaeth, Deunyddiau a Rhwydweithiau Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

[delwedd: Locomotif Stêm Richard Trevithick]

Dros y tair canrif ddiwethaf mae Cymru wedi bod yn lleoliad ar gyfer nifer o ddyfeisiadau a datblygiadau arloesol mewn mwyngloddio, cynhyrchu metel a thrafnidiaeth.

Mae ein lleoliad ysbrydoledig yn arddangos rhai o’r gwrthrychau allweddol sy’n helpu i adrodd y stori. Mae nifer ohonynt yn creu argraff nid yn unig oherwydd eu pwysigrwydd hanesyddol, ond hefyd am eu maint aruthrol.

Roedd rhai yn ddatblygiadau hollol newydd yng Nghymru a’r byd. Roedd eraill yn fwy cyffredin, ond yn parhau i fod yn elfen sylfaenol o ddynameg diwydiant Cymru.

[delwedd: Y Robin Goch a Wagen Glo]

Mae adeilad newydd Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn arddangos ‘pethau mawr’ sydd wedi cyfrannu gymaint tuag at hanes diwydiannol ein cenedl.

Ym 1800 marchogaeth oedd y dull cyflymaf o deithio ar y tir. Ganrif yn ddiweddarach, roedd gan y rhan fwyaf o’r byd rwydweithiau rheilffyrdd, a threnau a oedd yn teithio ar gyflymderau hyd at chwedeg milltir yr awr. Locomotif Stêm Richard Trevithick gychwynnodd y trawsffurfiad hwn yn hanes y byd ym 1804 – injan a adeiladwyd i’w defnyddio yn y diwydiant haearn.

Monoplan y Robin Goch yw un o’r ychydig awyrennau amatur a adeiladwyd cyn 1914 sydd wedi goroesi. Mae’n un o’r esiamplau cynharaf o awyren ym Mhrydain.

[delwedd: ]

Dechreuodd Wagenni Glo fel yr un sy’n cael ei arddangos ymddangos ar rwydwaith rheilffyrdd Prydain tua chanol y bedwaredd ganrif ar bymtheg. Wedi peintio ar ei ochr y mae enw’r Ocean Coal Company – un o brif gynhyrchwyr glo stêm de Cymru yn ei ddydd.

Defnyddiwyd y Gordd Siglo drawiadol i lunio bariau haearn gyr a dur pan oedd Cymru’n un o brif ganolfannau diwydiant haearn Prydain, a ddechreuodd tua diwedd yr ail ganrif ar bymtheg.

[delwedd: Gordd Siglo]

Erbyn dechrau’r 1890au, Cymru oedd yn cynhyrchu wythdeg y cant o dunplat y byd.

Mae ein Melin Rholio Tunplat yn esiampl o awtomatiaeth o’r ugeinfed ganrif a drawsffurfiodd ddiwydiant a oedd yn llafur-ddwys cyn hynny. Yn ei anterth yn y 1920au, cyflogai dros 30,000 o bobl yng Nghymru.

Dyma rai o’r uchafbwyntiau, a bydd gweithfannau rhyngweithiol yn eich galluogi i dreiddio’n ddyfnach i rwydweithiau a diwydiannau lle chwaraeodd y gwrthrychau hyn ran hanfodol.

Gwybodaeth

Abertawe
Ar agor 10am-5pm bob dydd

Ffôn:
(029) 2057 3600

Switsfwrdd (cost galw safonol): 0300 111 2 333

» Gwybodaeth i ymwelwyr a sut i gyrraedd

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.