Rhagor - darganfod byd o gasgliadau

Seiniau'r Neanderthaliaid

[delwedd: Adluniad ar ffurf paentiad o un o'r trigolion Neanderthalaidd cynnar.]

Adluniad ar ffurf paentiad o un o'r trigolion Neanderthalaidd cynnar.

[delwedd: Perfformiad byw cyntaf Neanderthal]

Perfformiad byw cyntaf Neanderthal yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Chwefror 2009

Darganfuwyd olion Neanderthalaidd sy'n dyddio'n ôl 230,000 o flynyddoedd yn Ogof Pontnewydd, Sir Ddinbych. Mae'r dannedd hyn a'r offer cerrig sy'n gysylltiedig wedi ysbrydoli'r cyfansoddwr Simon Thorne i greu'r seinwedd Neanderthal i'w chwarae yn yr oriel yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Er nad oedd gan y Neanderthaliaid unrhyw ddyfodol o ran esblygiad, rhyw 600,000 o flynyddoedd yn ôl roeddynt yn rhannu hynafiaid cyffredin gyda phobl fodern fel ni. Mae'r un strwythur i'w clust fewnol a'u llais ag sydd i'n rhai ni. Felly roedd gan y Neanderthaliaid y gallu corfforol i greu a chlywed seiniau. Serch hynny mae rhai o'r farn fod yr ymennydd Neanderthalaidd yn gweithio mewn ffyrdd gwahanol iawn i'n rhai ni. Mae'n bosibl nad oedd y cysylltiadau rhwng gwahanol ardaloedd yr ymennydd mor llithrig ag y maent yn ein hymenyddiau ni. Mae hefyd yn bosibl na allent ffurfio iaith fel modd cyfathrebu.

Mae'n bosibl bod gan y Neanderthaliaid allu mwy na ni i gyfathrebu a mynegi eu hunain drwy gyfrwng cân. Seilir seinwedd Simon ar y llais ac ar seiniau naturiol a recordiwyd yn ystod ymweliad ag Ogof Pontnewydd. Mae'r rhain yn cynnwys diferiadau o nenfwd yr ogof a'r afon sy'n llifo yng ngwaelod y dyffryn. Byddai seiniau cyfarwydd i Neanderthaliaid yn cynnwys rhuo a chyfathrebu anifeiliaid a chân adar. Byddai Neanderthaliaid hefyd wedi cynhyrchu seiniau. Byddai'r rhain yn cynnwys sŵn naddu offer cerrig. Wrth daro nodwl fflint bydd un heb nam arno'n gwneud sŵn clir a bydd y tarwr yn gwybod bod y fflint yn addas i gynhyrchu'r naddion sydd eu hangen i greu casgliad o offer cerrig. Gallai Neanderthaliaid ddefnyddio eu lleisiau ac efallai iddynt ganu eu ffordd drwy'r tir a defnyddio sain i gyfathrebu â'i gilydd wrth hela.

Dychymyg pur yw Neanderthal. Ond mae'n seiliedig ar wyddoniaeth ac mewn ffyrdd newydd, cyffrous mae'n fodd rhoi llais i arddangosfa fud.

Gan: Elizabeth Walker, Curadur Archeoleg Paleolithig a Mesolithig

Seinwedd Neanderthal

Neanderthal_music.mp3
Seinwedd Neanderthal
Neanderthal_music.mp3
Seinwedd Neanderthal

Dyddiad yr erthygl: 14 Mai 2009

1 sylw

Rich ar 3 Gorffennaf 2009, 10:28

Sounds like some avant-garde "classical music" from the 1960s. No one would know it had anything to do with Ns. It does not take any evident account of the morphology of their oral and nasal cavities, which might have given rise to interesting sonorities. Disappointing. Sorry.

Gadael sylw


Gwerthuswch yr erthygl

Cynnwys:     

Delweddau:     

Arddull a darllenadwyedd: