Amgueddfa Cymru

Atodiad 1- Polisi ar ddefnyddio sbesimenau mewn astudiaethau DNA

Polisi

Rydym yn croesawu’r cyfle i ddefnyddio’r casgliadau sydd yn ein gofal mewn cymaint o ffyrdd ag sy’n bosibl er mwyn datblygu astudiaethau gwyddonol. Lluniwyd y canllawiau canlynol er mwyn sicrhau y darperir ar gyfer anghenion defnyddwyr heddiw ac yn y dyfodol.

1. Y Drefn

Dylid cyfeirio pob argymhelliad ar gyfer ymchwil sy’n cynnwys tynnu DNA o sbesimenau’r Amgueddfa at Geidwad yr adran berthnasol yn y lle cyntaf. Bydd gofyn i’r ymholwr lenwi ffurflen gais am sampl, a fydd yn rhoi:

  • amlinelliad o natur y project;
  • cyfiawnhad dros ddefnyddio’r deunydd;
  • tystiolaeth o enw da’r technegau a argymhellir;
  • tystiolaeth bod y technegau a argymhellir yn rhoi canlyniadau dibynadwy; a
  • thystiolaeth o gefnogaeth arbenigwyr cydnabyddedig.

Byddwn yn gwerthuso unrhyw argymhellion o ran pwysigrwydd gwyddonol ac ymarferoldeb technegol. Gallwn ofyn am ragor o wybodaeth. Bydd gofyn i ymgeisydd llwyddiannus gytuno i ofynion cyfreithiol ffurfiol sy’n ymgorffori’r amodau isod. Os caiff y cais ei gymeradwyo, byddwn yn enwebu person cyswllt ar gyfer y project.

Y curadur perthnasol fydd yn dewis y sbesimenau a’u defnydd. Caiff y sampl lleiaf posibl ei gymryd, o’r safle lleiaf ymwthiol gan achosi’r niwed lleiaf posibl i’r sbesimen.

Gallwn geisio cyngor arbenigwyr allanol pan ddaw ceisiadau i law i gymryd sampl o olion dynol archaeolegol.

2. Amodau a Thelerau

2.1 Rhaid i ymgeiswyr gytuno i:

  • ddychwelyd alicwot o’r DNA a dynnwyd i ni;
  • anfon patrymau a dynnwyd o sbesimenau'r Amgueddfa at GenBank/EMBL a darparu’r rhifau derbyn neu gopïau o’r patrwm data y gall cyfrifiadur eu darllen cyn gynted ag sy’n bosibl ond heb fod yn hwyrach na dyddiad cyflwyno unrhyw gyhoeddiad sy’n codi o’r gwaith. Yn gyfnewid, byddwn yn ymrwymo i beidio â lledaenu’r data nes iddi gael ei derbyn i’w chyhoeddi;
  • darparu copïau o brotocolau arbrofol sy’n gwahaniaethu wrth y dulliau a gyhoeddwyd. Rydym yn ymrwymo i beidio â hyrwyddo mentrau o’r fath nes iddynt gael eu cyhoeddi;
  • cyhoeddi ar y cyd â’n staff os ydynt wedi gwneud cyfraniad sylweddol at y gwaith;
  • cydnabod defnydd o gasgliadau’r Amgueddfa mewn cyhoeddiadau perthnasol. Dylid anfon copïau o gyhoeddiadau o’r fath i’r Amgueddfa;
  • darparu adroddiadau cryno bob dwy flynedd ar statws yr ymchwil nes iddo gael ei gyhoeddi neu nes i’r project gael ei ollwng; a
  • rhoi adborth i ni gan nodi rhesymau posibl dros broblemau sy’n codi, yn arbennig os yw’r project yn methu.

2.2 Rydym yn cadw pob hawl ar batrymau DNA a ddaw o sbesimenau yn ein casgliadau, oni bai bod gwlad frodorol y sbesimen yn cadw’r hawliau. Ni cheir defnyddio'r ymchwil a chanlyniadau’r ymchwil yn fasnachol mewn unrhyw ffordd heb gael ein caniatâd ni ymlaen llaw. Gallwn ddefnyddio ein disgresiwn i wrthod neu ganiatáu cytundebau o’r fath, yn ddarostyngedig i unrhyw amodau y byddwn yn penderfynu arnynt (ac mae’n ddigon posibl y bydd angen dod i gytundeb ar rannu buddiannau ariannol sy’n codi o’r fath ddefnydd). Byddwn ni’n defnyddio egwyddorion Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Amrywiaeth Biolegol i fwydo penderfyniadau o’r fath).

Gellir trosglwyddo deunyddiau i drydydd parti, a defnyddio cynnyrch PCR, gyda’n caniatâd ni.

Rydym yn cadw’r hawl i fynnu bod unrhyw gnodwe’n cael ei dynnu mewn labordy addas.

Rydym yn cadw’r hawl i wrthod caniatâd i dynnu DNA o sbesimenau’r Amgueddfa.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.