Rydych chi yn:  >   >   > 
English

Polisïau Rheolaeth Casgliadau - Cyflwyniad

Mae Cynllun Datblygu presennol Amgueddfa Cymru (yr Amgueddfa) yn nodi tri maes blaenoriaeth y bydd yn ymgymryd â nhw, sef ‘Casgliadau’, ‘Perchnogaeth’ ac ‘Amgueddfeydd’, ynghyd â themâu ar gyfer gweithgarwch craidd. Thema sylfaenol ‘Perchnogaeth’ yw mai corff sy’n cadw, yn datblygu ac yn dehongli casgliadau sy’n eiddo i bobl Cymru yw’r Amgueddfa. Gosodwyd y rheidrwydd hwn ar yr Amgueddfa wrth ei sefydlu drwy Siarter Frenhinol ym 1907, ac er mwyn iddi gyflawni’r dyletswyddau hyn yn well fe’i gwnaed yn elusen gofrestredig. O ganlyniad, un o brif dasgau Ymddiriedolwyr yr elusen a’u staff, yw sicrhau bod y casgliadau y mae’r Amgueddfa’n eu cadw ar ran bobl Cymru yn cael gofal arbennig. At hynny, mae ganddynt ddyletswydd o atebolrwydd i brif ariannwr yr Amgueddfa, sef Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Mae’r ffaith bod gofyn i’r Amgueddfa, a’r holl amgueddfeydd eraill yn y DU a achredir gan MLA: Cyngor yr Amgueddfeydd, Llyfrgelloedd ac Archifau, a CyMAL: Amgueddfeydd, Archifau a Llyfrgelloedd Cymru, lunio polisïau ffurfiol ar gyfer rheoli’r casgliadau, yn helpu ein Hymddiriedolwyr yn hyn o beth. Dylai polisïau o’r fath ddangos sut mae’r sefydliad yn bwriadu ymdrin â’r broses o dderbyn eitemau i’w gasgliadau, a’u gwaredu pan fo angen; dogfennu, gwirio a gofalu am y casgliadau; a chael mynediad at y casgliadau a benthyg oddi wrthynt. Cynllunnir y polisïau er mwyn sicrhau bod y sefydliad i gyd yn dilyn yr arferion gorau, a bod pob corff ac unigolyn arall yr ydym yn delio â hwy’n ymwybodol o’n safonau a’n disgwyliadau ohonynt. Ceir rhestr o’r holl ddeddfwriaeth, datganiadau ar safonau a deunyddiau eraill yr ydym wedi ymgynghori â nhw ac wedi eu mabwysiadu wrth lunio’r polisïau hyn, yn y llyfryddiaeth ar ddiwedd y cyflwyniad hwn.

Mabwysiadwyd Polisïau Rheoli Casgliadau ffurfiol am y tro cyntaf ym 1995. Adolygwyd y rhain yn 2000 a chawsant eu diweddaru’n sylweddol gan aelodau o’n Grŵp Rheoli Casgliadau mewnol. Cadarnhaodd yr Ymddiriedolwyr y polisïau yn Hydref 2005 ac felly maent yn ddatganiadau ffurfiol o bolisi. Caiff y polisiau eu hadolygu yn rheolaidd. Caiff y Polisïau eu hategu gan ganllawiau mewnol manwl sy’n sicrhau gweithrediad safonol ar draws ein safleoedd a’n meysydd pwnc. Mae beth rydym yn ei gasglu (yn hytrach na’r ffordd yr ydym yn mynd ati, a drafodir yn yr atodiad Polisi ar Gaffael a Gwaredu) yn dibynnu ar strategaethau eraill, sy’n gallu amrywio dros amser. Mae ein nodau fel sefydliad yn cynnwys gweithredu fel y stordy gorau posibl ar gyfer y casgliadau enwog a phwysig yr ydym yn eu cadw ar ran pobl Cymru, ac rydym yn ymwybodol iawn o’r cyfrifoldeb hwnnw.

Fel sefydliad, rydym yn ymwybodol iawn bod y pedair miliwn a mwy o eitemau sydd yn y casgliadau ar hyn o bryd yn cynrychioli prif adnodd addysgol tri dimensiwn cenedl y Cymry, ac y dylai’r cynnwys fod ar gael i bawb. Un o’n huchelgeisiau yw darparu mynediad priodol i fwy a mwy o’r casgliadau hyn a’r wybodaeth gysylltiedig yn ysbryd addysg gydol oes a chynhwysiant cymdeithasol sef ein hegwyddorion sylfaenol ers y dechrau.

Byddem yn croesawu sylwadau ar gynnwys y Polisïau hyn, a dylid cyfeirio unrhyw geisiadau am ragor o wybodaeth ataf i yn yr Amgueddfa.

John Williams-Davies
Cyfarwyddwr – Casgliadau ac Ymchwil
Amgueddfa Cymru
Caerdydd, Parc Cathays, Caerdydd CF10 3NP