Polisïau Rheolaeth Casgliadau - Cyflwyniad

Mae Cynllun Datblygu presennol Amgueddfa Cymru (yr Amgueddfa) yn nodi tri maes blaenoriaeth y bydd yn ymgymryd â nhw, sef ‘Casgliadau’, ‘Perchnogaeth’ ac ‘Amgueddfeydd’, ynghyd â themâu ar gyfer gweithgarwch craidd. Thema sylfaenol ‘Perchnogaeth’ yw mai corff sy’n cadw, yn datblygu ac yn dehongli casgliadau sy’n eiddo i bobl Cymru yw’r Amgueddfa. Gosodwyd y rheidrwydd hwn ar yr Amgueddfa wrth ei sefydlu drwy Siarter Frenhinol ym 1907, ac er mwyn iddi gyflawni’r dyletswyddau hyn yn well fe’i gwnaed yn elusen gofrestredig. O ganlyniad, un o brif dasgau Ymddiriedolwyr yr elusen a’u staff, yw sicrhau bod y casgliadau y mae’r Amgueddfa’n eu cadw ar ran bobl Cymru yn cael gofal arbennig. At hynny, mae ganddynt ddyletswydd o atebolrwydd i brif ariannwr yr Amgueddfa, sef Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Mae’r ffaith bod gofyn i’r Amgueddfa, a’r holl amgueddfeydd eraill yn y DU a achredir gan MLA: Cyngor yr Amgueddfeydd, Llyfrgelloedd ac Archifau, a CyMAL: Amgueddfeydd, Archifau a Llyfrgelloedd Cymru, lunio polisïau ffurfiol ar gyfer rheoli’r casgliadau, yn helpu ein Hymddiriedolwyr yn hyn o beth. Dylai polisïau o’r fath ddangos sut mae’r sefydliad yn bwriadu ymdrin â’r broses o dderbyn eitemau i’w gasgliadau, a’u gwaredu pan fo angen; dogfennu, gwirio a gofalu am y casgliadau; a chael mynediad at y casgliadau a benthyg oddi wrthynt. Cynllunnir y polisïau er mwyn sicrhau bod y sefydliad i gyd yn dilyn yr arferion gorau, a bod pob corff ac unigolyn arall yr ydym yn delio â hwy’n ymwybodol o’n safonau a’n disgwyliadau ohonynt. Ceir rhestr o’r holl ddeddfwriaeth, datganiadau ar safonau a deunyddiau eraill yr ydym wedi ymgynghori â nhw ac wedi eu mabwysiadu wrth lunio’r polisïau hyn, yn y llyfryddiaeth ar ddiwedd y cyflwyniad hwn.

Mabwysiadwyd Polisïau Rheoli Casgliadau ffurfiol am y tro cyntaf ym 1995. Adolygwyd y rhain yn 2000 a chawsant eu diweddaru’n sylweddol gan aelodau o’n Grŵp Rheoli Casgliadau mewnol. Cadarnhaodd yr Ymddiriedolwyr y polisïau yn Hydref 2005 ac felly maent yn ddatganiadau ffurfiol o bolisi. Caiff y polisiau eu hadolygu yn rheolaidd. Caiff y Polisïau eu hategu gan ganllawiau mewnol manwl sy’n sicrhau gweithrediad safonol ar draws ein safleoedd a’n meysydd pwnc. Mae beth rydym yn ei gasglu (yn hytrach na’r ffordd yr ydym yn mynd ati, a drafodir yn yr atodiad Polisi ar Gaffael a Gwaredu) yn dibynnu ar strategaethau eraill, sy’n gallu amrywio dros amser. Mae ein nodau fel sefydliad yn cynnwys gweithredu fel y stordy gorau posibl ar gyfer y casgliadau enwog a phwysig yr ydym yn eu cadw ar ran pobl Cymru, ac rydym yn ymwybodol iawn o’r cyfrifoldeb hwnnw.

Fel sefydliad, rydym yn ymwybodol iawn bod y pedair miliwn a mwy o eitemau sydd yn y casgliadau ar hyn o bryd yn cynrychioli prif adnodd addysgol tri dimensiwn cenedl y Cymry, ac y dylai’r cynnwys fod ar gael i bawb. Un o’n huchelgeisiau yw darparu mynediad priodol i fwy a mwy o’r casgliadau hyn a’r wybodaeth gysylltiedig yn ysbryd addysg gydol oes a chynhwysiant cymdeithasol sef ein hegwyddorion sylfaenol ers y dechrau.

Byddem yn croesawu sylwadau ar gynnwys y Polisïau hyn, a dylid cyfeirio unrhyw geisiadau am ragor o wybodaeth ataf i yn yr Amgueddfa.

John Williams-Davies
Cyfarwyddwr – Casgliadau ac Ymchwil
Amgueddfa Cymru
Caerdydd, Parc Cathays, Caerdydd CF10 3NP

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.