Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 

Bwletin 11

HANES YR YMGYRCH: BWLETIN 11 - 4/9/2000

Y ffotograff olaf o ffos Mark gyda ffos Evan yn y cefndir.
Y ffotograff olaf o ffos Mark gyda ffos Evan yn y cefndir.
Cofnodi ardal y ffynnon am y tro olaf yn ffos Evan.
Cofnodi ardal y ffynnon am y tro olaf yn ffos Evan.
Ymochel rhag y glaw.
Ymochel rhag y glaw.
...ac yna fe wenodd yr haul drachefn.
...ac yna fe wenodd yr haul drachefn.

Y NEWYDDION YN GRYNO

Mae'r gwaith cloddio wedi dod i ben a'r sylw yn troi at gofnodi'r archaeoleg sy'n weddill.

ADRODDIAD Y CYFARWYDDWR

"Ein hadroddiadau olaf o'r maes, ac mae canlyniadau eleni yn llawer iawn gwell na'r disgwyl.

O ffos y lloc Mark mae gennym:

  • gofnod manwl o wal a ffos y lloc ar ochr ddwyreiniol y safle;
  • dilyniant pwysig o weithgarwch cynhanesyddol a chanoloesol cynnar ar ochr ddwyreiniol y ffynnon;
  • y syndod fan hyn oedd i ni ddarganfod crymgladdiad, o bosibl o'r Oes Efydd Gynnar, yng nghyffiniau nodweddion cynhanesyddol eraill.

O ffos y ffynnon Evan:

  • fe ddaethom o hyd i bwll wedi'i leinio o'r canol oesoedd cynnar, a threfniant mwy diweddar y ffynnon yn torri ar ei draws. Rydym hefyd wedi sefydlu bod dyddodion canoloesol cynnar wedi goroesi o fewn y pwll cynnar;
  • rydym wedi lleoli llwybr llydan wedi'i balmentu, lôn o bosibl, a fyddai'n brif ganolbwynt y lloc yn ystod y 9fed a'r 10fed ganrif.

Ac yn sicr ddigon fe fyddwn yn darganfod llawer mwy wrth brosesu'r dystiolaeth yn ôl yng Nghaerdydd.

Fyddai dim o hyn wedi bod yn bosib heb ymdrechion glew y tîm: Dave, Evan, Heather, Mark, Steve, Alice, Archie a Pete, y tîm cloddio a weithiodd yn ddygn dros ben, dan amodau anodd a phawb y tu ôl i'r llenni, fel petai, a fu'n cefnogi'r prosiect mewn gwahanol ffyrdd. Yn olaf, ond nid y lleiaf, diolch i Roger a Debbie Tebbutt am eu cefnogaeth hael i'r prosiect cloddio unwaith eto. Diolch o galon i bawb!"

DR MARK REDKNAP

EVAN CHAPMAN - AROLYGU FFOS Y FFYNNON

"Y diwrnod olaf ond un ac mae pethau'n dal i fynd yn dda, sy'n gwneud i mi feddwl fy mod i wedi anghofio gwneud rhywbeth hollol amlwg!

Fe dreulion ni ddoe yn gorffen cloddio. Yn benodol, fe fuon ni'n symud gweddillion y dyddodion o bant y ffynnon lle buom yn cloddio. Hefyd, buom yn torri toriad ar draws y llwybr, gan brofi, yn ôl y disgwyl, ei fod yn gorwedd yn union ar ben yr isbridd naturiol.

Fore heddiw fe fuom yn tacluso'r safle er mwyn tynnu ffotograffau, gan frwydro yn erbyn y glaw. Yn y pnawn fe lwyddon ni i ddechrau paratoi darluniau manwl o ymylon fertigol y ffos. Mae'r rhain yn rhoi cofnod arall o'r haenau a gloddiwyd a'u perthynas â'i gilydd.

Y brif dasg fory fydd cwblhau gweddill y cynlluniau a gwneud yn siwr bod yr holl gofnodion ysgrifenedig eraill wedi'u cwblhau."

EVAN CHAPMAN

MARK LODWICK - AROLYGU FFOS Y LLOC

"Y diwedd ar y gorwel - dim ond diwrnod ar ôl cyn i bawb ddychwelyd i fyw bywyd normal! Fe fuon ni'n treulio'r deuddydd diwethaf yn cofnodi a cheisio paratoi'r safle ar gyfer y cofnod ffotograffig olaf.

Ddydd Mercher, fe benderfynais ein bod ni angen gweld oddi mewn i wal y lloc er mwyn gweld y berthynas rhwng y gwahanol haenau a'r nodweddion. Fe ddechreuon ni gloddio a dod o hyd i gerrig ar ryw fath o siâp. Ai dyma weddillion yr adeilad roedden ni'n chwilio amdano oddi mewn i'r wal? Yn anffodus, does dim digon o amser ar ôl i estyn y ffos ac ymchwilio'n llawn i'r nodweddion, ond fe allwn ni gofnodi'r hyn a ddaeth i'r fei hyd yma.

Cyn troi tuag adref, fe garwn i ddiolch i bawb o'r tîm a fu'n gweithio ar y ffos i. Mae pawb wedi llwyddo i fod yn siriol a gweithio'n galed a chydwybodol mewn amgylchiadau hynod anodd o bryd i'w gilydd. Diolch."

MARK LODWICK

HEATHER JACKSON - AROLYGYDD DARGANFYDDIADAU

"Fel Evan, rydw innau'n rhyw deimlo fy mod i wedi anghofio gwneud rhywbeth! Gyda chymorth Alice, rydw innau fel pe tawn i wedi llwyddo i ddal i fyny â'r holl ddarganfyddiadau sy'n dod i mewn a phacio'r rhan fwyaf o bethau ling-di-long. Dim ond y gwaith metel sydd ar ôl erbyn hyn. Er bod llawer o fyfyrwyr wedi bod yn gweithio'n andros o galed yn arnofio, mae dyddodion y ffynnon wedi cynhyrchu cymaint o samplau fel na allwn ni brosesu'r cyfan. Bydd rhai o'r rhain yn cael eu hidlo yn ôl yn yr amgueddfa, bydd eraill yn cael eu gadael yma i gael eu prosesu y flwyddyn nesaf.

Mae glaw heddiw wedi golygu hefyd nad oedd modd sychu'r holl ddarganfyddiadau, ond fe fyddwn yn eu pacio ar wahân a'u sychu nhw'n iawn yn yr amgueddfa. Fe fydd darganfyddiadau heddiw yn cael eu pacio heb eu golchi, gan fod Evan wedi dysgu bellach ei bod yn well gwneud hyn na'u rhoi nhw'n wlyb mewn bagiau."

HEATHER JACKSON

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.