Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 

Bwletin 4

HANES YR YMGYRCH: BWLETIN 4 - 16/8/2000

Myfyrwyr yn 'mochel rhag y glaw.
Myfyrwyr yn 'mochel rhag y glaw.
Yr wyneb cobls yn ffos ffynnon Evan.
Yr wyneb cobls yn ffos ffynnon Evan.
Y wal o gwmpas pen y ffynnon yn ffos Evan.
Y wal o gwmpas pen y ffynnon yn ffos Evan.
Wal y lloc yn dod i'r golwg yn ffos Mark.
Wal y lloc yn dod i'r golwg yn ffos Mark.
Marcio llinellau'r ffosydd yn ffos Mark.
Marcio llinellau'r ffosydd yn ffos Mark.

Y NEWYDDION YN GRYNO

Mwy o law, ond rhagor o ddarganfyddiadau yn falm i'r enaid ar y safle. Fe gafodd ffos Evan dros y ffynnon a ffos Mark dros wal y lloc eu clirio'n dwt, yn barod i gael gwneud gwaith ar y nodweddion.

ADRODDIAD Y CYFARWYDDWR

"Mae darganfod wal gerrig o gwmpas tarddle'r ffynnon wedi bwrw mwy o oleuni ar enw'r cae, sef Cae'r Ffynnon Wen, enw y mae Alison Brigstocke, hanesydd lleol, wedi ei olrhain yn ôl i'r 17eg ganrif. Fe ddaethpwyd o hyd i ddarn o botel nionod o'r 17eg ganrif yn rwbel y ffynnon, ond mae'n bosibl na fydd hon yn dyddio'r wal ei hun.

Yn ffos y lloc, fe ddaethpwyd o hyd i nifer o nodweddion. Ond, ar ôl darganfod teilchion priddlestri Rhufeinig yn y rhan hon, mae'n bosibl bod rhai o'r nodweddion yn dod o gyfnod cyn y lloc ei hun."

DR MARK REDKNAP

EVAN CHAPMAN - AROLYGU FFOS Y FFYNNON

"Dros y deuddydd diwethaf, rydw i wedi dod i'r casgliad fod mwyafrif fy ngweithlu yn rhedeg ar ynni'r haul. Ar dywydd gwlyb a glawog, mae'n ymdrech eu cael i weithio o gwbl, ond gynted ag y bydd yr haul yn ymddangos bob pnawn, maen nhw wedi bod yn gweithio'n ddygn.

Er gwaethaf arafwch y cynnydd, rydym wedi llwyddo i dynnu gweddill pridd yr aradr o'r ffos. Wrth wneud hyn mae dwy linell ddiddorol o gerrig wedi dod i'r golwg yn un pen. Yn anffodus, mae'n ymddangos bod y ddwy linell yn mynd y tu hwnt i'r ardal gloddio. Mae hynny'n awgrymu y bydd angen estyn y ffos… Go dda!

Yn y pant o amgylch y ffynnon, rydym wedi dal ati i glirio gweddillion llystyfiant diweddar a phridd du trwm. Bellach rydyn ni'n gallu gweld ardal fawr o wyneb cobls a gafodd ei osod, mae'n debyg, i gadw'r dŵr yn lân. Mae'n bosibl hefyd ei fod wedi helpu i gadw dŵr rhag cael ei amsugno i'r tir."

EVAN CHAPMAN

MARK LODWICK - AROLYGU FFOS Y LLOC

"Yn debyg i ffos Evan, mae'r tywydd wedi llesteirio'r gwaith ac araf fu'r cynnydd. Er gwaethaf y glaw, rydym wedi llwyddo i ddod o hyd i archaeoleg ddiddorol. Y tu allan i wal y lloc, fe ddaethom o hyd i ymyl allanol ffos y lloc yn ogystal â ffos fechan arall ddydd Sul. Gobeithio y bydd y gwaith cloddio yn gallu dweud mwy wrthym am ddyddiad a swyddogaeth y nodweddion yma. Erbyn nos Fawrth fe lwyddom ni i farcio'r nodweddion gyda llinyn, rhag i fwy o law trwm eu cuddio.

Oddi mewn i'r wal, rydym wedi glanhau o gwmpas yr ardal llawn rwbel a welodd Roger wrth dynnu'r uwchbridd - mae'n edrych yn debyg mai ffos arall yw hon. Wrth lanhau uwchben y nodwedd yma, fe ddaethom o hyd i ddau dalch o botiau Rhufeinig, eto mae'n bosibl mai'r aradr wthiodd y rhain i lawr yma.

Felly tridiau yn unig o gloddio, ac fe ddaethom o hyd i dair ffos a wal!"

MARK LODWICK

HEATHER JACKSON - AROLYGYDD DARGANFYDDIADAU

"Fy niwrnod cyntaf ar y safle ac rydw i wedi dod â'r glaw gyda mi!

Ar ôl crwydro heibio'r ffosydd, fe ddechreuais weithio mewn cornel dywyll yn ardal Evan. Roeddwn yn cloddio llwyfan rwbel tua 2m oddi wrth y ffynnon. Mae'n bosibl bod y llwyfan wedi'i llunio i gadw'r dŵr yn ardal y ffynnon.

Pan oedd hi'n tywallt y glaw, fedrwn i ddim llai na dotio at ymroddiad ychydig o'r myfyrwyr, a ddaliodd ati i weithio er gwaethaf y tywydd. Amser cinio fe ddangosodd Evan y sied ddarganfyddiadau i mi. Yno y byddaf yn gwneud y rhan fwyaf o'm gwaith. Ond prin yw'r darganfyddiadau hyd yn hyn, felly yn ôl â mi i'r ffosydd."

HEATHER JACKSON

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.