Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 

Bwletin 6

HANES YR YMGYRCH: DIWRNOD 6 - 26/8/99

Cynllunio ffos Mark Lodwick.
Cynllunio ffos Mark Lodwick. Mae'r wal ar y dde a'r rwbel i'r chwith (y tu allan i'r lloc). Dan y rwbel fe allwch chi weld y ffos a gloddiwyd y llynedd. Darganfuwyd y sgerbydau ar ben y ffos - faint fydd dan weddill y rwbel, tybed?
Sychu'r dŵr yn ffos Mark Lodwick
Sychu'r dŵr yn ffos Mark Lodwick ar ôl glaw bore Mercher.
Mark a Mark gyda chriw 'Meet the Ancestors'
Mark a Mark yn trafod y ffos gyda chriw 'Meet the Ancestors' - tra bo ci bach yn gwylio.
Ffos Mark Lewis dan y poli-dwnnel.
Ffos Mark Lewis dan y poli-dwnnel. Mae'r tîm yn cloddio dros y clai yn y llun yma.
Gweddillion y wal dan y poli-dwnnel yn ffos Mark Lewis.
Gweddillion y wal dan y poli-dwnnel yn ffos Mark Lewis.
Y tanc arnofio yng nghwt darganfyddiadau Evan
Y tanc arnofio yng nghwt darganfyddiadau Evan - popeth yn ei le ac yn barod.

Y NEWYDDION YN GRYNO

Dau ddiwrnod prysur. Mae'r ddwy ffos wedi'u sefydlu ac mae llawer o archeoleg yn dod i'r fei. Er gwaethaf y tywydd gwlyb ddydd Mercher, mae pawb mewn hwyliau da - a hynny'n rhannol oherwydd y gwahanol negeseuon e-bost rydyn ni wedi'u derbyn am ein gwaith. Diolch o galon!

ADRODDIAD Y CYFARWYDDWR

"Bu'r ddau dîm yn gweithio'n andros o galed, ac mae'r holl ymdrechion bellach yn dwyn ffrwyth. Mewn sawl ffordd, roedd ffos Mark Lewis yn mynd i fod yn dipyn o sialens. Mae ei griw wedi gwneud cynnydd mawr yn dod o hyd i wal y lloc, er bod rhywbeth wedi tarfu arni ar ryw gyfnod - cyfuniad o aredig a draenio'r tir mae'n debyg - gan ryddhau neu symud llawer o gerrig. Mae peth o'r clai yn y ffos yn ddiddorol iawn, ond fe hoffwn archwilio'r cysylltiad rhwng y clai a'r cerrig mawr sydd wedi'u gwasgaru o gwmpas, cyn ceisio eu dehongli. Mae'n ymddangos bron yn sicr bod y cerrig mawr yn dod o wal y lloc (yr hyn sy'n weddill ohoni) yn y cae yma.

Fe ddaethpwyd o hyd i rywbeth annisgwyl arall yn ffos Mark Lodwick. Daeth Steve Thompson o hyd i ben-glin oedolyn ifanc arall, yn agos at yr oedolyn ifanc a ddarganfuwyd ychydig ddyddiau'n ôl. Er mai dim ond rhan ohono sydd yn y golwg, fe wyddom yn barod bod y pen yn wynebu tua'r gogledd ac, unwaith eto, mae'r ffordd y cafodd ei gladdu'n ymddangos yn ddigon i ffwrdd-â-hi. Erbyn hyn rydyn ni'n gwybod beth yw hyd a lled y rwbel sydd yn rhan uchaf y ffos, gan fod y tîm wedi bod yn glanhau'r top gyda thrywel. Fe ddylen ni wybod ddechrau'r wythnos nesaf a oes mwy o gyrff o dan y rwbel y tu allan i'r wal. "

DR MARK REDKNAP

MARK LODWICK - TREFNYDD Y CLODDIO

"Cynnydd da dros y deuddydd diwethaf er bod pethau'n arafach na dechrau'r wythnos. Mae glaw dydd Mercher wedi'n harafu ni, a bu'n rhaid cofnodi'n fanwl y pethau a ddarganfuwyd hyd yn hyn. Bu'n rhaid mynd ati'n fanwl i ddarlunio'r rwbel ychydig y tu allan i wal y lloc (wrth raddfa 1:20) cyn gallu ei archwilio.

Ddydd Mercher fe alwodd tîm cynhyrchu 'Meet the Ancestors'. Maen nhw wedi bod yn dilyn hynt a helynt ein prosiect gyda diddordeb ac fe fuon nhw'n ffilmio'r cynnydd diweddaraf. Maen nhw'n bwriadu dychwelyd yr wythnos nesaf, felly bydd llawer o waith i ddod â'r sgerbydau i'r golwg cyn hynny!

Fe orffennodd Steve Burrow ddarlunio'r rwbel yn fuan ar ddydd Mercher, felly roedd y tîm yn disgwyl yn eiddgar i fwrw ymlaen â'r gwaith cloddio a darganfod beth sydd oddi tano. Tybed a oes rhagor o gyrff wedi'u claddu yno ? Yn y prynhawn fe gawsom gip ar gladdiad rhif 5 wrth i ben-glin ymddangos dan y rwbel - cyffrous iawn, ond sawl claddiad arall allwn ni eu datgloddio yn y pythefnos sy'n weddill? "

MARK LODWICK

EVAN CHAPMAN - AROLYGYDD DARGANFYDDIADAU

"Cymharol ychydig sydd i'w wneud o hyd o ran darganfyddiadau. Mae'r pethau sydd angen eu golchi yn cynyddu'n raddol ond mae'n debyg na fydd yn werth i'r gwirfoddolwyr ddechrau ar y dasg tan yr wythnos nesaf. I weld sut y treuliais y rhan fwyaf o'm hamser, edrychwch ar Ffos Mark Lewis.

Ar y llaw arall, fe dreuliais rywfaint o amser yn gwneud tanc arnofio - hen ddrwm olew gyda un pen wedi'i dorri, gyda phig yn agos at y pen uchaf a phibell yn mynd i mewn iddo yn agos at y gwaelod. Ei bwrpas yw tynnu golosg, grawn wedi'i losgi a phethau tebyg o'r samplau pridd. Mae'r tanc yn cael ei lenwi â dŵr a'r sampl yn cael ei osod mewn rhwyd fân yn agos at ran uchaf y tanc. Yna caiff y dwˆr ei bwmpio trwy'r sampl o'r gwaelod ac allan o'r pig, gan gario unrhyw ddeunydd ysgafn sydd yn y sampl. Yna bydd y deunydd yn cael ei ddal mewn rhwyd fân iawn dan y pig. "

EVAN CHAPMAN

MARK LEWIS - AROLYGYDD FFOSYDD

"Ar ôl cwta ddeuddydd llawn yn y ffos, yn gweithio dan ein poli-dwnnel, mae gennym ddigon o rwbel erbyn hyn yn un fraich y ffos siâp-L i awgrymu bod yma wal. Er nad ydyn ni wedi dod o hyd i wynebau'r wal yn goroesi ar y lefel hon.

Ym mraich arall y ffos fe ddaethom o hyd i glai trwchus wedi'i gywasgu'n dynn ac sy'n cyd-fynd ag (rhedeg yn baralel ag) ôl crasu a oedd i'w weld ar ffotograffau o'r awyr. Rhaid oedd ymestyn ardal y cloddio er mwyn cael mwy o wybodaeth i ddehongli'r nodwedd. Wrth ei ymestyn fe ddaethon ni o hyd i ymyl amlwg iawn i'r clai. Mae'n ddigon posib mai'r clai oedd y rheswm ein bod yn gallu gweld ôl crasu o'r awyr ac i ni ei ddehongli fel wal mewn ardal sydd fel arall yn wlyb, isel, ac yn llawn mawn. Os yw ein wal yn parhau yn yr ardal arbennig yma, mae'n debyg ei bod o fewn y "banc" clai, neu hyd yn oed oddi tano.

Dim wal hyd yma, ond fe ddaliwn ni i chwilio! "

MARK LEWIS

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.