Polisi Cydraddoldeb ac Amrywiaeth

Mawrth 2009

Mae'r ddogfen hon yn nodi polisi Amgueddfa Cymru ar gydraddoldeb ac amrywiaeth ar gyfer ei staff, ei gwirfoddolwyr, a'r bobl hynny sy'n defnyddio ein gwasanaethau. Mae'n sail i'n Côd Ymarfer mewnol ar gyfle cyfartal ac yn gymar i'n polisïau presennol ym maes Amrywiaeth yn yr ystyr ehangach. Mae'n ategu ein penderfyniad i wneud y sefydliad hwn yn arweinydd yn y maes.

Mae Amgueddfa Cymru (yr Amgueddfa) yn cydnabod manteision gweithredu Polisi Cydraddoldeb ac Amrywiaeth. Nod y polisi yw sicrhau y caiff pob cyflogai, darpar gyflogai, gwirfoddolwr ac ymwelydd ei drin mewn modd teg a chyfartal, heb ystyried ei oedran, anabledd, statws priodasol, cyfrifoldebau teuluol, crefydd neu gred, rhyw, hunaniaeth o ran rhywedd na chyfeiriadedd rhywiol. Rydym yn gwerthfawrogi'r gwahaniaethau, yr anghenion a'r cyfraniadau a ddaw yn sgil ein cwsmeriaid a'n gweithlu amrywiol.

Mae'r Amgueddfa yn ymrwymo pob un o'n staff a'n gwirfoddolwyr i barchu'r polisi hwn, ac i weithredu yn unol ag ef. Rydym wedi ymrwymo i ddarparu hyfforddiant cydraddoldeb ac amrywiaeth i bob un o'n staff a'n gwirfoddolwyr.

Mae'r Amgueddfa yn cynnwys ein contractwyr, defnyddwyr ein gwasanaeth a'r gymuned yn yr ymagwedd bositif hon o blaid cydraddoldeb ac amrywiaeth. Byddwn yn hyrwyddo ac yn arwain y maes o ran cydraddoldeb ac amrywiaeth wrth:

  • hyrwyddo cydraddoldeb ac amrywiaeth
  • herio a dileu gwahaniaethu
  • darparu gwasanaethau ymatebol a hygyrch.

O fewn fframwaith cyffredinol ein datganiad o'n pwrpas a'n gwerthoedd mae'r Amgueddfa wedi ymrwymo i egwyddor ac ymarfer cyfle cyfartal ac yn dathlu amrywiaeth pobl. Rydym yn deall nad yw'r ddau gysyniad hwn gyfystyr â'i gilydd, ond yn hytrach yn gydweddol. Heb i ni gydnabod, ac yn bwysicaf oll, werthfawrogi, y gwahaniaethau rhwng pobl nid oes modd gweld cyfle cyfartal yng ngwir ystyr yr ymadrodd. Ar ben hynny mae'r Amgueddfa'n hyrwyddo cyfleoedd sy'n gwella bywydau unigolion ac sy'n parchu pawb.

Mae'r Amgueddfa'n credu bod sicrhau cyfle cyfartal yn y gweithle yn hyrwyddo effeithlonrwydd y sefydliad ac yn codi safon bywyd yn y gweithle yn ogystal â bodloni cyfrifoldebau cyfreithiol a chymdeithasol.

Bydd pob cyflogai a gwirfoddolwr, ni waeth a yw'n gweithio'n rhan amser, yn amser llawn neu dros dro, yn cael ei drin yn deg ac â pharch. Cymhwyster a gallu fydd sail y broses o ddethol pobl ar gyfer swydd, dyrchafiad, hyfforddiant neu unrhyw fudd arall. Caiff pob cyflogai ei helpu a'i annog i ddatblygu ei lawn botensial a defnyddir doniau ac adnoddau'r gweithlu i'r eithaf er mwyn cynyddu effeithlonrwydd y sefydliad gymaint â phosib.

Deddfwriaeth Gyfredol

Sefydlwyd egwyddorion triniaeth gyfartal yn y gweithle ac wrth ddarparu gwasanaethau i'r cyhoedd trwy gyfrwng amrywiaeth o ddeddfwriaeth gyfredol.

Mae gan yr Amgueddfa rwymedigaeth gyfreithiol i sicrhau bod polisïau a gweithdrefnau'n cydymffurfio â'r ddeddfwriaeth fel y'i gwelir yn atodiad I.

Mae'r ddogfen hon yn nodi Polisi Cydraddoldeb ac Amrywiaeth yr Amgueddfa. Mae'n nodi'r rhesymau pam y mae cydraddoldeb ac amrywiaeth yn bwysig i ni, yr egwyddorion sylfaenol y byddwn yn eu dilyn a'r ffordd y bwriadwn gyflawni a monitro hyn — fel ein bod yn cyflawni ein haddewidion.

Rydym wrthi ar hyn o bryd yn llunio Cynlluniau a Chynlluniau Gweithredol ym maes Cydraddoldeb Rhyw, Anabledd a Hil, yn unol â'r gofynion deddfwriaethol. Bydd y rhain ar gael ar ein gwefan.

Beth yw ystyr cydraddoldeb i'r Amgueddfa?

DIFFINIADAU

Cydraddoldeb: mae hyn yn golygu creu amodau teg a fydd yn cynnig yr un cyfle i bawb. Fe'i cefnogir gan ddeddfwriaeth i atal gwahaniaethu ar sail rhagfarn yn erbyn unrhyw garfan.

Amrywiaeth: mae hyn yn golygu deall a gwerthfawrogi'r hyn sy'n wahanol mewn pobl, a chredu y bydd harneisio'r gwahaniaethau hyn yn creu byd gwaith cynhyrchiol a phrofiad bywyd cyfoethog lle caiff doniau eu defnyddio i'r eithaf a lle caiff nodau'r sefydliad eu cyflawni.

Mae gwerthfawrogi amrywiaeth yn golygu gwerthfawrogi'r nodweddion hynny y bydd gwahanol bobl yn eu hamlygu wrth wneud eu gwaith, wrth ddatrys problemau ac wrth ddatblygu cyfleoedd busnes — yn hytrach na barnu syniadau pobl yn ôl a ydynt yn cydymffurfio â'n gwerthoedd presennol neu'n blaenoriaethau personol.

Mae rheoli amrywiaeth yn golygu cydnabod bod ein staff, ein gwirfoddolwyr a'r bobl sy'n defnyddio'n gwasanaethau yn hanu o wahanol gefndiroedd o ran eu diwylliant, eu hethnigrwydd, eu hil a'u rhyw a'u bod yn arddel gwahanol grefyddau a chredoau, ac yn amrywio o ran oedran, cyfeiriadaeth rywiol, hunaniaeth rywiol, galluoedd corfforol a meddyliol, cenedligrwydd ayb. Trwy gydnabod y gwahaniaethau hynny, gall yr Amgueddfa wneud y gorau o'i photensial. Mae'n golygu rheoli pobl sydd yn annhebyg i chi, pobl nad ydynt o anghenraid yn dyheu am fod yn debyg i chi. Mae'n golygu meddu ar y sgiliau rheoli i ganiatáu i'w gwahanol syniadau a bydolwg wella safon eich penderfyniadau.

Yn ymarferol, mae hyn yn golygu ein bod ni wedi ymrwymo i:

  • roi cyfle i bob aelod o staff a phob gwirfoddolwr i gyrraedd ei lawn botensial trwy ymdrechu i ddileu annhegwch, gwahaniaethu, erledigaeth, aflonyddu a bwlio yn y gwaith
  • ymdrin ag aelodau o staff a gwirfoddolwyr ar sail teilyngdod yn unig a heb ragfarn, a thrwy hynny sicrhau triniaeth gyfartal, resymol ac urddasol i bawb o ran:
    • denu gweithwyr
    • rheoli/arfarnu perfformiad
    • cyfle i dderbyn hyfforddiant
    • datblygu gyrfa
    • dosrannu gwaith
    • dyrchafiad
    • materion disgyblaethol a chwynion
  • rhoi cefnogaeth ac anogaeth i'n holl gyflogeion a gwirfoddolwyr i'w galluogi i roi o'u gorau, ond gan roi ystyriaeth arbennig i gyflogeion a gwirfoddolwyr sydd ag anghenion penodol megis rhai sydd â chyfrifoldebau yn y cartref neu anableddau.
  • trin staff a gyflogir gan eraill (gan gynnwys staff asiantaethau a chontractwyr allanol) mewn modd proffesiynol a sicrhau na fydd neb yn aflonyddu arnynt, yn eu bwlio neu yn gwahaniaethu yn eu herbyn.

Nod ein Polisi

  • I sicrhau bod pob cyflogai a gwirfoddolwr yn cael cyfle cyfartal.
  • I ddarparu strwythur teg o ran Polisïau a Gweithdrefnau gan gynnwys Denu a Dethol, Hyfforddiant, Polisi a Gweithdrefnau Disgyblaethol ac Aflonyddu.
  • I sicrhau bod pob cyflogai yn cael mynediad cyfartal i ddyrchafiadau a chyflog cyfartal.
  • I ddenu gweithlu amrywiol a defnyddio'r sgiliau, y wybodaeth a'r galluoedd sydd ar gael.
  • I greu delwedd bositif ohonom fel cyflogwr a darparydd gwasanaethau.
  • I wella perfformiad ac effeithlonrwydd, a llesteirio achosion disgyblaethol a chwynion rhag codi.
  • Polisi dim goddefgarwch at unrhyw dorri ar ein Polisi Cydraddoldeb ac Amrywiaeth. Ymchwilir i bob achos o gamymddwyn honedig o dan ein Polisi a Gweithdrefnau Disgyblaethol.
  • I gydnabod amrywiaeth trigolion Cymru ac ymwelwyr â'r wlad a'u hamrywioldeb o ran cefndir, diwylliant ac anghenion a sicrhau y caiff gwasanaethau eu darparu mewn modd a fydd yn cynyddu cyfranogiad gan bawb gymaint â phosib.
  • I ymdrechu i symud ymaith unrhyw rwystrau at fynediad i'r gwasanaethau y byddwn yn eu darparu.

Beth fyddwn ni'n ei wneud?

Bydd yr Amgueddfa yn cynnal cydraddoldeb ac amrywiaeth:

  1. ym maes cyflogaeth, trwy ddatblygu polisïau fydd yn sicrhau na fydd neb yn gwahaniaethu yn annheg yn erbyn unrhyw un sy'n ceisio am swydd, unrhyw gyflogai, wirfoddolwr na hyfforddai ar sail ei ryw, ei darddiad ethnig na chenedlaethol, ei grefydd neu gred, ei oedran, galluoedd corfforol neu feddyliol, statws priodasol, hunaniaeth rywiol, cyfeiriadaeth rywiol, cefndir cymdeithasol na swyddogaeth o fewn y sefydliad.
  2. ym maes darparu gwasanaethau, trwy ddarparu gwasanaethau priodol, sensitif a diduedd a bod yn hygyrch i bawb.
  3. trwy feithrin amgylchedd gwaith cydweithredol sy'n rhydd rhag aflonyddu ac erledigaeth ac yn hyrwyddo perthynas dda rhwng staff er mwyn creu'r amodau i ddatblygu eu potensial yn llawn.

Camau ac ymrwymiadau penodol

Rhywedd

Bydd yr Amgueddfa yn cymryd camau i hyrwyddo cydraddoldeb rhywiol.

  • Byddwn yn parhau i weithio at sicrhau y gwelir cynrychiolaeth deg o fenywod ac o ddynion ar ein staff ac ymhlith defnyddwyr ein gwasanaeth.
  • Byddwn yn sicrhau y caiff menywod gynrychiolaeth lawn ym mhob rhan o'r sefydliad ac ar bob lefel.
  • Byddwn yn sicrhau bod ein polisïau a'n gweithdrefnau yn mynd i'r afael â materion rhywedd ac yn cymryd camau cadarnhaol lle y bo'n briodol. Byddwn yn nodi ein blaenoriaethau o ran cydraddoldeb rhywiol yn ein Cynllun Cydraddoldeb Rhywiol a'r Cynllun Gweithredu sy'n gysylltiedig ag ef.
  • Byddwn yn sicrhau na fyddwn yn gwahaniaethu yn erbyn ein cleientiaid na'n staff, yn uniongyrchol nac yn uniongyrchol, ar sail rhywedd na phriodas.
  • Er mwyn mynd i'r afael ag anghyfartaledd cyflog rhwng dynion a menywod, bydd yr Amgueddfa'n sicrhau bod ganddi system gyflogau dryloyw ac anwahaniaethol.

Cyfeiriadedd Rhywiol

Mae'r Amgueddfa wedi ymrwymo i greu amgylchedd gwaith diogel ar gyfer ei holl gyflogeion, gwirfoddolwyr a defnyddwyr y gwasanaeth gan dalu dyledus sylw i'w cyfeiriadedd rhywiol.

Rydym am i'r Amgueddfa fod yn fan lle y bydd y bobl ymhlith ein staff, ein gwirfoddolwyr a'n hymwelwyr sydd yn lesbiaid, yn hoyw neu'n ddeurywiol yn teimlo ei bod hi'n ddiogel ac yn gydnaws i fod yn agored ynglŷn â'u cyfeiriadedd rhywiol. Byddwn yn herio syniadau negyddol ac, os bydd angen, yn trefnu hyfforddiant fel y ceir gwell dealltwriaeth o'r mater ymhlith ein staff.

Pobl Anabl

Y Model Cymdeithasol o Anabledd

'Ar hyn o bryd nid oes gan bobl anabl yr un cyfleoedd na dewisiadau â phobl nad ydynt yn anabl. Nid ydynt chwaith yn derbyn yr un parch nac yn cael eu cynnwys yn llawn yn y gymdeithas ar sail gydradd. Nid canlyniad anochel i'w namau neu eu cyflyrau meddygol yw'r tlodi, yr anfantais a'r eithrio cymdeithasol a brofir gan lawer o bobl anabl. Mae'n tarddu yn hytrach o rwystrau ymagwedd ac amgylchedd. Gelwir hyn wrth yr enw "y model cymdeithasol o anabledd", ac mae'n sail i weithredu'n llwyddiannus i gyflawni'r ddyletswydd i hyrwyddo cydraddoldeb anabledd.'

(Y Ddyletswydd i Hyrwyddo Cydraddoldeb i Bobl Anabl: Côd Ymarfer Statudol – Cymru a Lloegr)

Rydym wedi mabwysiadu'r model cymdeithasol o anabledd yn egwyddor sylfaenol ac rydym yn cydnabod nad eu namau sydd yn peri i bobl fod yn anabl, ond yn hytrach y ffordd y bydd y gymdeithas yn gwahaniaethu yn eu herbyn.

Yn ôl y model cymdeithasol:

  • achosir anabledd gan fethiant y gymdeithas i'w haddasu ei hun at y gwahanol ffyrdd y bydd pobl yn cyflawni gweithgareddau
  • y gymdeithas yn gyffredinol (a'r mwyafrif nad ydynt yn anabl yn arbennig) sy'n dwyn y cyfrifoldeb am beri bod y bobl hynny sy'n cael eu llesteirio rhag cyflawni gweithgareddau yn eu ffyrdd eu hunain yn anabl
  • y ffordd orau o oresgyn anabledd yw trwy i'r gymdeithas ddysgu ymaddasu i amrywiaeth ei dinasyddion
  • yn y model cymdeithasol, gwelir anabledd fel y problemau ychwanegol y bydd pobl sydd â namau yn eu hwynebu oherwydd nad yw'r gymdeithas wedi gwneud trefniadau i ymateb i'w hanghenion.

Bydd yr Amgueddfa:

  • yn creu Cynllun a Chynllun Gweithredu Cydraddoldeb i Bobl Anabl priodol ac yn darparu yn unol â hynny
  • yn codi ymwybyddiaeth yn y sefydliad ynghylch anghenion staff, defnyddwyr ac ymwelwyr sydd ag anableddau
  • yn gweithio er mwyn sicrhau na fydd ein harferion yn cyfyngu ar ddefnydd ein gwasanaethau na'r cyfraniad y gall pobl ag anableddau wneud i'n gwaith
  • yn cynnal asesiadau rheolaidd o hygyrchedd ein safleoedd ac yn chwilio am gyfleoedd i wella mynediad i'n safleoedd a'n gwasanaethau ar gyfer pobl ag anableddau
  • rydym hefyd yn deall nad yw pob anabledd yn weladwy o anghenraid ac rydym yn parchu anghenion ehangach y garfan hon yn yr un modd. Mae hyn yn cynnwys unigolion gyda chyflyrau iechyd meddwl neu gyflyrau gwanychol, gan gynnwys HIV ac AIDS.

Hil ac Ethnigrwydd

Mae'r Amgueddfa'n cyflogi ac yn gwasanaethu pobl sy'n perthyn i amrywiol Grwpiau o ran eu hil a'u hethnigrwydd. Byddwn yn cymryd camau gweithredu cadarnhaol i gynorthwyo staff i gael ac i gyfoethogi eu cyfleoedd i ddatblygu eu gyrfaoedd, o fewn ac oddi allan i'r Amgueddfa.

Byddwn yn:

  • creu Cynllun a Chynllun Gweithredu Cydraddoldeb Hiliol ac yn darparu yn unol â hynny
  • codi ymwybyddiaeth o fewn y sefydliad ynglŷn â materion sy'n ymwneud â hil.

Crefydd a Chred

Mae'r Amgueddfa wedi ymrwymo i greu amgylchedd gwaith a fo'n ddiogel i'w holl gyflogeion, gwirfoddolwyr a defnyddwyr ei gwasanaethau gan dalu dyledus sylw i'w crefydd neu gred.

Rydym am i'r Amgueddfa fod yn fan lle bydd yr holl gyflogeion, gwirfoddolwyr a chleientiaid sy'n arddel gwahanol grefyddau neu gredoau yn teimlo ei bod hi'n ddiogel ac yn gydnaws i fod yn agored ynglŷn â'u crefydd neu gred. Byddwn yn herio arferion a syniadau negyddol ac yn trefnu hyfforddiant fel y bydd gwell dealltwriaeth o'r materion hyn ymhlith ein staff.

Oedran

Bydd yr Amgueddfa'n parhau i gyflogi ac i wasanaethu pobl o bob grŵp oedran ac yn sicrhau na fydd ei pholisïau'n effeithio'n andwyol ar staff na defnyddwyr y gwasanaeth oherwydd eu hoedran.

Byddwn yn sicrhau na fyddwn yn gwahaniaethu yn annheg wrth gyflogi staff na gwirfoddolwyr nac o ran darparu gwasanaethau ar sail oedran, boed hen neu ifanc.

Caffael

Bydd yr Amgueddfa'n ymdrechu i sicrhau y prynir nwyddau, gwasanaethau a chyfleusterau yn unol â'n hymrwymiadau ym maes cydraddoldeb ac amrywiaeth. Rydym yn awyddus i weithio gydag amrywiaeth eang o gyflenwyr a sicrhau y caiff busnesau o amrywiol gymunedau gyfle cyfartal i gystadlu ar gyfer ein contractau. Byddwn yn sicrhau lle bynnag y bo'n ymarferol bosibl ein bod yn prynu gan asiantaethau neu gwmnïau sydd â'r un gwerthoedd â ni o ran cyfle cyfartal ac amrywiaeth.

Hyfforddiant

Bydd yr Amgueddfa'n darparu hyfforddiant dwys ar bob mater sy'n ymwneud â Chydraddoldeb ac Amrywiaeth i'w holl staff a gwirfoddolwyr. Bydd hyn yn cynnwys hyfforddiant ar y Dyletswyddau Cydraddoldeb newydd ac yn ystyried y ffyrdd y mae cydraddoldeb yn effeithio ar bob agwedd ar ein busnes, ac nid materion sy'n ymwneud â chyflogaeth yn unig.

Asesiadau o Effaith ar Gydraddoldeb

Yn unol â'r dyletswyddau cyhoeddus ym maes Hil, Rhywedd ac Anabledd, bydd yr Amgueddfa'n hyfforddi pob aelod perthnasol o staff ym maes Asesiadau o Effaith ar Gydraddoldeb. Byddwn yn rheoli ac yn darparu rhaglen fydd yn cynnal Asesiadau o Effaith ar Gydraddoldeb ar ein holl swyddogaethau, yn nodi meysydd o anghydraddoldeb posibl ac yn nodi camau i gau unrhyw fylchau a nodwyd.

Wrth weithredu'r egwyddorion hyn, bydd yr Amgueddfa'n sicrhau ei bod yn cwrdd â'r holl ofynion cyfreithiol angenrheidiol ac yn ymdrechu i osod safonau o ran arferion da i eraill eu dilyn.

Cyfrifoldeb pwy yw hwn?

Gan y Cyfarwyddwr Cyffredinol mae'r cyfrifoldeb cyffredinol dros gyfle cyfartal o fewn y sefydliad. Mae'n dirprwyo cyfrifoldebau i Gyfarwyddwr Dysgu a Rhaglennu a Phennaeth Adnoddau Dynol am weithredu cyfle cyfartal trwy'r Amgueddfa gyfan. Gan y Cyfarwyddwr Dysgu a Rhaglennu mae'r cyfrifoldeb dros gadeirio Grŵp Amrywiaeth yr Amgueddfa. Mae gan yr Amgueddfa hefyd rwydwaith o Eiriolwyr dros Amrywiaeth, sef cynrychiolwyr o bob rhan o'r sefydliad. Swyddogaeth yr Eiriolwyr dros Amrywiaeth yw hwyluso dod â chydraddoldeb ac amrywiaeth i'r brif ffrwd trwy'r Amgueddfa gyfan. Swyddogaeth y Swyddog Amrywiaeth yw monitro ac adolygu polisi a bod yn eiriolwr dros faterion cydraddoldeb ac amrywiaeth.

Swyddogaeth y Grŵp Amrywiaeth

Maes llafur y Grŵp Amrywiaeth yw:

  • adolygu'r ddeddfwriaeth gyfredol a'r ddeddfwriaeth sydd yn yr arfaeth er mwyn sicrhau bod yr Amgueddfa yn cwrdd â'i hymrwymiadau cyfreithiol.
  • adolygu unrhyw agwedd ar weithgaredd yr Amgueddfa i sicrhau nad yw'n gwahaniaethu o ran ei harferion cyflogaeth neu wrth ddarparu gwasanaethau i'r cyhoedd.
  • datblygu strategaeth berthnasol a gefnogir gan bolisïau a gweithdrefnau, i'w hystyried gan Fwrdd y Cyfarwyddwyr
  • cynllunio a darparu hysbysrwydd am fodolaeth a phwrpas y grŵp er mwyn annog pobl i gynorthwyo gyda'i weithgareddau
  • cefnogi gwaith Swyddog Amrywiaeth yr Amgueddfa, a fydd yn aelod o'r grŵp
  • ceisio cefnogaeth allanol lle y bo'n briodol er mwyn sicrhau bod yr Amgueddfa yn gwybod am y cyngor mwyaf priodol ym maes materion Amrywiaeth.

Gweithredu'r Polisi Cydraddoldeb ac Amrywiaeth o Ddydd i Ddydd

Rheolwyr llinell sy'n gyfrifol am sicrhau y caiff y Polisi Cydraddoldeb ac Amrywiaeth ei weithredu yn eu rhan hwy o'r sefydliad, am sicrhau bod aelodau o staff a gwirfoddolwyr yn deall y polisi a'u swyddogaeth o fewn y polisi ac am ddarparu adroddiadau a monitro gwybodaeth.

Mewn perthynas â hyn, dylai rheolwyr sicrhau bod rhaglenni gwaith timau ac unigolion yn hyrwyddo cydraddoldeb ac amrywiaeth a pharhau i adolygu hyn yn rheolaidd.

Mae gan bob aelod o staff gyfrifoldeb unigol i sicrhau y caiff y polisi hwn ei weithredu'n weithredol. Dylid adlewyrchu hyn wrth ddatblygu rhaglenni gwaith unigol a fydd yn ystyried anghenion holl ddarpar ddefnyddwyr y gwasanaethau. Dylai perfformiad ac ymddygiad unigolion hefyd adlewyrchu gofynion y polisi.

Anfonir copi o'r polisi hwn at holl gyflogeion a gwirfoddolwyr yr Amgueddfa, at bob ymgeisydd am swydd gyda'r Amgueddfa ac at bob contractwr. Cyhoeddir y polisi hwn ar ein gwefan.

Mae'r Amgueddfa yn weithredol annog aelodau staff neu wirfoddolwyr unigol sy'n teimlo iddynt ddioddef gan aflonyddu, iddynt fod dan anfantais o'i herwydd, neu fod rhywrai wedi gwahaniaethu'n anghyfreithlon yn eu herbyn i adrodd am y digwyddiadau hyn i'w rheolwr llinell priodol yn y lle cyntaf, neu fel arall yn syth i'r Pennaeth Adnoddau Dynol, os yw'n well ganddynt wneud hynny. Yn yr un modd, dylai aelodau o staff sy'n dyst i achos o wahaniaethu neu aflonyddu yn erbyn cydweithiwr, gwirfoddolwr ac/neu ymwelydd adrodd am hyn.

Ymdrinnir ag unrhyw gyflogai y penderfynwyd iddo weithredu mewn modd gwahaniaethol tuag at gydweithwyr, gwirfoddolwyr neu ymwelwyr â'r Amgueddfa yn unol â threfn ddisgyblu'r Amgueddfa.

Pwy gaiff ei gynnwys yn yr ymrwymiad hwn i amrywiaeth a chyfle cyfartal?

Caiff pob cyflogai, pob gwirfoddolwr, pob ymwelydd a phob contractwr allanol ei gynnwys yn yr ymrwymiad hwn ac mae ganddo hawl i gael ei drin mewn modd teg, rhesymol ac ystyriol ar bob achlysur.

Mae rhai pobl mewn mwy o berygl o gael eu trin yn annheg, o gael eu bwlio, neu o ddioddef rhag achosion o aflonyddu arnynt neu wahaniaethu yn eu herbyn. Mae'r rhain yn cynnwys y canlynol (ond nid yw'r rhestr yn gynhwysfawr):

  • menywod, gan gynnwys gwragedd priod
  • pobl sydd wedi cael ailbennu eu rhywedd, neu sydd yn y broses o wneud hynny
  • pobl sydd â chyfrifoldebau gofalwyr
  • gweithwyr rhan amser
  • lleiafrifoedd ethnig
  • pobl ag anableddau
  • lesbiaid a dynion hoyw
  • pobl hŷn
  • pobl mewn rhai grwpiau crefyddol/gwleidyddol, oherwydd eu credoau
  • pobl sydd wedi derbyn diagnosis o HIV
  • pobl sy'n cymryd rhan mewn gweithgareddau undebau llafur.

Atodiad I

Deddfwriaeth

Atodiad A - Deddfwriaeth Berthnasol

Deddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd 1995
Rheoliadau Deddf Gwahaniaethu ar sail Anabledd 1995
(Diwygio) 2003
Dyletswydd Cydraddoldeb i Bobl Anabl
Deddf Cydraddoldeb Cyflogaeth 2006
Rheoliadau Cydraddoldeb Cyflogaeth (Oedran) 2006
Rheoliadau Cydraddoldeb Cyflogaeth (Gwahaniaethu ar sail Rhyw) 2005
Rheoliadau Cydraddoldeb Cyflogaeth (Cyfeiriadedd Rhywiol) 2003
Deddf Cysylltiadau Cyflogaeth 1999
Deddf Hawliau Cyflogaeth 1996
Rheoliadau Cydraddoldeb (Crefydd neu Gred) 2003
Deddf Cyflog Cyfartal 1970
Rheoliadau Cyflogeion Cyfnod Penodol (Atal Triniaeth Lai Ffafriol) 2002
Dyletswydd Cydraddoldeb Rhywiol
Deddf Cydnabod Rhyw 2004
Deddf Hawliau Dynol 1998
Rheoliadau Gweithwyr Rhan Amser (Atal Triniaeth Lai Ffafriol) 2000
Deddf Gwarchod Rhag Aflonyddu 1997
Deddf Cysylltiadau Hiliol (Diwygio) 2000
Rheoliadau Deddf Cysylltiadau Hiliol 1976 (Diwygio) 2003
Deddf Gwahaniaethu ar Sail Rhyw 1975
Rheoliadau Gwahaniaethu ar Sail Rhyw (Ailbennu Rhywedd) 1999
Deddf Anghenion Addysgol Arbennig ac Anabledd 2001

Rheoliadau Cydraddoldeb Cyflogaeth (Oedran) 2006. Daeth y rheoliadau hyn i rym ym mis Hydref 2006. Maent yn gwahardd gwahaniaethu ar sail oedran yn y gweithle ac ym maes hyfforddiant galwedigaethol.

Mae Deddf Gwahaniaethu ar Sail Rhyw 1975, Deddf Cyflog Cyfartal 1970 a Rheoliadau Gwahaniaethu ar Sail Rhyw (Ailbennu Rhywedd) 1999 yn atal gwahaniaethu yn erbyn gwahanol grwpiau rhywedd. Bydd yr Amgueddfa yn ceisio cwrdd ag anghenion gwahanol grwpiau rhywedd a phobl drawsrywiol yn y gweithle ac yn y gwasanaethau y mae'n eu darparu i'r cyhoedd.

Mae Deddf Cydraddoldeb 2006 yn diwygio Deddf Gwahaniaethu ar Sail Rhyw 1975 ac yn gosod Dyletswydd Gyffredinol statudol ar bob corff yn y sector cyhoeddus i dalu sylw dyledus i'r angen i ddileu aflonyddu a gwahaniaethu anghyfreithlon ac i hyrwyddo cyfle cyfartal rhwng menywod a dynion yn y gweithle ac wrth ddarparu gwasanaethau i'r cyhoedd. Mae'r Ddeddf hefyd yn gosod Dyletswydd Benodol ar gyrff mwy o faint yn y sector cyhoeddus, megis yr Amgueddfa, i lunio a chyhoeddi Cynllun Cydraddoldeb Rhywiol. Y Cynllun Cydraddoldeb Rhywiol fydd cynllun gweithredu'r Amgueddfa a bydd yn manylu ar y ffordd y byddwn yn cyflawni'r Ddyletswydd Gyffredinol statudol.

Mae Rheoliadau Cyflogaeth (Cyfeiriadedd Rhywiol) 2003 yn atal gwahaniaethu yn derbyn Lesbiaid, Dynion Hoyw a Phobl Ddeurywiol, yn darparu cyfle cyfartal iddynt ac yn ei gwneud hi'n ofynnol i gyflogwyr i herio homoffobia yn y gweithle ac yn y gwasanaethau a ddarperir i'r cyhoedd yn gyffredinol.

Mae Deddf Cysylltiadau Hiliol (Diwygio) 2000 yn gosod Dyletswydd Gyffredinol a chyfres o Ddyletswyddau Penodol ar gyrff penodedig yn y sector cyhoeddus. Gan fod yr Amgueddfa'n gorff cyhoeddus penodedig, mae'n ofynnol iddi gydymffurfio â'r dyletswyddau hyn.

Mae'r Ddyletswydd Gyffredinol yn ei gwneud hi'n ofynnol i gyrff cyhoeddus i gymryd yr awenau o ran dileu gwahaniaethu a hyrwyddo cyfle cyfartal a pherthynas dda rhwng grwpiau hil. Mae'r Ddyletswydd Benodol yn ei gwneud hi'n ofynnol i'r amgueddfa i lunio Cynllun Cydraddoldeb Hiliol a fydd yn gynllun gweithredu i ni, ac sy'n datgan y ffordd y byddwn yn cyflawni'r ddyletswydd gyffredinol.

Mae Deddfau Gwahaniaethu ar Sail Anabledd 1995 a 2005 yn golygu bod gwahaniaethu yn erbyn pobl oherwydd eu hanabledd yn anghyfreithlon. Mae'r gyfraith yn ei gwneud hi'n ofynnol i gyrff i addasu eu safleoedd, eu gwasanaethau a'u harferion cyflogaeth fel y bo'n rhesymol er mwyn sicrhau y caiff pobl anabl eu trin yn gyfartal.

Mae Deddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd 2005 yn gwneud newidiadau ac yn atgyfnerthu Deddf Gwahaniaethu ar Sail Anabledd 1995. Yn fwyaf penodol, mae'n ehangu ar y diffiniad o ‘anabledd' a hefyd yn gosod dyletswydd statudol ar gyrff yn y sector cyhoeddus fel yr amgueddfa i hyrwyddo cyfle cyfartal i bobl anabl mewn perthynas â'r gweithle a darparu gwasanaethau i'r cyhoedd. Mae gan yr Amgueddfa ddyletswydd statudol i gynhyrchu Cynllun Cydraddoldeb i Bobl Anabl, a hwn fydd cynllun gweithredu'r Amgueddfa o ran y ffordd y byddwn yn cyflawni ein dyletswydd statudol.

Daeth Rheoliadau Cydraddoldeb Cyflogaeth (Crefydd neu Gred) 2003 i rym ym mis Rhagfyr 2003. Yn ôl y Rheoliadau hyn mae'n anghyfreithlon i gyflogwyr i wahaniaethu yn erbyn cyflogeion neu ddarpar gyflogeion ar sail eu crefydd neu eu cred.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.