Amgueddfa Cymru

Y Gweithdy Trwsio a'r Gweithdy Peiriannau

Mae amrywiaeth a maint y peirianwaith sydd i'w weld yma yn rhoi rhyw gymaint o syniad am alluoedd technegol y staff a gyflogid yn y Gilfach Ddu.  Yn y gweithdy trwsio mae modd gweld eitemau amrywiol o gasgliad yr amgueddfa. Yn eu plith mae bwyler rhybedog ar gyfer injan fach. Lluniwyd y bwyler hwn yng ngweithdai bwyleri'r cwmni ei hun yn Y Felinheli, ac mae'n rhoi rhyw syniad o'r safon uchel o'r grefft oedd ei hangen i lunio bwyler allan o blatiau rhybedog - un a fedrai wrthsefyll pwysedd dros 100 pwys y fodfedd sgwâr. Ar un o'r meinciau eraill gwelir nifer o ganiau a thuniau, gan gynnwys y tuniau bach crwn a ddefnyddid i roi cyflog i'r chwarelwyr. Lluniwyd y rhain gan of gwyn y chwarel, ac fe'u defnyddid yn bennaf i storio paraffïn neu olew o wahanol fathau. Mae yma hefyd bwmp a ddefnyddid i wthio dŵr i fyny i Ysbyty'r chwarel, rhyw 500 medr i ffwrdd.

Yn y gweithdy peiriannau gwelir turn sy'n dyddio o 1900, a ddefnyddid at dyllu bob math o bethau - o olwynion drwm yr incléin hyd drofyrddau.  Mae yma hefyd durn arall, 6.4 metr o hyd, a fyddai'n turnio echelydd trawsyrru a siafftiau gyrru ar gyfer fflyd y cwmni o longau ager.  Defnyddid y peiriant slotio, ar y llaw arall, i dorri allweddfâu mewn olwynion gêr a phiniwn, sbrocedi a phwlïau gyrru. Gwelir yma hefyd glorian i bwyso rhaff.  Ers talwm y chwarelwr ei hun fyddai'n gyfrifol am dalu a gofalu am ei raffau (yn ogystal â'i ffrwydron, ei gynion a'i dŵls eraill). Talai ar ei ganfed iddo felly gymryd gofal manwl o raffau a fyddai'n ei gynnal ac yntau, o bosib, yn gweithio ar graig gannoedd o fetrau o uchder.

Gallai'r rhan fwyaf o'r peiriannau sydd i'w gweld yn y gweithdai hyn wneud diwrnod da o waith o hyd, ac yn wir defnyddir rhai ohonynt o bryd i'w gilydd.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.