Rydych chi yn:  >   > 

Addysg

Ionawr 2015

Newid yn y tymhorau

Postiwyd gan Penny Tomkins ar 30 Ionawr 2015

[delwedd: ]

Ddaear ar ei echel (gan wefan BBC Bitesize)

Helo Gyfeillion y Gwanwyn,

Diolch i bawb wnaeth yrru data tywydd ata i'r wythnos ddiwethaf. Yn enwedig y rhai ohonoch wnaeth yrru jôcs – daliwch ati, mae nhw’n gwneud i mi chwerthin!

Roedd rhai o sylwadau’r wythnos yma yn dweud bod y tymheredd yn codi a’r dyddiau’n mynd yn hirach, sy’n esgus perffaith i mi siarad rhywfaint am y tymhorau!

Mae yna bedwar tymor mewn blwyddyn: gaeaf, gwanwyn, haf a hydref. Mae hi’n dal yn aeaf ar hyn o bryd, y tymor oeraf.

Mae’r gwanwyn yn dechrau o gwmpas Mawrth yr 20fed (Cyhydnos y Gwanwyn) a dyma’r tymor lle bydd y rhan fwyaf o blanhigion yn blodeuo ac anifeiliaid bach yn cael eu geni wrth i’r tywydd gynhesu. Mae ŵyn bach yn y caeau yn arwydd da bod y gwanwyn wedi cyrraedd!

O fis Mehefin tan fis Medi bydd hi’n haf – y dyddiau’n hir a’r tywydd yn gynnes. Yn lwcus i chi, byddwch yn cael gwyliau hir o’r ysgol!

Bydd yr hydref yn gafael o ddiwedd Medi ymlaen – y dyddiau yn byrhau, y tywydd yn oeri, a’r dail yn troi’n oren, coch a brown cyn syrthio o’r coed. Daw’r gaeaf unwaith eto ym mis Rhagfyr a bydd yn aros efo ni tan ganol Mawrth.

Ydych chi’n gwybod pam ein bod yn cael tymhorau? Beth sy’n achosi i’r tywydd newid mor ddramatig yn ystod y flwyddyn? Mae’n digwydd achos bod y Ddaear yn troi o amgylch yr Haul ar ongl. Mae’r llun isod yn dangos y Ddaear a’r Haul. Mae’r Ddaear yn cylchdroi ar echel (dychmygwch linell yn cysylltu Pegwn y Gogledd â Phegwn y De) wrth symud o amgylch yr Haul.

Mae’n cymryd 365 diwrnod i’r Ddaear deithio unwaith o amgylch yr Haul. Hyd blwyddyn ar blaned yw’r amser mae’n gymryd i deithio o amgylch ei seren unwaith. Felly mae blwyddyn ar y Ddaear yn para 365 diwrnod.

[delwedd: ]

Y Tymhorau (gan wefan BBC Bitesize)

Mae’r llun uchod yn dangos llwybr y Ddaear o amgylch yr Haul. Yr echel yw’r llinell goch trwy’r ddau begwn. Mae’r echel ar ongl wahanol i lwybr y Ddaear o amgylch yr Haul (y llinell wen doredig). Mae hyn yn golygu ein bod ar ongl fymryn yn wahanol i’r Haul bob dydd. Dyma sy’n achosi’r newid yn hyd y dydd. Mae dyddiau byrrach (gaeaf) yn golygu llai o olau a llai o wres, sy’n gwneud y gaeaf yn oerach. Mae dyddiau hirach (haf) yn golygu mwy o olau a gwres, sy’n ei gwneud yn gynhesach!

Mae’r DU yn ‘Hemisffer y Gogledd’ sy’n golygu ein bod yn nes at Begwn y Gogledd nag at Begwn y De. Yn y llun, mae Pegwn y Gogledd (y llinell goch sy’n pwyntio am i fyny) yn gwyro i gyfeiriad yr Haul ym mis Mehefin ac oddi wrth yr Haul ym mis Rhagfyr. Yr ongl hon sy’n achosi’r newid yn hyd y dyddiau wrth i’r Ddaear droi o amgylch yr Haul.

Mae gwledydd eraill yn profi’r newidiadau hyn ar wahanol adegau. Yn Awstralia mae’n haf ym mis Rhagfyr! Ac yng Ngwlad yr Iâ mae’n olau dydd am ddyddiau ar y tro yn yr haf, ac yn dywyll am ddyddiau yn y gaeaf... dychmygwch yr Haul yn tywynnu am hanner nos!

Daliwch ati Gyfeillion y Gwanwyn,

Athro’r Ardd

‘The Big Garden Birdwatch’

Postiwyd gan Penny Tomkins ar 23 Ionawr 2015

[delwedd: ]

Drudwy (llun o wefan RSPB)

Helo Gyfeillion y Gwanwyn,

Mae yna arolwg gwyddonol cyffrous yn digwydd y penwythnos hwn, ac mae angen eich help chi! ‘The Big Garden Birdwatch’ yw’r enw a’r RSPB - elusen sy’n helpu i edrych ar ôl ein bywyd gwyllt - sy’n trefnu. Gallwch chithau helpu drwy gofrestru ar-lein yma: https://www.rspb.org.uk/birdwatch/. Wedi gwneud hynny, treuliwch awr dros y penwythnos hwn yn cofnodi’r adar sy’n dod i’ch gardd neu lecyn gwyrdd yn agos i’ch cartref. Bydd y pecyn gwybodaeth ar wefan RSPB yn eich helpu i adnabod yr adar! Wedyn, rhowch eich canlyniadau ar wefan RSPB fel eu bod nhw yn gallu eu hychwanegu at yr arolwg mawr cenedlaethol ar boblogaethau adar, sy’n ceisio darganfod mwy am hynt a helynt ein ffrindiau pluog!

Mae’r ‘Big Garden Birdwatch’ wedi bod yn mynd ers 1979! Gallwch ddod o hyd i ganlyniadau blaenorol yma: https://www.rspb.org.uk/birdwatch/previous-results/. Mae arolwg blynyddol a chenedlaethol yn ffordd wych o sylwi ar newidiadau mewn poblogaethau adar. Mae hyn yn bwysig, oherwydd pan fyddwn yn gwybod pa adar sy’n mynd yn brin, gallwn ddod i ddeall pam mae hyn yn digwydd a cheisio helpu’r adar i oroesi. Mae’r ddrudwen yn enghraifft o hyn. Ers i’r ‘Big Garden Birdwatch’ ddechrau yn 1979, mae poblogaeth y ddrudwen wedi lleihau 80%. Mae’r RSPB wedi bod yn codi ymwybyddiaeth o’r pethau y gallwn ni wneud i helpu’r adar hyn, fel torri’r lawnt mewn rhannau o’r ardd er mwyn i’r ddrudwen allu cyrraedd eu bwyd, sef trychfilod a phryfed bach sy’n byw yn y pridd.

[delwedd: ]

Drudwy yn y Gaeaf (llun drwy garedigrwydd wefan yr RSPB).

Dyma rai syniadau ar sut i ddenu adar i’r ardd: http://www.rspb.org.uk/news/387868-top-10-bird-feeding-tips-this-winter. A dyma weithgareddau difyr yn ymwneud ag adar: https://www.rspb.org.uk/birdwatch/family-fun/.

Bydd Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru ac Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yn cynnal gweithgareddau ‘Big Garden Birdwatch’ y penwythnos hwn! Os ydych chi eisiau ymuno, mae mwy o fanylion yma:

Caerdydd           Sain Ffagan

Diolch yn fawr i bawb wnaeth yrru data tywydd ata i yr wythnos ddiwethaf. Rwy’n edrych ymlaen i weld os yw hi wedi bod yn gynhesach neu’n oerach yr wythnos hon ac os yw hi wedi bwrw eira neu gesair! Cofiwch, os wnewch chi yrru’ch data a gadael i mi wybod ar-lein pan fydd eich planhigion wedi blodeuo, byddwch yn derbyn gwobr Gwyddonydd Gwych a bydd cyfle i chi ennill Taith Natur!
 
Daliwch ati Gyfeillion y Gwanwyn!

Athro’r Ardd

Eich cwestiynau, fy atebion

Postiwyd gan Penny Tomkins ar 19 Ionawr 2015

[delwedd: ]

Diolch yn fawr gyfeillion y gwanwyn, oddi wrth Athro’r Ardd a babi bwlb!

Helo Gyfeillion y Gwanwyn,

Rwy'n falch i adrodd yr arwyddion cyntaf o Wanwyn yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd! Mae'r Cennin Pedr wedi cychwyn tyfu yn yr Amgueddfa!

[delwedd: ]

Cennin Pedr yn tyfu yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Hoffwn rannu jôc gan St Paul's Primary School. Wnaeth hyn wneud i mi chwerthin! Os oes gennych jôcs i wneud a gwyddoniaeth, natur neu (yn arbennig) planhigion, yna plîs anfonwch nhw i mewn!

Q.        Why was the computer cold?
A.        Because it left its windows open!

Coppull Parish Primary School: Friday's rain measurement may be misleading as it was not water but hailstones! Professor P: Hi Coppull Parish Primary, I always like to watch hail but hate to get caught in it! The Blessed Sacrament Catholic Primary School also reported that their rain gauge filled with hail stones! The readings shouldn’t be miss-leading if you do the same as we do to measure snow. If it hails again, take the rain gauge inside and wait for the hail to melt, then record the water level as rainfall. 

Thorn Primary School: Hi Professor Plant, We have had snow this week! It snowed on Tuesday night and a little bit on Wednesday morning then for most of the day on Friday. Is there anything we need to do to care for our bulbs during snowy weather? Most of our bulbs now have shoots. Prof P: Hi Thorn Primary School, I hope you enjoyed the snow and it wasn’t too cold! Your plants are quite sturdy and will be Okay outside in this weather. The soil provides a warm layer for the bulb and protects it from the cold. You might notice that daffodils planted in the ground are growing quicker than those in your plant pots. That is because the soil is thicker around bulbs planted in the ground and so is providing more warmth. This shows how important warmth is to growing plants and why changes in the climate have an effect on when plants grow and flower!

St. Ignatius Primary School: Dear, Professor Plant. We brought our plants in over the Christmas holidays and when we came back we noticed some of the shoots had come up. We are so excited about this but hope it's not too soon for them to be growing. Also we have had some really windy and wet weather so some of or plants had fallen over. We think they are ok and we will keep an eye on them. Thanks P4 St. Ignatius. Prof P: Hi P4 at St. Ignatius Primary! I’m sorry to hear the wind blew over your plants, but am very glad that they are all Okay! It’s great that your plants have started growing and don’t worry, it’s not too early! Other schools have reported their first shoots too, including St. Brigid's School, Bickerstaffe CE Primary School, Stanford in the Vale Primary School and Freuchie Primary School. Silverdale St. John's CE School have informed me that their shoots are now 3cm high! I'm happy to report that my plants have started to grow too!

The Blessed Sacrament Catholic Primary School: Over the holidays it had rained so much that the rain gauge had filled up and tipped to one side so some of the water had tipped out. We are really enjoying collecting the weather data and watching the shoots growing from the bulbs. Thank you for sending them to us. K and J. Prof P: Hi K & J, Thank you for letting me know that your rain gauge had tipped over and for monitoring the weather so well! You must have had a lot of rain! I’m glad you are taking good care of the bulbs and watching the shoots closely. Other schools have had similar problems with their rain gauges on coming back from the holidays. Rivington Foundation Primary School and Llanishen Fach C.P School reported that their rain gauges were overflowing on their first day back! 

Ysgol Nant Y Coed: There should be rainfall on Wed and Thurs but the rain gauge had been tipped over. We're very sorry. We've now put a second, back up rain gauge out so it shouldn't happen again. C and E. Prof P: Hi Ysgol Nant Y Coed, don’t worry about your rain gauge falling over but thank you for letting me know! And well done for thinking of a solution and putting out a second rain gauge! St Laurence CE Primary School have been having the same problem, maybe they could try using a back-up rain gauge too! Or, they could secure their rain gauge (maybe by tying it to a fence or post) or move it to an area where it might be more sheltered from the wind but will still be able to collect rainfall! 

Darran Park Primary: Sorry for not doing it for a couple of weeks but we couldn’t find this page. I really enjoyed the Christmas card and we will use the coupon to improve our school garden which we also use as a learning area. Prof P: Hello Darran Park Primary! The gift vouchers were from our sponsors at the Edina Trust, and I’m glad to hear you are putting them to good use. As for being late recording your readings, that’s fine, you can still upload readings for previous weeks! 

Darran Park Primary: Professor Plant we have checked our crocuses and our daffodils and some are starting to get bigger and healthier. I enjoyed the Christmas card you gave me. I had to photocopy it so my friend Brandon and I could have one each, we are going to use the £10 voucher on our school garden. We really enjoy checking the temperature and the plants and we really enjoy talking to you and please could you send a letter telling us more information about your museum and more information on plants and more about history. Prof P: Hello Darran Park Primary, what a lovely comment, thank you very much! I would like to see a photo of your school garden when the flowers start to bloom! I’m glad to hear that you are enjoying the project and are looking after your plants so well. I will of course send a letter with some more information about National Museum Wales. You can also explore the seven Museum sites online: http://www.museumwales.ac.uk/. The closest to you are St Fagans National History Museum, which run regular out door nature activities and National Museum Cardiff, which has wonderful galleries exploring Natural History. There is an exciting exhibition on at the moment which I think you would like: http://www.amgueddfacymru.ac.uk/digwyddiadau/?id=7233

Keir Hardie Memorial Primary School: We did not get the chance to check the weather records for the rainfall because the weather was rainy and snowy all week so our interval and lunchtimes were indoor. We were able to record the temperature because Miss Nicholls did the reading at the playground door. From Primary 4/5. Prof P: Not to worry Keir Hardie Memorial Primary, thank you for letting me know why there are no rainfall records and well done for recording the temperature! Other schools have reported colder weather, strong winds and storms! These include Arkholme CE Primary School, St. Brigid's School, Ysgol Rhys Prichard, St. Paul's Primary School, Maes-y-Coed Primary and Morningside Primary School. Stanford Gardening Club at Stanford in the Vale Primary have also noticed changing patterns through the week, reporting ‘very cold weather, snow Tuesday, rain Thursday and high winds during the week. Then today Friday the sun is out!’

Daliwch ati Gyfeillion y Gwanwyn, 

Athro’r Ardd

Bwrw eira a dyfnder eira

Postiwyd gan Penny Tomkins ar 16 Ionawr 2015

[delwedd: ]

Shwmae Gyfeillion y Gwanwyn, 

Diolch am anfon cofnodion yr wythnos ddiwethaf. Mae hi’n bendant yn dechrau oeri, ac mae rhai ohonoch chi wedi gweld eira hyd yn oed! Dyma pam dwi am esbonio sut mae meteorolegwyr (gwyddonwyr tywydd) yn mesur eira. 

Mae mesur faint o law sy’n disgyn yn hawdd o’i gymharu â mesur faint o eira sy’n disgyn. Fydd eira ddim yn bihafio! Bydd yn aml yn cael ei chwythu gan y gwynt ac yn lluwchio, sy’n golygu bod yr eira’n ddwfn mewn mannau ond yn llawer llai dafliad carreg i ffwrdd. Oherwydd bod yr eira’n disgyn yn anghyson, bydd y mesuriadau o’r llefydd yma’n anghywir! Dyna pam mae’n rhaid mesur mewn mannau gwastad, agored ymhell o ble fydd eira’n lluwchio. Bydd eira hefyd yn chwarae gemau gyda’r Meteorolegwyr sy’n ceisio ei fesur – bydd yn toddi’n ddŵr, cyn rhewi fel iâ. Felly dyw’r eira sy’n cael ei fesur ddim bob tro yn cyfateb i faint o eira sydd wedi disgyn. Mae eira newydd yn disgyn ar ben hen eira hefyd, ac mae’n anodd dweud faint o eira sydd wedi disgyn o un diwrnod i’r llall. 

Mae’n rhaid i’r meteorolegwyr gofio holl driciau’r eira a meddwl am ffyrdd i ddarganfod faint o eira sydd wedi disgyn. Byddan nhw’n edrych ar gwymp eira (faint o eira sy’n disgyn mewn diwrnod) a dyfnder eira (cyfanswm dyfnder yr eira, hen a newydd). Un ffordd o fesur cwymp eira yw gyda ffon bren. Bydd y meteorolegwr yn gosod y pren mewn lleoliad agored lle na fydd eira’n lluwchio ac yn mesur yr eira bob chwech awr. Drwy glirio’r eira o’r pren ar ôl ei fesur, dim ond eira’r diwrnod hwnnw fydd yn cael ei fesur, a gall y gwyddonydd ddweud faint o eira sydd wedi cwympo ar y diwrnod hwnnw. 

Gallwn ni hefyd fesur eira wedi toddi ar ffurf dŵr. Gallwch chi felly ddefnyddio’ch mesurydd glaw i fesur cwymp eira. Os taw dim ond ychydig o eira sy’n cwympo, bydd yn toddi yn y mesurydd beth bynnag, ond os yw hi’n bwrw’n drwm, ewch â’r mesurydd i mewn ac aros iddo doddi’n ddŵr. Gallwch chi wedyn fesur y dŵr fel rydych chi wedi’i wneud bob wythnos, a’i gofnodi fel glawiad yn eich cofnodion tywydd. 

Os oes eira ar lawr a bod digon o amser i arbrofi, beth am fynd ati i fesur dyfnder yr eira? Y cyfan sydd ei angen arnoch chi yw pren mesur (neu pren eira os ydych chi am siarad fel gwyddonydd gwych!). Gwthiwch y pren i’r eira tan ei fod yn cyffwrdd y ddaear a chofnodi pa mor ddwfn yw’r ddaear fesul milimedr. Rhaid i chi fesur o arwyneb gwastad (fel mainc) mewn lle agored lle nad yw’r eira’n lluwchio. Rhaid i chi gofnodi o leiaf tri mesuriad i gyfrifo dyfnder cyfartalog yr eira lleol. Cyfrifwch y cyfartaledd drwy adio’r cofnodion gwahanol a’u rhannu gyda’r nifer o gofnodion. Os ydw i’n cofnodi tri dyfnder o 7cm, 9cm a 6cm, rhaid i fi adio pob rhif (7 + 9 + 6 = 22) cyn rhannu gyda 3 (22 / 3 = 7.33). Dyfnder cyfartalog yr eira felly yw 7.33cm. 

Mae gorsafoedd tywydd fel y Swyddfa Dywydd (MET Office) wedi troi at dechnoleg i ddyfeisio dulliau newydd o fesur dyfnder eira. Edrychwch ar y llun o un o orsafoedd eira’r Swyddfa Dywydd. Mae nhw’n defnyddio synwyryddion laser i fesur dyfnder yr eira ar yr arwyneb gwastad. Gall meteorolegwyr gasglu data o bob cwr o’r wlad wrth wasgu botwm – llawer haws a mwy dibynadwy nag anfon pobl allan i’r oerfel gyda phren eira! Mae pob un o orsafoedd eira’r Swyddfa Dywydd i’w gweld ar y map – oes un yn agos atoch chi? 

[delwedd: ]

Llun o Synhwyrydd Dyfnder Eira y Swyddfa Dywydd.

(Wefan y Swyddfa Dywydd)

[delwedd: ]

Map o leoliadau Synwyryddion Dyfnder Eira y Swyddfa Dywydd – oes un yn agos atoch chi?

(Delwedd o wefan y Swyddfa Dywydd)

Os yw hi wedi bwrw eira, cofiwch fesur y cwymp gyda’r mesurydd glaw neu’r dyfnder gyda phren eira a nodi’r canlyniadau fel ‘Sylwadau’ wrth uwchlwytho eich cofnodion wythnosol. Bydd yn ddiddorol cymharu dyfnder yr eira â chwymp yr eira yn y mesurydd glaw! 

Daliwch ati Gyfeillion y Gwanwyn, 

Athro’r Ardd

Bylbiau Bach yn tyfu!

Postiwyd gan Penny Tomkins ar 9 Ionawr 2015

Blwyddyn Newydd Dda Gyfeillion y Gwanwyn, gobeithio i chi fwynhau’r gwyliau. Sut hwyl sydd ar y cennin Pedr a’r Crocysau? Cyn y Nadolig, ysgrifennodd nifer o ysgolion ata i i ddweud bod y cennin Pedr a’r bylbiau dirgel yn dechrau gwthio drwy’r pridd. Beth yw hanes eich planhigion chi? Cofiwch, wrth anfon eich data, gallwch chi ddweud pa mor dal yw eich planhigion drwy ysgrifennu mwy yn yr adran ‘sylwadau’. Mae C o Ysgol Y Plas wedi gwneud hyn yn dda iawn, gan ddweud wrtha i bod “13 bylb wedi dechrau dangos yn y potiau a 3 yn yr ardd”. Mae’n gyffrous gweld y planhigion cyntaf yn ymddangos bob blwyddyn!
 
Blodeuodd cennin Pedr cyntaf y llynedd ar 10 Chwefror, ond y dyddiad blodeuo cyfartalog oedd 12 Mawrth. Gwyliwch yn ofalus, bydda nhw’n blodeuo toc! Cofiwch fesur taldra’r blodau ar y diwrnod byddan nhw’n agor. Byddwn ni wedyn yn casglu’r holl wybodaeth i roi dyddiad a thaldra cyfartalog. Bydd hyn yn ein helpu i weld patrymau, neu newidiadau dros y blynyddoedd. 

[delwedd: (Llun trwy garedigrwydd Doug Green’s Garden)]

Cymalau tyfu cennin Pedr

(Llun trwy garedigrwydd Doug Green’s Garden)

Cofiwch, mae angen goleuni, cynhesrwydd a dŵr ar flodau i dyfu. Y llynedd roedd y tymheredd cyfartalog yn 6.0°, ac ers dechrau’r project yn 2006 dim ond dwy flynedd oedd yn gynhesach. 2013-2014 welodd y glawiad mwyaf o 187mm, ond dim ond 69 awr o heulwen a gawson ni, yr ail leiaf. Canlyniad hyn oedd i’r planhigion flodeuo yn gynharach na 2012-2013, oedd yn llawer oerach a gyda peth llai o law ac oriau heulwen. Sut dywydd ydych chi wedi ei weld? Ydych chi’n credu bydd y planhigion yn blodeuo yn gynt neu yn hwyrach na’r llynedd? 

Rwy’n edrych ymlaen i weld eich data chi yr wythnos hon! 

Rydych chi’n gwneud gwaith gwych Gyfeillion y Gwanwyn. 

Athro’r Ardd

Eich cwestiynau, fy atebion:

Ysgol Gynradd Morningside: Roedd hi’n wythnos oer a gwlyb ofnadwy yn Morningside yr wythnos hon! Roedd ychydig o eira ar lawr hefyd ac efallai bod peth wedi toddi yn y mesurydd dŵr.  Athro’r Ardd: Eira! Am hwyl! Rydych chi’n iawn i ddyfalu bod yr eira’n toddi yn y mesurydd. Mae’r tir yn oerach na phlastig y mesurydd, yn enwedig os oedd dŵr glaw yn y mesurydd wrth i’r eira syrthio. Gallwch chi ddefnyddio’r mesurydd i gofnodi faint o eira sy’n disgyn hefyd, a bydda i’n esbonio mwy am hyn yn y blog nesaf.

Ysgol Gynradd Newport: Ar ddydd Iau 2 Rhagfyr dyma ni’n symud y thermomedr oherwydd doedden ni ddim yn gweld digon o amrywiaeth yn y tymheredd roedd e’n ei gofnodi yn y lleoliad hwnnw. Roedd e’n fan eithaf cysgodol. Ar ôl symud y thermomedr dyma ni’n cofnodi tymheredd tipyn is, oedd yn profi ein syniad. Athro’r Ardd: Da iawn am sylwi ar hyn Ysgol Gynradd Newport. Mae’n syndod faint o wahaniaeth mae lleoliad yn ei wneud i’r mesuriadau. Yn ddelfrydol, dylech chi osod y thermomedr mewn ardal agored, gysgodol, i’r gogledd o’r Ysgol ac yn ddigon pell o’r adeilad. Gall heulwen, cysgod rhag y gwynt ac adlewyrchiad gwres o adeiladau ac arwynebau gwahanol achosi cofnodion uwch, anghywir.

Ysgol Gynradd Glyncollen: Diolch am y thermomedr newydd. Rydyn ni’n credu bod un o’r bylbiau yn dechrau tyfu oherwydd bod y tywydd wedi bod yn eithaf mwyn. Byddwn ni’n ei wylio’n ofalus. Yw hyn wedi digwydd mewn unrhyw ysgol arall? Athro’r Ardd: Helo Ysgol Gynradd Glyncollen, rwy’n falch bod y thermomedr newydd wedi cyrraedd yn ddiogel a da iawn am sylwi ar sut mae’r tymheredd yn effeithio ar y planhigion. Rydw i wedi edrych drwy eich cofnodion tywydd a gweld taw dim ond yn ystod wythnosau 49 a 50 y disgynnodd y tymheredd yn eich ardal chi. Bydd y glaw yn fuan wedi plannu, a’r tymheredd mwyn yn bendant wedi helpu’r Bylbiau Bach i dyfu! Mae rhai ysgolion eraill wedi gweld egin cyntaf hefyd, gan gynnwys The Blessed Sacrament Catholic Primary School a Silverdale St. John's CE School.

Bickerstaffe CE Primary School: Rydyn ni wedi sylwi bod rhai cennin Pedr a blannwyd flynyddoedd yn ôl wedi tyfu dail newydd hyd at 150mm. Mae nhw mewn man eithaf cysgodol yn agos i adeiladau’r ysgol, fe dynnwn ni lun a’i anfon atoch chi os gofiwn ni. Mae’r plant yn gofyn os yw’r rhain yn fylbiau gwahanol neu wedi dod o wlad wahanol? Athro’r Ardd: Helo Bickerstaffe CE Primary School. Mae’n wych clywed bod eich planhigion yn dechrau tyfu. Mwy na thebyg taw rhywogaeth wahanol yw eich cennin Pedr chi. Mae sawl math gwahanol ac mae sôn am rai yn blodeuo ym mis Tachwedd hyd yn oed! Anfonwch lun o’r blodau ata i ar ôl iddyn nhw flodeuo ac fe wna i fy ngorau i’w hadnabod i chi.

Ysgol Gynradd Glencoats: Mae Ysgol Gynradd Glencoats yn mwynhau gofalu am ei bylbiau. Bydd yn rhoi lliw hyfryd i’n gardd ecolegol. Diolch am ein dewis i fod yn rhan o’r project. Athro’r Ardd: Diolch am gymryd rhan yn y project Ysgol Gynradd Glencoats. Cofiwch anfon llun o’r ardd ecolegol ar ôl i’r planhigion i gyd flodeuo!

Hydref 2014

Biology Rocks! at National Museum Cardiff

Postiwyd gan Lucy McCobb ar 20 Hydref 2014

Biology rocked at National Museum Cardiff on Saturday 11th October, when over 3000 visitors joined scientists from Amgueddfa Cymru, Cardiff University and the Society of Biology to celebrate National Biology Week and Earth Science Week. 

Visitors got the opportunity to see some of the specimens from our collections that aren’t usually on display and to talk to Museum experts about their work.  Specimens from the Marine and Mollusca collections provided inspiration for a mural depicting life in the seas around Wales, which became more colourful and populated throughout the day!  

As part of the Geological Society’s ‘100 Great Geosites’ campaign, Museum geologists displayed rocks, fossils and minerals from our collections, as well as stunning images of some of the most beautiful and iconic landscapes in Wales.  Members of the public were invited to vote for their favourite site in Wales, with the dinosaur footprints from Bendricks Rocks, near Barry, emerging as the clear favourite on the day.

To mark the recent arrival of two hives on our roof, staff from the Entomology and Botany Sections gave visitors the opportunity to take a closer look at bee specimens from our collections and to experience a ‘bee’s eye view’ of the world by playing a pollination game, collecting ‘pollen’ and ‘nectar’ from various flowers.

Scientists from Cardiff University’s School of Biosciences and School of Earth and Ocean Sciences put on a variety of displays and activities throughout the Museum.  Among the many activities on offer, visitors could try their hand at organ transplant using a life-size Operation game, race maggots, work out how big a dinosaur was from its footprint, discover first-hand how fungi get their spots, and learn the importance of reporting road kill with the Splatter Project.

I Spy...Nature Drawing Competition

Postiwyd gan Katie Mortimer-Jones ar 6 Hydref 2014

Visitors to our I Spy….Nature pop-up museum at the Capitol Shopping center over the summer were given the opportunity to enter a drawing competition, using our museum specimens as inspiration for their artwork. Nine winners were chosen in three age groups, winning Natural History prizes from the museum shop. As part of the prize, all winners were offered the opportunity to have a special tour behind the scenes at the museum. Several of the prizewinners have already been to visit us and the rest will be visiting us over the next few weeks. All of the winning entries can be viewed here

Medi 2014

Beachwatch

Postiwyd gan Katie Mortimer-Jones ar 25 Medi 2014

Last Saturday 20th September we ran our annual Beachwatch event at Ogmore Beach in the Vale of Glamorgan. This was part of the national campaign run by the Marine Conservation Society encouraging communities to get out and about to care for their local shorelines. This is the 10th year that museum staff have been organising a Great British Beach Clean at this beach.

In the morning families took part in workshops with museum curators finding out about different types of seaweeds and animals in the strandline and in rock pools. There were fossil hunts where people discovered lots of fossilised bivalve shells and sily lilies (crinoids) in the rocks. Families also helped create our ‘Beach Museum’ making Landart, inspired by the works of artists like Richard Long.

After lunch the serious work began, museum staff and families scoured a 150m stretch of beach near to the slipway searching for rubbish. Sadly this wasn’t a challenge, we collected over 35kg of litter in an hour!  Each piece of rubbish found was logged and all this data will be sent on to the Marine Conservation Society who will use it to find out where beach litter comes from and contribute to marine conservation. Over the last 10 years we have seen a change in the rubbish that we have collected on this beach. During initial cleans one of the greatest problems encountered were cotton bud sticks, however these have declined over the years. Sadly one of the greatest problems encountered this year was dog poo in plastic bags and hypodermic needles. Over 65 people took part in the day’s activities and we look forward to taking part in Beachwatch the same time next year.

Arddangosiadau Tîm Adeiladau Hanesyddol

Postiwyd gan Gareth Bonello ar 17 Medi 2014

[delwedd: ]

Ffermdy Hendre'r Ywydd Uchaf

Mae Elan yn gwirfoddoli gyda fforwm ieuenctid Sain Ffagan. Yn ddiweddar, treuliodd Elen amser gydag ein Uned Adeiladau Hanesyddol ac mae wedi ysgrifennu am ei phrofiad isod;

Arddangosiadau Tîm Adeiladau Hanesyddol

Fel rhan o’r arddangosiadau Tîm Adeiladau Hanesyddol yn Sain Ffagan, es i i Hendre’r Ywydd Uchag i weld saer coed wrth ei waith. Pan gyrhaeddais roedd yn brysur yn gweithio ar ffrâm ddrws ar gyfer y Pentref Oes Haearn newydd gyda phren a oedd o’r safle ac wedi cael ei dorri y bore hwnnw. Roedd rhaid i’r gwaith gael ei wneud gyda llaw heb unrhyw gymorth oddi wrth beiriannau. Roedd e’n fwy na hapus i siarad â ni ynglŷn â’i waith ac i ateb ein cwestiynau. Soniodd ynglŷn â’i hanes proffesiynol, ei fod wedi gwneud NVQ mewn gwaith saer hanesyddol a’i fod newydd orffen ei brentisiaeth ar ôl gweithio yn yr amgueddfa am bum mlynedd. Roedd ei edmygedd tuag at wybodaeth y crefftwyr mwy profiadol yn glir ac roedd yn ymwybodol fod y wybodaeth hon yn dod o brofiad ac nid ar sail cymwysterau.

Esboniodd wedyn sut daethant â’r adeiladau i’r amgueddfa gan ddisgrifio’r cynnyrch terfynol fel ‘flatpack buildings’ wrth iddynt rifo’r holl friciau o amgylch ochrau’r adeilad cyn ei dynnu i lawr a’i ailadeiladu. Defnyddiodd Dŷ Hwlffordd a Gorsaf Drenau Raglan fel esiamplau. Roedd pwysigrwydd cadwraeth yn y broses hon yn eglur wrth iddo sôn mai dim ond tynnu’r hyn sydd angen ei dynnu ffwrdd roedd rhaid gwneud wrth atgyweirio adeiladau. Esboniodd sut byddai datblygiadau newydd sydd ar droed yn Sain Ffagan yn arwain at waith newydd e.e. Palas y Tywysog o Ynys Môn lle bydd rhaid iddynt drin 480kg o bren! Dyma oedd amser gwerth ei dreulio er mwyn deall sut roedd yr adeiladu’n digwydd yn Sain Ffagan.

by Elan Llwyd

Awst 2014

summer art activities

Postiwyd gan Sian Lile-Pastore ar 14 Awst 2014

As I am now working in St Fagans National Museum and National Museum Cardiff, I can share loads more works of art and design! It also means that I've had a lot of help preparing and delivering the art workshops, so thank you to Heloise,Liz, Sally, Ellie, the two Catrin's, Marged, Marsli, Tracey, Angharad and Hywel!

In St Fagans this summer we've been asking visitors to design a new play area for us (we will be building a new play area in the near future as part of the redevelopments) and we have had the most amazing designs and ideas. I think my favourite are the fireman's pole shaped like a worm and a tree house that explodes with sweets every five seconds. Lots of people want tree houses, zip wires and monkey bars!

[delwedd: ]

[delwedd: ]

[delwedd: ]

[delwedd: ]

[delwedd: ]

At National Museum Cardiff we have two sessions running this summer, one is based on the new Richard Wilson exhibition and the other is based on the Wales Visitation exhibition. For the Richard Wilson art activity we are asking visitors to look closely at the paintings and to create their own landscape based on them, things we are asking them to look out for are the way that Wilson uses colours in the foreground, middle ground and background; his use of 'framing trees' and the way that he often has people taking part in activities in the foreground. The landscapes the visitors make can then be all joined together to create one long beautiful Wilsonesque landscape! Here are a few images of what's been happening so far...

[delwedd: ]

[delwedd: ]

For the workshop based on the Wales Visitation exhibition we are taking families to look at some of the paintings and objects on display and asking them to create a landscape using image and text. They can use any words they want, but we have also been providing them with quotes from the Allen Ginsberg poem (from which the exhibition gets it's title) as there are such gorgeous and visual parts to the poem, such as:

"Valleys breathe, heaven and earth move together,

daisies push inches of yellow air, vegetables tremble,

grass shimmers green

sheep speckle the mountainside, revolving their jaws with empty eyes,

horses dance in the warm rain"

[delwedd: ]

[delwedd: ]

(Art activities continue throughout August, for more details about the workshops and activities, please visit our 'What's on' pages)