Yr Eisteddfod a'r Gymraeg

Mae'r Eisteddfodau Cenedlaethol cynnar hyn, dan nawdd Yr Eisteddfod, a'r Pwyllgor Gwaith, os mynnwch chi, a odd yn galw'i hunan Y Cyngor, ma'r Eisteddfodau hynny, yn rhai rhyfeddol iawn, ac mewn gwirionedd man nhw wedi gadael eu hôl yn gryf ar yr Eisteddfod hyd at heddiw. Ac yn ystod yr eisteddfodau hynny, gyda llaw, yn y chwedegau, y gweloch chi yr iaith Saesneg yn llythrennol yn trechu'r Gymraeg. Un o'r pethau trista' yn hanes yr Eisteddfod yw'r modd y trowyd y 'Steddfod Genedlaethol gynta' yn rhyw fath o Eisteddfod Saesneg, yn bennaf oherwydd fod yr hen Gymry gymaint yng nghysgod y Llyfrau Gleision ac yn dyheu mewn gwirionedd am gael eu hystyried yn gynrychiolwyr cenedl brogresif. Fe drawsfeddiannwyd yr Eisteddfod Genedlaethol gynnar gan yr iaith Saesneg a chan ddiwylliant y neuadd gerdd. Hynny yw, y cyngherddau a'r corau a'r unawdwyr yn anad dim a oedd yn cyfrif.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.