Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 
English

Abertawe, 1863: dechrau cyfnod y canu corawl

Hanes yr Eisteddfodau

Ac yn 1863, hefyd, mi welwch chi am y tro cynta' fedal a enillwyd am ganu corawl. Yn yr eisteddfod honno fe ddôth dau gôr wyneb yn wyneb â'i gilydd - côr Cymdeithas Cwm Tawe, dan arweiniad Evander Griffiths, a chôr Cymdeithas Gorawl Aberdâr dan arweiniad Silas Evans, a dyna'r gystadleuaeth fawr gynta'. Ac yno yn dyst iddi hi oedd H.F. Chorley, a oedd ohebydd cerdd i'r Atheneum, a pan ddywedodd Chorley ei fod e wedi'i syfrdanu gan ansawdd y canu corawl - oherwydd coliers a'u teuluoedd oedd y rhan fwyaf o'r aelodau yn y ddau gôr a glywodd e ym 1863 - pan ddywedodd e ei fod e wedi'i syfrdanu gan ansawdd eu canu nhw, ac na allai fe ddim ond meddwl am ryw chwech o gymdeithasau corawl yn Lloegr a allai gystadlu â nhw, wel, mi roedd cwpan y Cymry, wrth gwrs, yn gorlifo. Ac o'r adeg honno ymlaen mi welwch chi'r Eisteddfod Genedlaethol yn rhoi ei hwyau i gyd ym masged y corau a'r unawdwyr. Nhw oedd yn dwyn bri ar y Cymry.