Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 
English

Sefydlu Corff Cenedlaethol, 1860

O Eisteddfod fawr Llangollen yn 1858 fe symudwn ni at eisteddfod Dinbych 1860 oherwydd yn honno y penderfynwyd sefydlu corff cenedlaethol a'i alw fe Yr Eisteddfod ac fe fyddai i'r corff hwnnw Bwyllgor Gwaith a fyddai'n galw ei hunan Y Cyngor ac mi fyddai aelodau'r Cyngor yn câl eu hethol. Wel, y corff hwnnw aeth ati hi i greu Eisteddfod Genedlaethol swyddogol a honno i'w chynnal yn y De a'r Gogledd bob yn ail. A dyna'n union a ddigwyddodd.

Fe gynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol swyddogol gynta yn Aberdâr yn 1861 ac o Aberdâr fe aeth hi i Gaernarfon yn '62, i Abertawe yn '63, i Landudno yn '64, i Aberystwyth yn '65, allan i Gaer yn 1866, nôl i Gaerfyrddin yn '67 a gorffen ei thaith yn Rhuthin yn 1868 am y rheswm syml fod yr Eisteddfod wedi mynd i ddyled. A dyna chi'r Eisteddfodau Cenedlaethol modern cynta sydd wedi gadel eu hôl ar yr Eisteddfod Genedlaethol hyd at heddiw....