Amgueddfa Gelf Genedlaethol
Wales's National Museum of Art

Oriel celf cyfoes, Amgueddfa Gelf Genedlaethol, Caerdydd
Orielau Celf Cyfoes

Llwyfan newydd i gelf yng Nghymru

Nawr mae gan Gymru ei Hamgueddfa Gelf Genedlaethol ei hun fydd yn arddangos ystod lawn ein casgliad celf cenedlaethol o safon ryngwladol mewn un lle, yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Am y tro cyntaf, mae casgliad Amgueddfa Cymru o gelf cain a chymwysedig — o'r hanesyddol i'r cyfoes — yn cael ei ddangos mewn un gyfres o orielau integredig, gan roi llwyfan newydd i gelf Cymreig yng Nghymru.

Caiff ymwelwyr fwynhau hanes traddodiad gweledol unigryw Cymru, a'i le yng nghyd-destun ehangach Prydain a gweddill y byd.

 Oriel celf cyfoes, Amgueddfa Gelf Genedlaethol, Caerdydd
Orielau Celf Cyfoes

Gellir dilyn y trywydd drwy waith o'r cyfnod Tuduraidd hyd heddiw; paentiadau heb eu hail gan Hen Feistri Ewrop o'r unfed ganrif ar bymtheg a'r ail ganrif ar bymtheg; campweithiau Argraffiadaeth ac Ôl-argraffiadaeth o gymynrodd Gwendoline a Margaret Davies i'r genedl, sef eu casgliad celf Ffrengig o safon fyd-eang; arian a cerameg o Gymru a'r byd a chasgliad cyfoes sy'n ysbrydoledig.

Yr Adain Orllewinol — chwe oriel gelf gyfoes arbennig newydd — fydd y gofod mwyaf o'i fath yng Nghymru. Cyn nawr, un oriel oedd gan yr Amgueddfa i arddangos ei hystod o gelf modern a chyfoes, sy'n un o gasgliadau pwysicaf y DU.

Mae'r datblygiad hwn yn rhoi i'r Amgueddfa bron i 800 metr sgwâr o ofod i arddangos yr ystod aruthrol a chryf o gelf a gynhyrchwyd yng Nghymru ers cyn y 1950au, a pherthynas y gwaith yma i ddatblygiadau rhyngwladol.

Roedd yr arddangosiad agoriadol ym mis Gorffennaf 2011 — 'Ni allaf ddianc rhag hon' — yn cynnwys gwaith gan artistiaid a chanddynt gysylltiad â Chymru, fel Josef Herman a Shani Rhys James, ochr yn ochr ag artistiaid blaenllaw Prydeinig a rhyngwladol gan gynnwys Lucian Freud, David Hockney a Rachel Whiteread.

Fel rhan o'r arddangosfa yn yr orielau celf fodern a chyfoes newydd, gosodwyd Unlliw gan Carwyn Evans fel ymyriad yn yr Oriel Tirluniau yn yr adain sy'n arddangos Celf Hanesyddol.

Unlliw, Carwyn Evans, Amgueddfa Gelf Genedlaethol, Caerdydd
Unlliw, Carwyn Evans, 2011
© Yr Artist

Mae Michael Tooby, Cyfarwyddwr Dysgu, Rhaglennu a Datblygu Amgueddfa Cymru wedi chwarae rhan allweddol yn y broses o greu'r Amgueddfa Gelf Genedlaethol sydd wedi costio cyfanswm o £6.5m. Meddai ef:

Bydd yr Amgueddfa Gelf Genedlaethol yn apelio at bob carfan o ymwelwyr â'r Amgueddfa, ac mae'n gam enfawr ymlaen yn y ffordd rydym ni, Amgueddfa Cymru, yn arddangos ac yn dehongli'n casgliadau. Bydd y project hwn o ailadeiladu ac ailarddangos hefyd yn cael ei gyflwyno fel un arddangosiad integredig am y tro cyntaf, gan adlewyrchu'r ffordd y mae'n gweddnewid ymwybyddiaeth o'r celfyddydau gweledol yng Nghymru.”

Mae David Anderson, Cyfarwyddwr Cyffredinol Amgueddfa Cymru yn ystyried yr Amgueddfa Gelf Genedlaethol yn un o brojectau allweddol yr Amgueddfa:

Orielau Celf Argraffiadol a Fodern - Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
Orielau Celf Argraffiadol a Fodern

“Mae casgliad y wlad o weithiau gan artistiaid Cymreig a rhyngwladol yn aruthrol. Am y tro cyntaf erioed, bydd gan y genedl orielau o safon ryngwladol sy'n adrodd hanes unigryw celf yng Nghymru a sut yr esblygodd y wlad.

Ein nod yw ysbrydoli creadigrwydd cenedlaethau'r dyfodol, ac mae'r orielau hyn yn rhan hanfodol o'r strategaeth hon."

Mae Amgueddfa Cymru hefyd yn dal at ei huchelgais hirdymor o greu Oriel Gelf Genedlaethol. Mae'r strategaeth, sydd hefyd yn cynnwys datblygu Amgueddfa Genedlaethol Hanes Natur newydd, yn rhan o uwchgynllun hirdymor safle'r Amgueddfa Genedlaethol, gyda chefnogaeth Llywodraeth Cynulliad Cymru.

Orielau celf hanesyddol - Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
Orielau Celf Hanesyddol

Mae Amgueddfa Cymru yn gwerthfawrogi cefnogaeth Llywodraeth Cynulliad Cymru a chymorth noddwyr canlynol yr Amgueddfa Gelf Genedlaethol: Ymddiriedolaeth Elusennol Tregolwyn, Ymddiriedolaeth Derek Williams, Sefydliad Garfield Weston, Sefydliad Henry Moore, Sefydliad Wolfson, Sefydliad Foyle a llawer o roddion hael gan Ymddiriedolaethau llai ac unigolion.

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.