Y Fenni, 1838: awdl goffa Gomer

[delwedd: Hanes yr Eisteddfodau]

[delwedd: Hanes yr Eisteddfodau]

Ac mae yna fedal arall o'r flwyddyn 1838, a dyma fe. Unwaith eto, dyma chi William Williams, Caledfryn, gwr a wnaeth ei farc ym Miwmares rhyw chwe mlynedd cyn hynny gyda'i awdl e ar longddrylliad y Rothesay Castle. Fan hyn ym 1838 mae e'n canu awdl farwnad i'r enwog Joseph Harris, Gomer, y gŵr a sefydlodd y papur, ac yn sgil hynny wrth gwrs y cylchgrawn enwog, Seren Gomer. Hynny yw, cylchgrawn gyda'r cynta' i ddechrau adrodd hanes yr eisteddfodau yng Nghymru. Ac fe ganodd Caledfryn er cof i Gomer ac i'w fab, yr enwog Ieuan Ddu, a fu farw'n drist o ifanc, ac roedd pobl yn rhagweld y byddai fe'n tyfu i fod yn seren yn ffurfafen diwylliant Cymru.

Gwrandewch ar naratif fideo gyda Hywel Teifi Edwards (angen chwaraewr QuickTime):

Modem [392KB]: Eist_11_56k_S.mov
Broadband [1.3MB]: Eist_11_T1_S.mov

digwyddiadau

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.