Y Fenni 1837: medal am ganu'r delyn

Mae yna un arall, fel y byddech chi'n disgwyl, o'r flwyddyn 1837, a enillwyd gan William Morgan. Telynor oedd hwnnw. Fel byddech chi'n disgwyl ein bod ni'n dangos un o'r medalau hyn, achos mi roedd Gwenynen Gwent yn credu gant y cant mai'r delyn deires oedd offeryn cenedlaethol y Cymry. Roedd hi'n casáu'r delyn bedal, telyn os mynnwch chi'r neuaddau cerdd, ac mi roedd hi'n casáu piano hyd yn oed yn fwy byth. A dyna pam wrth gwrs yr aeth hi ati hi i geisio creu gymaint ag y gallai hi o delynau - telyn deires hynny yw - o delynau newydd. Ac mae'r medal yma a enillwyd gan William Morgan jest yn nodi'r ffaith hollbwysig honno. Oni bai am Wenynen Gwent ac yna, dechrau'r ugeinfed ganrif, ymddangosiad rhywun dywedwch fel yr enwog Nansi Richards, mi allen ni fod wedi colli'r delyn deires ac mi fyddai honno wedi bod yn golled chwith iawn, iawn.

Gwrandewch ar naratif fideo gyda Hywel Teifi Edwards (angen chwaraewr QuickTime):

Modem [420KB]: Eist_10_56k_S.mov
Broadband [1.4MB]: Eist_10_T1_S.mov

digwyddiadau

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.