Rydych chi yn:  >   >   >   >   > 
English

Biwmares 1832: awdl ar longddrylliad y Rothsay Castle

Hanes yr Eisteddfodau
Hanes yr Eisteddfodau

Ac mae'n rhaid, wrth gwrs, i ni gael enghraifft nawr o eisteddfod a gynhaliwyd dan nawdd Cymdeithas Gymroaidd Gwynedd, ac fe awn ni i'r flwyddyn 1832 ym Miwmares. Ac os oedd Eisteddfod Dinbych 1828 yn eisteddfod frenhinol, wel credwch fi neu beidio, pwy ddoth ar gyfyl eisteddfod 1832 gyda'i mam, y Dduges Caint, the Duchess of Kent? Neb llai na'r Dywysoges Victoria, oedd yn aros yn Baron Hill yn ystod y cyfnod hwnnw. Nawr mi roedd hi a'i mam fod mynd i'r 'steddfod ond mi drodd y tywydd yn eu herbyn nhw. A'r hyn a ddigwyddodd felly oedd fod y beirdd, yr enillwyr i gyd mewn gwirionedd, wedi cael mynd draw i Baron Hill i gwrdd â'r Dywysoges Victoria, ac i dderbyn eu medalau ganddi hi.

Ac ymhlith yr enillwyr, un ffigur a oedd yn mynd i chwarae rhan reit ddylanwadol yn hanes yr Eisteddfod, lawr hyd at yr Eisteddfod Genedlaethol gynta' yn y chwedegau - yr enwog William Williams Caledfryn, Y Parchedig William Williams Caledfryn. Ac yn 1832 ym Miwmares mi roedd e wedi ennill cadair am awdl a fu yn enwog iawn yn ei dydd - awdl ar longddrylliad y Rothesay Castle, llong a oedd wedi mynd yn llongddrylliad ger Môn. Ac mi fuodd yr awdl honno yn gryn gyffro, os mynnwch chi, yn y cylchoedd barddol ac mi wnaeth enw William Williams, Caledfryn. Mi fuodd e os mynnwch chi yn rhyw fath o farchogaeth ymhlith ei gyd-feirdd yn rhinwedd yr awdl honno.

Gwrandewch ar naratif fideo gyda Hywel Teifi Edwards (angen chwaraewr QuickTime):

Modem [768KB]:


Broadband [2.7MB]: