Amgueddfa Cymru

Richard Brewer

Mae Richard Brewer yn cofio eistedd o flaen y tân gyda'i fam a'i dad fel bachgen bach a dweud "Rydw i eisiau bod yn archeolegydd". Nawr, fel Ceidwad Archeoleg Amgueddfa Cymru, mae Richard yn edrych nôl ar ei daith.

Roedd Richard yn 15 oed pan ddaeth i gysylltiad â'r Amgueddfa am y tro cyntaf. Ysgrifennodd lythyr at Dr Hubert Savoury. Byrdwn ei lythyr oedd "Dwi eisiau bod yn archeolegydd… cymrwch fi plis…". Cafodd Richard ateb diplomatig ond cwrtais gan Dr Savoury oedd yn dweud nad oedd yr amser yn iawn iddo, ond os oedd e'n hollol benderfynol, ac os oedd e wir eisiau'r peth, yna byddai angen iddo dreulio ychydig flynyddoedd yn hyfforddi yn y Brifysgol.  

Roedd Richard yn benderfynol o ennill cymaint o brofiad â phosibl yn y maes. Flwyddyn yn ddiweddarach, gwirfoddolodd i helpu gyda gwaith cloddio yn y castell canoloesol yng Nghasllwchwr. Roedd e wrth ei fodd ar y gwaith ac elwodd yn fawr ar y profiad. Aeth ymlaen i astudio archeoleg yn y Sefydliad Archeoleg yn Llundain, gan raddio ym 1976. 

Ar ôl graddio, penderfynodd Richard y byddai'n syniad da cysylltu â'r Amgueddfa unwaith eto. Ar 15 Tachwedd 1976, dechreuodd weithio gyda John Lewis, Dirprwy Geidwad Archeoleg yr Amgueddfa, yn catalogio casgliad helaeth yr Amgueddfa o rwbiadau pres. Roedd e'n ennill llai na £15 yr wythnos mewn arian parod i dalu ei gostau.

Ym Medi 1978, cafodd ei benodi'n Gynorthwy-ydd Ymchwil Archeoleg Rufeinig yn Amgueddfa'r Lleng yng Nghaerllion. Yn fuan wedyn, dechreuodd arwain y gwaith cloddio yng Nghaer-went a barhaodd am16 haf yn olynol. Ym 1985, daeth Richard yn Ddirprwy Geidwad Archeoleg Rufeinig. Cafodd ei benodi'n Geidwad Archeoleg Dros Dro ym 1996, a blwyddyn yn ddiweddarach, daeth yn Geidwad Archeoleg Amgueddfa Cymru.

Mae Richard yn mwynhau ei waith, ac mae'n credu'n gryf mae peth am bobl yw archeoleg – wrth ddod â'r gorffennol yn fyw. Mae'n teimlo bod yr oriel Gwreiddiau, a agorodd yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yn 2007 yn rhan o ddathliadau canmlwyddiant yr Amgueddfa, ymhlith ‘uchafbwyntiau' ei yrfa. "Mae'r arddangosfa yma'n dangos gwir gyfoeth ein casgliadau."

Mae ei orchestion a'i lwyddiannau hyd yn hyn yn cynnwys cofnodion yn Who's Who ar gyfer y 3 blynedd diwethaf, mae'n Gadeirydd ar Fwrdd Ymgynghorol Henebion Cymru, yn Gadeirydd ar Banel Ymgynghorol yr Archeolegwyr Ifanc, ac yn Olygydd Britannia.

Pan nad yw Richard yn rhedeg o gwmpas yn cadw rheolaeth dynn ar Adran Archeoleg Amgueddfa Cymru, mae e'n rhedeg! Mae e wedi cwblhau 32 marathon i gyd, yr hwyaf ohonynt yn Biel, y Swistir, pan redodd 100K! Mae e hefyd yn mwynhau gwersi dawnsio tap pob nos Fercher, mae ganddo docyn tymor i gemau pêl-droed Dinas Caerdydd. Ac os nad yw hynny'n ddigon, mae ganddo gymhwyster rasio ceir hefyd!

Ym mis Tachwedd eleni, bydd Richard wedi bod gydag Amgueddfa Cymru ers 33 o flynyddoedd. Dyma un o'r enghreifftiau gorau o sut gall gwirfoddoli gychwyn gyrfa hynod. Ymlaen at y 33 nesaf!

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.