Plac Efydd

  • Mae'r plac hwn, sydd ar ffurf cilgant, ymhlith y darnau pwysicaf o waith metel addurnedig o'r Oes Haearn ym Mhrydain.
  • Fe'i gwnaed o ddalen efydd. Boglynnwyd patrwm trisgell cywrain trwy guro cefn y ddalen i mewn i dempled pren.
  • Mae'r cynllun hwn ag iddo dair braich yn nodweddiadol o gelfyddyd La Tène ddiweddar, o'r ail ganrif a'r ganrif gyntaf CC. Mae manylion y plac hwn yn debyg i lygad a phig cyw bach. Credwn bod i'r cynllun ystyr neu arwyddocâd symbolaidd.
  • Ni wyddom beth oedd pwrpas y plac. Mae'r tyllau rhybedion yn awgrymu ei fod wedi'i roi ar wyneb pren neu ledr. Awgrymwyd y gallai'r plac fod yn addurn ar flaen cerbyd neu'n rhan o wyneb tarian. Neu efallai ei fod yn addurn ar gerflun cwlt a roddwyd ar sarn a arweiniai i mewn i'r llyn.
  • Mae'r plac siâp cilgant wedi chwarae rhan bwysig yn ein dealltwriaeth o gelfyddyd La Tène ddiweddar ym Mhrydain.
  • Mae'r plac siâp cilgant tua'r un maint â phlât cinio, yn mesur 184mm ar draws.