Arddangosfeydd – y baddondai pen pwll Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

Mae'r baddondai pen pwll yn cynnwys pedwar gofod arddangos ac yn defnyddio gwrthrychau a delweddau i adrodd stori'r pyllau glo yng Nghymru.

Mae'r themâu yn cynnwys plant yn y pyllau glo, iechyd, bywyd cartref a'r gymuned lofaol. Dewch i weld sut mae bywyd a gwaith glöwr wedi newid o 1850 i 2000.

Dysgwch am ddaeareg a defnydd glo, trychinebau'r pyllau glo ac achub glowyr. Darganfyddwch rôl ac effaith undebau llafur a gwladoli a chael cipolwg agos ar bethau cofiadwy o'r pyllau.

Wrth gerdded trwy'r baddondai heddiw, mae'n anodd dychmygu'r effaith aruthrol gafodd adeiladau fel hyn ar fywydau'r glöwr a'i deulu.

Cyn dyddiau’r baddondai, doedd dim dewis gan y glöwr ond mynd adre’n frwnt ac ymolchi mewn bath tun o flaen y tân neu allan ar y beili.

Roedd gan bob glöwr locer 'glân' a locer 'brwnt' mewn rhannau gwahanol o'r adeilad. Gan adael ei ddillad bob dydd yn ei locer ‘glân’, gwisgai'r glöwr ei ddillad gwaith yn barod am ei shifft dan ddaear.

Wedyn gadawai ei ddillad gwaith yn y locer brwnt i gael eu sychu gan yr awyr twym oedd yn chwythu trwy'r loceri, yn barod am ei shifft nesaf.

Ar gael hefyd mae gofod amlbwrpas sy'n stafell addysg, stafell bwyta brechdanau a darlithfa sy'n gartref i arddangosfeydd dros dro a pharhaol. Mae'r arddangosfa barhaol yn edrych ar y pwnc dadleuol, Ynni Cynaladwy.

Mae canolfan feddygol Big Pit ar bwys y baddondai pen pwll a'r cantîn. Yn sgil gwladoli ym 1947, cafwyd gwelliannau yn y gweithdrefnau iechyd a diogelwch, a chafodd canolfannau meddygol eu codi a chyflogwyd staff i weithio yno.

Trin briwiau, cleisiau, a straeniau bob dydd y glowyr oedd eu gwaith pennaf. Ond roedd adegau pan oedd rhaid iddynt ofalu am lowyr a anafwyd yn ddifrifol dan ddaear. Llais Mrs Phyllis Jones, cyn-nyrs yng Nglofa Cynheidre yw'r llais a glywch chi yn y ganolfan feddygol.

Gwybodaeth

Map

Blaenafon, Torfaen
Ar agor pob dydd 9.30am-5pm. Mynediad olaf 4pm. Teithiau dan ddaear 10am-3.30pm.

Ffôn:
(029) 2057 3650

Switsfwrdd (cost galw safonol): 0300 111 2 333

Parcio ceir: £3 y car y dydd.

» Gwybodaeth i ymwelwyr a sut i gyrraedd

  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    Sain Ffagan

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    Big Pit

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    Amgueddfa Wlân Cymru

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    Amgueddfa Lechi Cymru

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.