Artistiaid Cymreig y ddeunawfed ganrif National Museum Cardiff

Ychydig oedd gan Gymru i’w gynnig i gyw-artistiaid ifanc yn y ddeunawfed ganrif. Doedd dim ysgolion celf, dim mannau arddangos ac ychydig iawn o noddwyr.

Yn gyferbyniol, roedd Llundain yn llawn cyfleoedd. Denodd y ddinas nifer o Gymry addysgiedig oedd yn benderfynol o ddilyn gyrfa fel arlunwyr.

Mae’r oriel yma’n cyflwyno gwaith grˆwp o artistiaid Cymreig o’r ddeunawfed ganrif a hyfforddwyd yn Llundain a’r Eidal ac a weithiodd yno, ond heb ynysu eu hunain yn llwyr oddi wrth eu mamwlad. Roeddynt yn ymhel â bywyd diwylliannol Cymru naill ai yn eu bywyd personol neu broffesiynol, yn aml â chefnogaeth gwladgarol ambell i noddwr Cymreig.

Roedd hyn yn amser o gyffro cynnyddol ynglyn â Chymru, a sbardunwyd gan y darganfyddiad bod y Cymry’n ddisgynyddion o’r hen Geltiaid.

Ymhyfrydodd deallusion Prydain yn iaith, llenyddiaeth a gorffennol derwyddol Cymru, a gwnaed ymgais i feithrin hunaniaeth.

Adfywiwyd yr Eisteddfod, a sefydlwyd grwpiau fel Cymdeithas Anrhydeddus y Cymmrodorion i warchod y syniad o arwahanrwydd diwylliannol.

Yn ysbryd yr Adfywiad Celtaidd hwn rhoddwyd mwy o bwyslais ar fynegi hunaniaeth genedlaethol drwy gerddoriaeth, llenyddiaeth a’r celfyddydau gweledol. Daeth rhai o’r delweddau a grëwyd yn y cyfnod hwn yn eiconau cenedlaetholgar mewn cyfnodau diweddarach, fel Y Bardd gan Thomas Jones.

» Nôl i Celf

[delwedd: Y Bardd, Thomas Jones]

JONES, Thomas (1742 - 1803)
The Bard
1774
oil on canvas
purchased, 1965
NMW A 85

[delwedd: MENGS, Anton Raphael (1728 - 1779), Richard Wilson ]

MENGS, Anton Raphael (1728 - 1779)
Richard Wilson (1713-1782)
c. 1752
oil on canvas
purchased with the assistance of the Art Fund, 1947
NMW A 113

[delwedd: Map oriel 9]

Lleoliad:

Oriel 9
Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.