Hunaniaeth a dylanwad: Celf yng Nghymru (1550-1700) Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

Gwlad fechan dlawd oedd Cymru ym 1500. Tua 200,000 oedd poblogaeth y wlad, sy’n llai na phoblogaeth Caerdydd heddiw.

Roedd hyd yn oed trefi bychain yn brin, a phawb bron yn byw yng nghefn gwlad, y rhan fwyaf ohonynt mewn tlodi mawr. Efallai nad dyma’r lle y byddech chi’n disgwyl dod o hyd i eitemau drud fel peintiadau ac arian, ond roedd ambell un.

Daeth newid aruthrol i gymdeithas, gwleidyddiaeth a chrefydd yng Nghymru yn oes y Tuduriaid. Rhwng 1536 a 1543, daeth system lywodraethu newydd i’r wlad yn sgil y cyfreithiau a alwyd yn ddiweddarach yn Ddeddfau Uno.

Rhannwyd yr holl wlad yn siroedd dan weinyddiaeth Ynadon Heddwch Lleol, ac roedd gan bob sir Aelod Seneddol yn San Steffan. Elwodd rhai Cymry’n fawr ar hyn, a daethant yn ffigurau dylanwadol y tu hwnt i ffiniau’r wlad.

Roeddent yn mynychu’r Llys yn Llundain, ac yn datblygu gyrfa yn yr Eglwys neu’r gyfraith. Adlewyrchir hyn yn yr eitemau celf a’r pethau moethus oedd ganddynt.

Fel y welir yn yr arddangosfa, roedd eu chwaeth yn gydbwysedd o ffasiynau’r cyfandir, pryder dros eu hunaniaeth Gymreig a chefnogaeth dros draddodiadau lleol.

» Nôl i Celf

[delwedd: William Herbert, 1st Earl of Pembroke (1507-1570), Steven Van Herwijk]

VAN HERWIJK, Steven (c.1530-c.1565)
William Herbert, 1st Earl of Pembroke (1507-1570)
c.1860-1861
oil on panel
purchased, 2000
NMW A 16468

[delwedd: Map oriel 10]

Lleoliad:

Oriel 10
Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
  • Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd]

    Cewch ddarganfod celf, daeareg a hanes natur. Gyda rhaglen newidiol o arddangosfeydd a digwyddiadau, mae rhywbeth i syfrdanu pawb, beth bynnag sy'n mynd â'ch bryd — ac mae mynediad am ddim!

  • Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru

    [delwedd: Sain Ffagan]

    Sain Ffagan yw un o brif amgueddfeydd awyr agored Ewrop, ac atyniad ymwelwyr mwyaf poblogaidd Cymru.

  • Big Pit Amgueddfa Lofaol Cymru

    [delwedd: Big Pit]

    Pwll glo go iawn yw'r Pwll Mawr, ac un o amgueddfeydd mwyngloddio gorau Prydain.

  • Amgueddfa Wlân Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Wlân Cymru]

    Mae Amgueddfa Wlân Cymru, sydd yn hen ffatri wlân y Cambrian Mills, yn lle arbennig ac mae ganddi stori gyfareddol i'w hadrodd.

  • Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru]

    Yn OC75, sefydlodd y Rhufeiniaid caer yng Nghaerllion a fyddai'n gwarchod yr ardal am dros 200 o flynyddoedd. Heddiw, yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru yng Nghaerllion, byddwch yn dysgu pam yr oedd byddin y Rhufeiniaid cymaint i'w hofni.

  • Amgueddfa Lechi Cymru

    [delwedd: Amgueddfa Lechi Cymru]

    Mae'r Amgueddfa Lechi'n cynnig diwrnod llawn mwynhad ac addysg mewn ardal ddramatig o brydferth ar lan Llyn Padarn.

  • Amgueddfa Genedlaethol y Glannau

    [delwedd: Amgueddfa Genedlaethol y Glannau]

    Mae Amgueddfa Genedlaethol y Glannau yn adrodd hanes diwydiant ac arloesi yng Nghymru, heddiw a thros y 300 mlynedd diwethaf.

  • Rhagor: Archwilio'r Casgliadau

    Gwefan newydd cyffrous yw 'Rhagor' lle cewch ddysgu rhagor am ein casgliadau hynod.